«Παρερμηνεύτηκαν οι δηλώσεις του Ζάεφ»

Σε αναδίπλωση οδηγήθηκαν τα Σκόπια μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε στην Αθήνα δημοσίευμα ιστοσελίδας της ΠΓΔΜ, σύμφωνα με την οποία ο Ζόραν Ζάεφ, απαντώντας σε ερώτηση βουλευτή του εθνικιστικού VMRO DPMNE σχετικά με τους «Μακεδόνες του Αιγαίου», φέρεται να είπε πως «είναι πιθανόν αυτοί οι άνθρωποι να έχουν δυνατότητα να μορφωθούν στη δική τους γλώσσα».

Η Αθήνα δεν έκρυψε τη δυσφορία της, επικοινώνησε αμέσως με τον Μάθιου Νίμιτς και ο ειδικός διαμεσολαβητής του ΟΗΕ παρενέβη προσωπικά στον πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ, για να ακολουθήσει η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου στα Σκόπια, ο οποίος εξέφρασε τη λύπη του «εάν τα σχόλια του πρωθυπουργού Ζάεφ παρερμηνεύτηκαν».

«Με καλή πίστη»

Ο Μίλε Μποσνιάκοφσκι δήλωσε χθες: «Ολες οι ενέργειες και οι δηλώσεις μας γίνονται με καλή πίστη για να υποστηρίξουμε τη συμφωνία. Ως χώρα που φιλοδοξεί να ενταχθεί στην Ε.Ε., κατανοούμε ότι η εκάστοτε χώρα φροντίζει τους πολίτες της και ότι οι χώρες των Βαλκανίων δεν παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις των γειτονικών τους χωρών».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της ΠΓΔΜ υπογράμμισε ότι σύμφωνα με το άρθρο 4 της Συμφωνίας των Πρεσπών, η ΠΓΔΜ δεσμεύεται να μην παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας και «με αυτή την έννοια είναι κατανοητό ότι οι πολιτικές για τη χρήση των γλωσσών και στις δύο χώρες δεν καθορίζονται από τη Συμφωνία των Πρεσπών. Κατανοούμε και σεβόμαστε ότι το ζήτημα που αφορά στις γλώσσες που διδάσκονται στην Ελλάδα είναι ένα ζήτημα εσωτερικών υποθέσεων και εσωτερικής πολιτικής».

Ο κ. Μποσνιάκοφσκι υπογράμμισε επίσης ότι ο Ζόραν Ζάεφ είναι απολύτως προσηλωμένος σε μια πολιτική που φέρνει τις ευρωπαϊκές αξίες στην περιοχή των Βαλκανίων, ενώ δεσμεύεται να βελτιώσει τις σχέσεις καλής γειτονίας. Σε δηλώσεις του στο Βαλκανικό Πρακτορείο Ειδήσεων IBNA, πρόσθεσε πως «με τη συμμετοχή της χώρας μας στην Ε.Ε., η μακεδονική γλώσσα -η οποία επιβεβαιώνεται από τη συμφωνία ότι είναι στην ομάδα των νότιων σλαβικών γλωσσών- θα αποτελέσει επίσημη γλώσσα στην Ε.Ε. ως μέσο επικοινωνίας και αμοιβαίας κατανόησης».

Η χθεσινή ανασκευή των δηλώσεων Ζάεφ περί γλώσσας κρίθηκε απαραίτητη, καθώς δεν είναι η πρώτη φορά που ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ εκφράστηκε με παρορμητικό τρόπο ή κάποιες δηλώσεις του έτυχαν παρερμηνείας. Οπως ανέφερε διπλωματική πηγή, δεν υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία επί του θέματος μεταξύ των δύο πρωθυπουργών, όμως η Αθήνα βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία τόσο με την κυβέρνηση Ζάεφ όσο και με τον κ. Νίμιτς, ενώ οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να είναι όλοι ιδιαίτερα προσεκτικοί ώστε να μην υπάρχουν παρερμηνείες.

Συνάντηση σε καλό κλίμα είχαν χθες στις Βρυξέλλες ο Γιώργος Κατρούγκαλος με τον Νίκολα Ντιμίτροφ στο περιθώριο των εργασιών της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι είχε μια ουσιαστική συζήτηση με τον κ. Ντιμίτροφ και δήλωσε:

«Συμφωνήσαμε και οι δύο ότι προβληματικές δηλώσεις που δημιουργούν αμφιβολίες ως προς το πραγματικό νόημα της Συμφωνίας των Πρεσπών πρέπει να αποφεύγονται, ακριβώς γιατί και οι δύο χώρες εμμένουν στην πιστή τήρηση του πνεύματος και του γράμματος της συμφωνίας αυτής που είναι αμοιβαία επωφελής και για τις δύο χώρες».

Ολοκλήρωση

Ο κ. Κατρούγκαλος πρόσθεσε ότι «εμμένουμε σταθερά στο πνεύμα και στο γράμμα της Συμφωνίας των Πρεσπών και προχωρούμε και οι δύο στην πλήρη κύρωσή της με την ολοκλήρωση της συνταγματικής αναθεώρησης στη γειτονική χώρα, ακριβώς όπως προβλέπει η συνθήκη αυτή».

