Η κλιμάκωση της έντασης απομονώνει την Αγκυρα

Οση άνεση είχε ο ύπατος εκπρόσωπος Εξωτερικών της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ, όταν προανήγγειλε χθες, μετά την τηλεδιάσκεψη του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών, νέο πακέτο κυρώσεων για τη Λευκορωσία, το δεύτερο μέσα σε ενάμιση μήνα, άλλη τόση του έλειπε στην αναφορά του για την Τουρκία. Εφτασε μάλιστα στο σημείο να εκφράσει τη λύπη του που μετέφερε την κοινή διαπίστωση των υπουργών Εξωτερικών ότι «οι πράξεις της Αγκυρας διευρύνουν την απόσταση από την Ε.Ε.».

Ο Ζοζέπ Μπορέλ στις δηλώσεις του τόνισε ότι «οι 27 υπουργοί Εξωτερικών συζήτησαν για την επιδείνωση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο, δήλωσαν εκ νέου την αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα και την Κύπρο και σημείωσαν ότι οι πρόσφατες τουρκικές κινήσεις στην Κύπρο έρχονται σε αντίθεση με τα ψηφίσματα του Σ.Α. του ΟΗΕ».

Πρόσθεσε ότι «οι πράξεις της Τουρκίας προκαλούν κλιμάκωση των εντάσεων και διευρύνουν την απόσταση από την Ε.Ε.» και στο σημείο αυτό έσπευσε να διαφοροποιηθεί, αναφέροντας «λυπάμαι που το λέω, αλλά αυτό εκτιμούν οι υπουργοί». Ο εκπρόσωπος συνέχισε στο ίδιο ύφος, λέγοντας ότι «ο χρόνος τελειώνει και οι ηγέτες της Ε.Ε. θα κάνουν κρίσιμες επιλογές επί του θέματος στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου».

Οσον αφορά τον δικό του ρόλο, ο Ζοζέπ Μπορέλ πέτυχε να τον υποβαθμίσει έως εκεί που δεν πάει άλλο, λέγοντας ότι δεν μπορεί να μιλήσει για τις αποφάσεις των 27 ηγετών, καθώς «προετοιμάζει τη θετική ατζέντα και τον κατάλογο των κυρώσεων και παράλληλα υποστηρίζει τη δουλειά των δύο προέδρων (του Σαρλ Μισέλ και της Φον ντερ Λάιεν) για την προετοιμασία μιας πολυμερούς συνόδου για την Ανατολική Μεσόγειο».

H ευκαιρία

Παρά το γεγονός ότι «δεν έχουν γίνει θετικά βήματα», όπως παραδέχθηκε, η θετική ατζέντα εξακολουθεί να είναι στο τραπέζι και συζητείται περαιτέρω όπως και η ιδέα της πολυμερούς συνόδου, την ώρα που η Τουρκία αγνοεί όλες τις εκκλήσεις της διεθνούς κοινότητας. Στην τηλεδιάσκεψη πρυτάνευσε η άποψη ότι η Τουρκία με τη συμπεριφορά της δείχνει πως δεν ενδιαφέρεται για την ευκαιρία που της δόθηκε από την Ε.Ε., τον Οκτώβριο.

Και τούτο, όχι μόνο λόγω των κλιμακούμενων προκλήσεων κατά της Ελλάδας και της Κύπρου αλλά και της συμπεριφοράς στο ΝΑΤΟ, της ανάμιξης στη σύγκρουση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ αλλά και της στάσης που κράτησε στις τρομοκρατικές επιθέσεις σε Γαλλία και Αυστρία.

Ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας τόνισε στην παρέμβασή του ότι «δεν φαίνεται να υπάρχει περιθώριο για θετικό διάλογο» και πρόσθεσε ότι «η Ε.Ε. θα πρέπει να προετοιμάσει και να υιοθετήσει άμεσα τα κατάλληλα μέτρα που θα αναγκάσουν την Τουρκία να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο».

Το Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών θα συνεδριάσει εκ νέου στις 7 Δεκεμβρίου τρεις ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής και εκεί στο παρά πέντε φαίνεται πως εναποθέτει τις ελπίδες του και ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Χ. Μάας για μία κίνηση αποκλιμάκωσης από την πλευρά της Τουρκίας.

Οχι άλλες προκλήσεις

Είναι χαρακτηριστική η δήλωσή του ότι «εάν δεν δούμε θετικά μηνύματα από την Τουρκία μέχρι τον Δεκέμβριο, αλλά και άλλες προκλήσεις όπως η επίσκεψη του Τ. Ερντογάν στη Β. Κύπρο (στα Κατεχόμενα), τότε προχωρούμε σε μία δύσκολη συζήτηση».

Στο θέμα της Λευκορωσίας ο Ζοζέπ Μπορέλ παρουσίασε νέο κατάλογο κυρώσεων και δήλωσε πλήρη ετοιμότητα της Ε.Ε. να τον επιβάλει άμεσα, καθώς «το καθεστώς Λουκασένκο δεν δείχνει διάθεση να αλλάξει την κατάσταση». Στην τηλεδιάσκεψη συζητήθηκαν επίσης οι εξελίξεις στη Λιβύη και την Αιθιοπία, ενώ ως προς το Ναγκόρνο Καραμπάχ με κοινή δήλωση ζητείται από όλους τους περιφερειακούς παράγοντες να απόσχουν από ενέργειες και δηλώσεις που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την κατάπαυση του πυρός.

Ζητείται επίσης η αποχώρηση όλων των ξένων μαχητών από την περιοχή. Το θέμα των ξένων μαχητών θα έχει συνέχεια στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, 1 και 2 Δεκεμβρίου.