Η διήμερη σύνοδος κορυφής που άρχισε χθες προσέφερε ένα πλεονέκτημα στους ηγέτες των 27: τα δύο βασικά θέματα συζήτησης που βρέθηκαν στο τραπέζι, η «πράσινη συμφωνία» και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2021-2027, δεν απαιτούσαν άμεση λήψη αποφάσεων. Απλώς, έπρεπε να φανεί προς τα έξω, για επικοινωνιακούς λόγους, ότι ναι μεν έχουν προκύψει διαφωνίες και προβλήματα, αλλά σε γενικές γραμμές όλοι αισιοδοξούν ότι θα βρεθούν λύσεις εντός του 2020.
Ετσι κι έγινε. Ανταλλάχθηκαν απόψεις, δόθηκαν υποσχέσεις και καλλιεργήθηκε το απαραίτητο αισιόδοξο κλίμα προς τα έξω. Η συνέχεια, όμως, αναμένεται περισσότερο επεισοδιακή… Στη συζήτηση για την «πράσινη συμφωνία», που έχει γίνει το λάβαρο της Γερμανίδας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία ανέλαβε τα ηνία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την 1η Δεκεμβρίου, προέκυψαν οι αναμενόμενες επιφυλάξεις ορισμένων χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, που εξαρτώνται ενεργειακά από την παραγωγή άνθρακα, αλλά και διαφορετικές αντιλήψεις μεταξύ κρατών-μελών για το πώς θα επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος να καταστεί η Ε.Ε. κλιματικά ουδέτερη έως το 2050.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε πριν αναχωρήσει για τη σύνοδο των Βρυξελλών ότι στο θέμα της κλιματικής αλλαγή υπάρχει το κλαμπ της Σουηδέζας ακτιβίστριας Γκρέτα Τούνμπεργκ και το κλαμπ του Ντόναλντ Τραμπ. «Οσοι ανήκουν στο κλαμπ της Γκρέτα λένε “δεν κάνετε τίποτα, είστε άχρηστοι…” και οι άλλοι, του κλαμπ του Ντόναλντ, υποστηρίζουν πως “ό,τι κάνετε δεν χρησιμεύει σε τίποτα και δεν πρόκειται να αποδώσει καρπούς”. Θα ήθελα να δημιουργήσουμε το δικό μας κλαμπ» είπε ο Γάλλος πρόεδρος. Ποιο κλαμπ όμως, όταν στους κόλπους της Ε.Ε. υπάρχουν διαφορετικές απόψεις που καταλήγουν σχεδόν πάντα στο ποιος θα βάλει το χέρι στην τσέπη…
Χθες, η Πολωνία, η Τσεχία και η Ουγγαρία το είπαν καθαρά: οι ενεργειακές μας ανάγκες εξαρτώνται από τον άνθρακα και αν επιθυμείτε απεξάρτηση, πρέπει να μας δώσετε χρήματα. Και εδώ αρχίζουν τα προβλήματα, δεδομένου ότι τα χρήματα που απαιτούν οι 3 για να αντικαταστήσουν την παραγωγή άνθρακα είναι πολλά.
Υπέρ της πυρηνικής ενέργειας
Ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις ξεκαθάρισε ότι η ουδετερότητα άνθρακα στη χώρα του θα κοστίσει 30-40 δισ. ευρώ. Επιπλέον, ζήτησε να μη σταματήσει η κατασκευή μονάδων πυρηνικής ενέργειας. Αλλο πρόβλημα, λοιπόν, εκτός από το χρηματικό: η πυρηνική ενέργεια, που ήταν το κόκκινο πανί για τους οικολόγους και ανάγκαζε πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες (Μακρόν, Μέρκελ…) να υπόσχονται την κατάργησή της, πηδώντας κάθε φορά τις πενταετίες, επανέρχεται στο προσκήνιο με «οικολογικό προσωπείο».
«Η πυρηνική ενέργεια είναι καθαρή, χωρίς εκπομπές, και δεν καταλαβαίνω γιατί πολλές χώρες έχουν πρόβλημα με αυτό» είπε ο Τσέχος πρωθυπουργός. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι μίλησε και αυτός για τις επιπτώσεις που θα έχει για τη χώρα του η ενεργειακή απεξάρτηση από τον άνθρακα. «Το κόστος είναι πολύ υψηλότερο απ’ ό,τι σε άλλες χώρες, όπως η Γαλλία, που ανέπτυξε πυρηνική ενέργεια και χάρη σε αυτή διαθέτει ένα ενεργειακό σύστημα με πολύ χαμηλούς ρύπους» είπε ο Πολωνός, ο οποίος τα ’βαλε και με τη γείτονα Αυστρία που αντιτίθεται στην ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπαν έθεσε και αυτός όρους. Οχι μόνο μια γενναία αποζημίωση από τις Βρυξέλλες, αλλά και την αναγνώριση από την Ε.Ε. ότι η πυρηνική ενέργεια θα συμβάλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Την όλη κατάσταση συνόψισε ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ξαβιέ Μπετέλ: «Ορισμένοι θέλουν να πληρώσουν λιγότερα, ορισμένοι θέλουν να πάρουν περισσότερα, άλλοι θέλουν να κάνουν καινούργια πράγματα. Δεν ήμουν ο καλύτερος στα Μαθηματικά, αλλά αυτό, μου φαίνεται, δεν βγάζει καλή εξίσωση».
Αργά το βράδυ στο δείπνο
Ως προς τη συζήτηση για το ΠΔΠ, δεν σημειώθηκε πρόοδος, παρά τις προσπάθειες του Σαρλ Μισέλ. Η πρόταση της φινλανδικής προεδρίας, που ευνοεί τις χώρες του Βορρά εις βάρος των χωρών του Νότου, δεν έχει τύχη. Οι διαφορές παραμένουν. Το όλο θέμα παραπέμπεται στους υπουργούς, με την ελπίδα ότι θα βρεθεί εντός του 2020 ένα πεδίο συμβιβασμού.
Το θέμα του τουρκο-λιβυκού μνημονίου κατανόησης συζητήθηκε αργά το βράδυ στο δείπνο. Στο σχέδιο των συμπερασμάτων οι 27 προειδοποιούν την Αγκυρα ότι το εν λόγω μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών της περιοχής και το διεθνές δίκαιο. Επίσης, δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα. Οι 27 εκφράζουν την πλήρη αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα και την Κύπρο και καταδικάζουν τις τουρκικές ενέργειες.