Νωρίτερα, ο Ελληνας υπουργός είχε θέσει το θέμα των δηλώσεων Ζάεφ και στον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, με τον οποίο συζήτησε και θέματα σχετικά με την τεχνική διαδικασία που πρόκειται να ακολουθηθεί για την ένταξη της ΠΓΔΜ ως Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ, εφόσον κυρωθεί η Συμφωνία των Πρεσπών και στις δύο χώρες.

Ο κ. Στόλτενμπεργκ, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά τη λήξη των εργασιών της πρώτης ημέρας της συνόδου, διαμήνυσε εκ νέου ότι η κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών είναι προϋπόθεση για την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Ο γενικός γραμματέας της Ατλαντικής Συμμαχίας είπε χαρακτηριστικά:

«Καλωσορίζουμε την πρόοδο που σημείωσε η ΠΓΔΜ, καθώς και τη συμφωνία για την ονομασία, η οποία ελπίζουμε ότι θα εφαρμοστεί πλήρως. Μόλις γίνει αυτό, είμαστε έτοιμοι να υπογράψουμε το πρωτόκολλο προσχώρησης και να καλωσορίσουμε την ΠΓΔΜ ως το 30ό μέλος της Συμμαχίας».

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κυριάκος Μητσοτάκης, ζήτησε και πάλι χθες «να μην κυρωθεί από την ελληνική Βουλή η Συμφωνία των Πρεσπών» και χαρακτήρισε απαράδεκτες τις δηλώσεις Ζάεφ περί διδασκαλίας της «μακεδονικής» γλώσσας στην Ελλάδα. Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε «ότι αναγνώριση της δήθεν μακεδονικής γλώσσας και εθνότητας ανοίγει το κουτί της Πανδώρας για την αναβίωση όλων των ανιστόρητων αλυτρωτικών διεκδικήσεων των Σκοπίων».

Το μέγαρο Μαξίμου απάντησε στον πρόεδρο της Ν.Δ.: «Δεν φτάνει που ο κ. Μητσοτάκης ξεχνάει ότι επί των ημερών της παράταξής του αναγνωρίστηκε η ύπαρξη “μακεδονικής γλώσσας” το 1977 στη διάσκεψη του ΟΗΕ. Δεν φτάνει που σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Politico άνοιξε αυτοβούλως ζήτημα “αυτονομιστικών δυνάμεων” στην Ελλάδα.

Συνεχίζει τον επικίνδυνο και ολισθηρό δρόμο, ανοίγοντας τώρα αυτοβούλως και θέμα “μειονότητας”, ενώ γνωρίζει πολύ καλά ότι και το τελευταίο παράθυρο σε μια τέτοια πιθανότητα κλείνει οριστικά η ίδια η Συμφωνία των Πρεσπών. Μια συμφωνία που η ΠΓΔΜ και ο κ. Ζάεφ οφείλουν να τηρήσουν μέχρι κεραίας για να ενταχθούν στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Ο κ. Μητσοτάκης οφείλει να σοβαρευτεί και να μην παίζει με κρίσιμα εθνικά θέματα στην προσπάθειά του να ψαρέψει στα θολά νερά του εθνικιστικού ακροατηρίου».

Τα άκουσε για τις Πρέσπες… στερεοφωνικά

Με τον Σλοβένο πρόεδρο Μπόρουτ Πάχορ συναντήθηκε ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος, ανάμεσα σε άλλα, αναφέρθηκε στη Συμφωνία των Πρεσπών.

Ειδικότερα δήλωσε ότι «στα Βαλκάνια επίσης η Ελλάδα ανακτά την πρωτοβουλία των κινήσεων μέσα από σημαντικές πρωτοβουλίες συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες αλλά και μέσα από μια σημαντική συμφωνία που υπογράψαμε το 2018 με την ΠΓΔΜ», προσθέτοντας ότι «και εσείς και η Σλοβενία, που είναι μία από τις χώρες που αναγνωρίζουν τους γείτονές μας με τη συνταγματική τους ονομασία, δηλαδή ως “Μακεδονία”, από δω και στο εξής θα την αναγνωρίζετε και θα την ονομάζετε “Βόρεια Μακεδονία”, γιατί για τον ελληνικό λαό αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, καθώς η Μακεδονία, πέρα από μια μεγάλη γεωγραφική περιφέρεια της Ελλάδας, είναι και ένα κομμάτι σημαντικό της αρχαίας ελληνικής Ιστορίας».

Με τον Σλοβένο πρόεδρο συναντήθηκε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος επανέλαβε την αντίθεση της Ν.Δ. στη συμφωνία, καθώς και ότι η αξιωματική αντιπολίτευση «δεν πρόκειται να ψηφίσει τη συμφωνία αυτή οποτεδήποτε κι αν έρθει στη Βουλή».