Υστερα από σχεδόν 15 χρόνια και 13 γύρους διαπραγματεύσεων μεταξύ Ελλάδας και η Αιγύπτου, οι υπουργοί Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και Σάμεχ Σούκρι υπέγραψαν χθες στο Κάιρο συμφωνία μερικής (τμηματικής) οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Ο Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε τη συμφωνία ιστορική, αμοιβαία επωφελή, δίκαιη και «υποδειγματική, σημαντική για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο», που «έχει συναφθεί στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, σέβεται τις πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας και τις σχέσεις καλής γειτονίας».
Η συμφωνία συμβάλλει στη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή μας, επιλύει μια χρονίζουσα εκκρεμότητα, αλλά είναι και μια «συμφωνία μεταξύ δύο φιλικών γειτονικών χωρών που σέβονται την Ιστορία τους», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών, σημειώνοντας ότι «είναι το απολύτως αντίθετο του παράνομου, άκυρου και νομικά ανυπόστατου μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Τουρκίας και της Τρίπολης».
Ο κ. Δένδιας τόνισε ότι «μετά την υπογραφή της συμφωνίας μας, το ανύπαρκτο μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης έχει καταλήξει εκεί που ανήκε από την πρώτη στιγμή: στον κάλαθο των αχρήστων», καθώς «επιβεβαιώνει και κατοχυρώνει το δικαίωμα και την επήρεια των νησιών μας σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ».
Στενότερες επαφές
Ο υπουργός Εξωτερικών εκτίμησε ότι οι σχέσεις της Ελλάδας και της Αιγύπτου περνούν σε μια νέα φάση στενότερων επαφών και πως «έχουν τεθεί οι υγιείς βάσεις για να συνεχίσουμε μαζί, συντονισμένα, να αντιμετωπίζουμε τις κοινές προκλήσεις στο ευρύτερο περιβάλλον μας».
Ο κ. Δένδιας έστειλε και μήνυμα προς την Αγκυρα: «Η σημερινή (σ.σ.: χθεσινή) υπογραφή είναι ένα δείγμα αποφασιστικότητας και από τις δύο πλευρές. Ενδειξη της κοινής ανάγνωσης που υπάρχει από την Ελλάδα και την Αίγυπτο για τα όσα συμβαίνουν στην περιοχή μας. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να κινείται με την ίδια αποφασιστικότητα με στόχο τις οριοθετήσεις και με τις υπόλοιπες συνορεύουσες χώρες μας, στο πλαίσιο πάντοτε του Διεθνούς Δικαίου και του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Η Ελλάδα καλεί όποια άλλη χώρα της περιοχής το επιθυμεί να ακολουθήσει το παράδειγμα της συμφωνίας αυτής που υπογράψαμε σήμερα (σ.σ.: χθες) και της αντίστοιχης που υπογράψαμε πριν από λίγους μήνες με την Ιταλία. Το Διεθνές Δίκαιο προσφέρει λύσεις στα προβλήματα, αλλά πρέπει να γίνεται σεβαστό στο σύνολό του. Οχι να εφαρμόζεται επιλεκτικά και να το επικαλείται κανείς κατά το δοκούν».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Σάμεχ Σούκρι τόνισε ότι «αυτή η συμφωνία αντικατοπτρίζει με ειλικρίνεια τις σχέσεις και τις προσπάθειες των δύο χωρών για αναβάθμιση των σχέσεων Ελλάδας και Αιγύπτου. Και εντάσσεται στο πλαίσιο μεγάλων δραστηριοτήτων που γίνονται τα τελευταία χρόνια για την αναβάθμιση της συνεργασίας των δύο χωρών, στον πολιτικό τομέα, καθώς και στον στρατιωτικό και πολιτιστικό και για τον συντονισμό θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος σε διεθνές επίπεδο».
«Η συμφωνία θα βοηθήσει να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο προς όφελος των δύο λαών μας για περαιτέρω συνεργασία στον περιφερειακό τομέα της ενέργειας και στην ενίσχυση του Φόρουμ για το Φυσικό Αέριο», καταλήγοντας ότι «οι σχέσεις Ελλάδας-Αιγύπτου είναι θεμέλιο για τη διασφάλιση της σταθερότητας και της ασφάλειας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και για την αντιμετώπιση ενώπιον κινδύνων που προέρχονται από παιδιάστικες προσπάθειες για τη διατάραξη αυτής της σταθερότητας και ασφάλειας».
«Οχι παρανομίες»
Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η Λιβύη πλέον βρίσκεται μεταξύ δύο απολύτως νόμιμων οριοθετήσεων (Ελλάδα-Ιταλία και Ελλάδα-Αίγυπτος) και η κυβέρνηση της Λιβύης δεν έχει καμία απολύτως νόμιμη βάση να απορρίπτει τη συζήτηση με την Ελλάδα για να ολοκληρωθεί με νόμιμο τρόπο η οριοθέτηση μεταξύ μας ΑΟΖ στην περιοχή νοτίως της Κρήτης. Η οριοθέτηση αυτή είναι η μόνη νόμιμη και εξυπηρετεί το συμφέρον των δύο χωρών μας.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι το μήνυμα που στέλνει η Ελλάδα είναι πως «δεν κάνει παράνομες συμφωνίες, ούτε εξαναγκάζει άλλες χώρες σε λεόντειες συμφωνίες. Διαπραγματεύεται και προβαίνει σε οριοθετήσεις με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας και η ορθότητα της πολιτικής μας έναντι παράνομων ενεργειών, όπως το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, αποδεικνύεται από το ότι το Κάιρο οριοθέτησε με την Ελλάδα, παρά τις μάταιες προσπάθειες της Τουρκίας να πλειοδοτήσει προσφέροντας στην Αίγυπτο μεγαλύτερη ΑΟΖ».
Ωστόσο, η συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου οριοθετεί θαλάσσιες ζώνες μεταξύ 26ου και 28ου μεσημβρινού, αφήνοντας εκτός προς το παρόν τις θαλάσσιες περιοχές ανατολικά της Ρόδου (αλλά και το ανατολικότερο τμήμα του ίδιου του νησιού) έως και το Καστελόριζο, περιοχή για την οποία θα συνεχιστούν οι συνομιλίες με την Αίγυπτο.
Η μερική οριοθέτηση επελέγη από την κυβέρνηση Μητσοτάκη μετά την άρνηση του Καΐρου να οριοθετήσει ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, εκτιμώντας ότι το κέρδος για την Ελλάδα είναι η επικάλυψη του παράνομου, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, τουρκο-λιβυκού μνημονίου με μια νόμιμη συμφωνία με την Αίγυπτο.
