Το «Ορούτς Ρέις» σχεδόν στα 12 μίλια, οι κυρώσεις εκτός ατζέντας

Με τεχνάσματα συνεχίζει η γερμανική Προεδρία την προσπάθεια να διατηρήσει ανοιχτή στο τραπέζι της Ε.Ε. τη «θετική ατζέντα» για την Τουρκία, παρά το γεγονός ότι οι νέες τουρκικές προκλήσεις με το «Ορούτς Ρέις» κινούνται στα όρια αμφισβήτησης της εθνικής κυριαρχίας της Ελλάδας και κατ’επέκταση της ίδιας της Ευρώπης. Στη νέα σύνοδο κορυφής που αρχίζει σήμερα στις Βρυξέλλες, το Βερολίνο, μέσω του πρακτορείου Reuters, διαμήνυσε ότι δεν τίθεται θέμα επιβολής «περιοριστικών μέτρων». Ούτε βεβαίως για το άνοιγμα των Βαρωσίων στην κατεχόμενη Αμμόχωστο κατά παράβαση των αποφάσεων του ΟΗΕ.

Συνεχίζοντας το βιολί της προηγούμενης συνόδου, η οποία ήταν προγραμματισμένη ειδικά για την Τουρκία στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου, αλλά λόγω κρούσματος κορονοϊού στο περιβάλλον του Σ. Μισέλ διεξήχθη 1 και 2 Οκτωβρίου, με ατζέντα που άλλαζε από ώρα σε ώρα, το Βερολίνο με τη βοήθεια και πάλι του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έβαλε τις νέες τουρκικές προκλήσεις στο τέλος της διήμερης συνόδου υπό τον τίτλο «θέματα εξωτερικής πολιτικής που απαιτούν την προσοχή μας», κάτι που σημαίνει ότι θέμα με την Τουρκία δεν υπάρχει στην ημερήσια διάταξη και ως εκ τούτου δεν μπορούν να ληφθούν αποφάσεις που θα αποτυπωθούν σε κείμενο συμπερασμάτων.

Εάν η ατζέντα Μισέλ – Μέρκελ δεν αλλάξει κατά τη διάρκεια των εργασιών, το μέγιστο που μπορεί να γίνει είναι να εκδοθεί μια κοινή δήλωση καταδίκης των προκλητικών ενεργειών της Τουρκίας. Το ενδεχόμενο υποβολής βέτο σε άλλα θέματα από την Ελλάδα ή την Κύπρο θα μπορούσε να παιχτεί ως διαπραγματευτικό χαρτί, ωστόσο το ίδιο χαρτί θα μπορούσε να παίξει και οποιαδήποτε άλλη χώρα πιέζοντας προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση και δεν αποκλείεται αυτό να συμβεί έτσι όπως χειρίζεται τα πράγματα το Βερολίνο.

Η χαμένη εμπιστοσύνη

Σύμφωνα με το Reuters «Γερμανία είναι ξεκάθαρα κατά των πρόσφατων τουρκικών προκλήσεων αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιβληθούν κυρώσεις για κάθε πρόκληση». Πότε θα συζητηθεί η επιβολή κυρώσεων; Τον Δεκέμβριο. Μέχρι τότε η κατευθυντήρια γραμμή του Βερολίνου παραμένει ως έχει από τη σύνοδο της 1ης Οκτωβρίου και καλεί την Αγκυρα να απέχει από μονομερείς ενέργειες για «να αποκαταστήσει τη χαμένη εμπιστοσύνη και να δημιουργηθεί ατμόσφαιρα στην οποία οι διερευνητικές συνομιλίες να υπόσχονται επιτυχία», σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών Κ. Μπούργκερ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το παράθυρο μιας επίσκεψης του Χ. Μάας στην Αγκυρα για να «πιάσει ξανά το νήμα των συζητήσεων» που είχαν γίνει στην Μπρατισλάβα.

Εν τω μεταξύ ο πρόεδρος της Τουρκίας Τ. Ερντογάν συνέχισε και χθες τις απειλές εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου λέγοντας σε συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός του ΑΚΡ ότι «η Τουρκία θα δίνει τις απαντήσεις που αξίζουν στην Ελλάδα και τους Ελληνοκύπριους στο πεδίο». Κατηγόρησε και πάλι την Ελλάδα και την Κύπρο ότι δεν τήρησαν τις υποσχέσεις τους σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ και ανακοίνωσε ότι σύντομα θα ξαναβγάλει και το «Γιαβούζ» στην ανατολική Μεσόγειο.

Στη γραμμή της κλιμάκωσης κινήθηκαν και οι κυβερνητικοί παράγοντες, με τον υπουργό Ενέργειας Φ. Ντονμέρ να δηλώνει ότι το «Ορούτς Ρέις» «λαμβάνει τις πρώτες σεισμικές μετρήσεις από τις έρευνες που κάνει» και θα συνεχίσει «μέχρι την ολοκλήρωση της αποστολής του». Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το τουρκικό ερευνητικό έπλεε χθες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας όχι όμως στα χωρικά ύδατα του Καστελόριζου (6 ναυτικά μίλια) ή εντός της δυνητικής κυριαρχίας της Ελλάδας (12 ναυτικά μίλια). Ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας από το Ιράκ, όπου έκανε επίσημη επίσκεψη, τόνισε ότι η Τουρκία είναι ο κοινός παρονομαστής σε όλες τις κρίσεις στην ευρύτερη περιοχή και υπονομεύει την ασφάλεια και σταθερότητα.

Εξαιρείται η Αγκυρα

Το ενδεχόμενο να προσβάλει το «Ορούτς Ρέις» συνοδεία τουρκικών πολεμικών πλοίων την ελληνική κυριαρχία έχει προκαλέσει την κινητοποίηση της αμερικανικής διπλωματίας. Μετά τη ρητή αποδοκιμασία της Αγκυρας για τη νέα παράνομη Navtex στο Καστελόριζο και το άνοιγμα των Βαρωσίων, ο σύμβουλος ασφαλείας των ΗΠΑ Ρ. Ο’Μπράιαν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον σύμβουλο του Τ. Ερντογάν, Ι. Καλίν.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Anadolu, ο Ι. Καλίν επισήμανε προς τον αξιωματούχο των ΗΠΑ ότι η Τουρκία αναμένει μια δίκαιη και αμερόληπτη αμερικανική στάση στο θέμα της ανατολικής Μεσογείου. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε την επίσκεψη του βοηθού υπουργού Εξωτερικών Κ. Κούπερ στην Αθήνα για συναντήσεις με πολιτικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους και στη συνέχεια θα μεταβεί σε Κύπρο, Βουλγαρία και Πολωνία. Οπως και ο υπουργός Μ. Πομπέο, ο βοηθός υπουργός Κ. Κούπερ δεν έχει συμπεριλάβει στο πρόγραμμά του την Τουρκία.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας σε ενημερωτικό έγγραφο που έχει σταλεί σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναφορικά με το πάγωμα των διερευνητικών επαφών κατηγορεί την Ελλάδα παραθέτοντας έξι αναγγελίες στρατιωτικών ασκήσεων σε ξηρά, θάλασσα και αέρα, η μία εκ των οποίων ήταν κοινή με τις ΗΠΑ στη Θράκη, όπου σύμφωνα με την Αγκυρα «ζει η τουρκική μειονότητα» και γι’ αυτό η άσκηση αντιβαίνει στις διεθνείς συνθήκες, όπως και οι άλλες στη νησιωτική χώρα, επειδή στην τουρκική θεώρηση τα νησιά τελούν υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης.