Εναν οδικό χάρτη δεσμευτικό για όλες τις πλευρές, που θα βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, για τη διευθέτηση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο επιδιώκει η Ελλάδα ενόψει της συνόδου κορυφής της Ε.Ε., στις 24-25 Σεπτεμβρίου, όπου θα τεθεί συνολικά το θέμα των ευρω-τουρκικών σχέσεων.
Τα κύρια στοιχεία της ελληνικής πρότασης έδωσε χθες ο Κ. Μητσοτάκης στον Σαρλ Μισέλ που επισκέφθηκε την Αθήνα και συνεχίζει το ταξίδι του στη Λευκωσία προκειμένου να προωθήσει την πρωτοβουλία πολυμερούς διάσκεψης που έχει αναλάβει, σε συνεννόηση με τη γερμανική προεδρία της Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Μετά τη συνάντηση με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο πρωθυπουργός είχε τηλεφωνική συνομιλία με την καγκελάριο της Γερμανίας Α. Μέρκελ.
«Εχει έρθει η ώρα για πράξεις και όχι για λόγια. Η Τουρκία έχει χρόνο ακόμα, πριν και μετά τη σύνοδο κορυφής, να συνεχίσει το πρώτο ενθαρρυντικό βήμα απεμπλοκής από την κρίση. Η αποκλιμάκωση πρέπει να έχει συνέχεια και συνέπεια», τόνισε ο Κ. Μητσοτάκης και πρόσθεσε ότι «εφόσον έχουμε απτά δείγματα γραφής και αυτά συνεχιστούν, είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε άμεσα τις διερευνητικές επαφές με την Τουρκία» επαναλαμβάνοντας με έμφαση τη λέξη άμεσα ώστε να μην οδηγηθεί η σύνοδος της Ε.Ε. στην επιβολή κυρώσεων.
Στις δηλώσεις του ο Σ. Μισέλ απέφυγε να αναφερθεί στην πορεία της πρωτοβουλίας για πολυμερή διάσκεψη και προτίμησε να υπογραμμίσει τη σημασία της πολιτικής που θέλει έναντι της Τουρκίας, «του μαστίγιου και του καρότου» όπως συνηθίζει να λέει. «Πρέπει από τη μία να είμαστε αυστηροί για να γίνουν σεβαστές αρχές που είναι σημαντικές για την Ελλάδα και την Κύπρο και από την άλλη να είμαστε έτοιμοι για ανοίγματα (προς την Τουρκία) για να δείξουμε ότι μία θετική ατζέντα μπορεί να υπάρξει εάν υπάρχει κοινή βούληση να γίνουν σεβαστές αυτές οι αρχές».
Στο ίδιο μήκος με τον Σ. Μισέλ και ο εκπρόσωπος Εξωτερικών της Ε.Ε., Ζ. Μπορέλ, δήλωσε ότι συνεχίζει τις προσπάθειες γεφύρωσης των δύο διαφορετικών απόψεων που έχουν σχηματιστεί στις τάξεις της Ε.Ε., με στόχο αφενός να αποφευχθεί η επιβολή αυστηρών κυρώσεων στην επικείμενη σύνοδο κορυφής και αφετέρου να μπει η Τουρκία σε διαδικασία διπλωματικής διευθέτησης της κατάστασης στην ανατολική Μεσόγειο.
Μιλώντας στο Ευρωκοινοβούλιο ο εκπρόσωπος τόνισε χαρακτηριστικά ότι «οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο απαιτεί την επείγουσα και συλλογική μας δέσμευση» καθώς «οι απειλητικές ενέργειες και δηλώσεις της Τουρκίας είναι απαράδεκτες», εντούτοις πρόσθεσε ότι «υπάρχει ανάγκη να καθιερωθεί το ελάχιστο της εμπιστοσύνης και του διαλόγου με την Τουρκία προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα και να βελτιώσουμε (ως Ε.Ε.) τις σχέσεις μας».
ΑΟΖ με την Αλβανία
Συνέχεια και συνέπεια ζήτησε από την Αγκυρα ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας μετά από συνάντηση με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Σ. Σούκρι. Σε δηλώσεις του αναφέρθηκε στη σημασία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο και, όπως υπογράμμισε, συζητήθηκε η διαδικασία «επανεκκίνησης της διαπραγμάτευσης για την ολοκλήρωση της οριοθέτησης». Σύντομα, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αναμένεται να ξεκινήσουν και οι συζητήσεις για την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αλβανία.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μ. Πομπέο είχε χθες νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μ. Τσαβούσογλου. Σε δηλώσεις του στον γαλλικό ραδιοσταθμό France Inter ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ζήτησε «να μειωθεί το στρατιωτικό αποτύπωμα παντού και να γίνεται προσφυγή σε διπλωματικά και όχι στρατιωτικά μέσα». Σημαντικό βήμα αποκλιμάκωσης χαρακτήρισε την απόσυρση του «Ορούτς Ρέις» το Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΠΑ.
Στην Κύπρο, πάντως, όπως ανακοινώθηκε με Navtex της Τουρκίας, παρατείνονται οι έρευνες του «Γιαβούζ». Με άλλη Navtex η Τουρκία ανακοίνωσε ναυτικά γυμνάσια ανοιχτά της Ρόδου, ενώ με αντι-Navtex αμφισβητεί το δικαίωμα της Ελλάδας για γυμνάσια στην περιοχή της Χίου.
Το ζήτημα είναι αν η Αγκυρα θα διευκολύνει τις προσπάθειες του Σ. Μισέλ και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες της Γερμανίας και των ΗΠΑ ή θα συνεχίσει να προβάλλει αξιώσεις που είναι αδύνατον να ικανοποιηθούν από Αθήνα και Λευκωσία και παράλληλα να διεκδικεί ανταλλάγματα από την Ε.Ε. που πολλές χώρες αρνούνται να συζητήσουν, όπως η αναβάθμιση της τελωνειακής σύνδεσης για αγροτικά προϊόντα και υπηρεσίες από την Τουρκία.
Δεν θέλουν τους Γάλλους
Επιπλέον δεν υπάρχει καμία ένδειξη πως θα προχωρήσει σε ανάλογες κινήσεις αποκλιμάκωσης στην ΑΟΖ της Κύπρου όπου συνεχίζονται οι δραστηριότητες των τουρκικών ερευνητικών σκαφών. Πέραν αυτών, φαίνεται πως η τουρκική διπλωματία θέτει όρους και ως προς τη σύνθεση της πολυμερούς διάσκεψης Μισέλ, καθώς σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα έχει ξεκαθαριστεί προς το Βερολίνο ότι δεν δέχεται τη συμμετοχή της Γαλλίας.
Τι επιδιώκει η Τουρκία είναι ξεκάθαρο και επαναλήφθηκε στο άρθρο του υπουργού Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου στην «Καθημερινή». Διάλογο χωρίς προϋποθέσεις, επειδή, όπως αναφέρει, «η Τουρκία σέβεται την Ελλάδα αρκετά ώστε να μη θέλει να διαπραγματευτεί και να συμφωνήσει με άλλα μέρη για θέματα που θα έπρεπε να διευθετηθούν απευθείας ανάμεσα στους δύο γείτονες».
