Στην Αττάλεια το «Ορούτς Ρέις»

Ενα βήμα πίσω έκανε η Αγκυρα με το «Ορούτς Ρέις», σε μια πρόδηλη προσπάθεια να χαλαρώσει τον κλοιό διπλωματικών πιέσεων που υφίσταται από ΗΠΑ και Ε.Ε. για αποκλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Το τουρκικό σεισμογραφικό αποσύρθηκε στην Αττάλεια και μαζί του τα πολεμικά πλοία που το συνόδευαν, το βράδυ του Σαββάτου με τη λήξη της Navtex και ενώ λίγες ώρες νωρίτερα ο πρόεδρος της Τουρκίας Τ. Ερντογάν συνέχιζε την πολεμική ρητορική του.

Ο εορτασμός της 77ης επετείου απελευθέρωσης του Καστελόριζου, παρουσία της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατ. Σακελλαροπούλου, διεξήχθη δίχως περαιτέρω προκλήσεις από την πλευρά της Τουρκίας, όμως το νησί εξακολουθεί να βρίσκεται στο στόχαστρο των δηλώσεων των Τούρκων αξιωματούχων και μετά την απόσυρση του «Ορούτς Ρέις», την οποία άλλωστε ο υπουργός Αμυνας Χ. Ακάρ χαρακτήρισε προσωρινή.

«Θα υπάρξουν κινήσεις εμπρός και πίσω, όπως προβλέπεται στον σχεδιασμό μας» δήλωσε ο Τούρκος υπουργός στο πρακτορείο Anadolu από το Κας, απέναντι από το Καστελόριζο. Εξέφρασε μάλιστα ενόχληση για την παρουσία της Κατ. Σακελλαροπούλου και σύμφωνα με το πρακτορείο είπε τα εξής: «Σαν να μην υπάρχουν άλλα νησιά για εορτασμό, έρχονται σε αυτό. Αυτές οι πράξεις φυσικά μας ενοχλούν». Πέραν της πρωτοφανούς δήλωσης ενόχλησης, η Αγκυρα επιμένει να θέτει ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης του Καστελόριζου αλλά και άλλων 17 νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.

Μετά την απόσυρση του «Ορούτς Ρέις» η Τουρκία περιμένει άμεση έναρξη των διερευνητικών συζητήσεων, προκειμένου να φύγει από το τραπέζι της ειδικής συνόδου της Ε.Ε. στις 24-25 Σεπτεμβρίου η επιβολή οικονομικών κυρώσεων. Σύμφωνα μάλιστα με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου, «η Αγκυρα είναι ανοιχτή στον διάλογο, αλλά χωρίς καμία προϋπόθεση», με άλλα λόγια η Αγκυρα θέτει ως προϋπόθεση να μην υπάρχει άλλη προϋπόθεση, ειδάλλως όπως είπε «εάν κάποιοι θέτουν προϋποθέσεις, έχουμε και εμείς προϋποθέσεις».

Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα επισημαίνουν ότι και η ΠτΔ και ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης τόνισαν ότι η απόσυρση του «Ορούτς Ρέις» είναι μια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά θα πρέπει να έχει συνέχεια. Ο κατάλογος κυρώσεων της Ε.Ε. παραμένει στο τραπέζι και όπως υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου Ν. Χριστοδουλίδης «η Τουρκία συνεχίζει να παραβιάζει την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας παρά τις εκκλήσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης και για την περίπτωση της Ε.Ε. υπάρχει σχετική απόφαση πώς πρέπει να αντιδράσει».

Αντίδραση Ερντογάν

Αλλο ένα πρόβλημα για την Αγκυρα είναι η κοινή δήλωση της διάσκεψης Med 7 και η επιλογή ρήξης του Εμ. Μακρόν με τον Τ. Ερντογάν. Ο πρόεδρος της Τουρκίας αντέδρασε το Σάββατο στην αποστροφή του προέδρου της Γαλλίας ότι είναι πρόβλημα για τον τουρκικό λαό, λέγοντας «κύριε Μακρόν, εσείς θα έχετε μεγαλύτερο πρόβλημα με εμένα προσωπικά».

Η επόμενη κρίσιμη διπλωματική καμπή για τη δημιουργία βάσης διερευνητικών συνομιλιών είναι το ταξίδι του προέδρου του Συμβουλίου της Ε.Ε., Σ. Μισέλ, σε Αθήνα, Λευκωσία και Αγκυρα το διήμερο 15-16 Σεπτεμβρίου. Την υποστήριξη της αμερικανικής διπλωματίας σε αυτή την πρωτοβουλία επανέλαβε από τη Λευκωσία (το βράδυ του Σαββάτου πριν από την απόσυρση του «Ορούτς Ρέις») ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μ. Πομπέο και αποδοκίμασε «τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες της Τουρκίας για τις έρευνες σε περιοχές όπου η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο».