Τα «ψιλά γράμματα» των τροπολογιών

Πρόσω ολοταχώς για τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης στην ΠΓΔΜ, με την Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου να έχει ήδη ψηφίσει το σχέδιο τροπολογίας υπ’ αριθ. 33 (αλλαγή ονόματος), να συζητάει την τροποποίηση του προοιμίου (σχέδιο συνταγματικής τροπολογίας αριθμ. 34) και να απομένουν για συζήτηση και ψήφιση μέσα στις επόμενες ημέρες άλλες δύο τροπολογίες.

Στη συνέχεια τα προτεινόμενα σχέδια τροπολογιών θα συζητηθούν στη Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή και έπειτα θα εισαχθούν στην Ολομέλεια της Βουλής την 1η Δεκεμβρίου. Θα ακολουθήσει ψηφοφορία (απαιτείται πλειοψηφία 61 βουλευτών επί συνόλου 120) και θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση. Τότε και μόνο τότε θα διαμορφωθούν οι τελικές προτάσεις, οι οποίες θα συζητηθούν και πάλι στις δύο επιτροπές και στην Ολομέλεια της Βουλής για να ακολουθήσει η τελική και αποφασιστική ψηφοφορία στην οποία θα απαιτηθεί και πάλι η ενισχυμένη πλειοψηφία των 80 επί των 120 βουλευτών.

Στην Αθήνα ορισμένα ΜΜΕ μετέφεραν ότι υπάρχει κλίμα ανησυχίας για κάποιες διατυπώσεις στα σχέδια των τροπολογιών, ενώ την ίδια ώρα η κυβέρνηση, μέσω του Δημήτρη Τζανακόπουλου, διαμηνύει το αυτονόητο, ότι οι τροπολογίες πρέπει να σέβονται το πνεύμα της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Το άρθρα 49 και 36

Ο αρχιτέκτονας της Συμφωνίας των Πρεσπών, τέως υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, σε πρόσφατη συνέντευξή του δήλωσε ότι ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ θα πρέπει «να προσέξει λίγο» το άρθρο 49 του Συντάγματος, όμως δεν έθεσε επιτακτικά θέμα επαναδιατύπωσης.

Το άρθρο 49 αναφέρεται στην προστασία της «Μακεδονικής διασποράς» και έχει αφαιρεθεί το επίμαχο σημείο που προέβλεπε «μέριμνα για το καθεστώς και τα δικαιώματα των ατόμων τα οποία ανήκουν στον Μακεδονικό λαό και ζουν σε γειτονικές χώρες» και αντικαθίσταται από πρόνοια για «τα μέλη του μακεδονικού λαού που ζουν στο εξωτερικό».

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η συγκεκριμένη διατύπωση του άρθρου 49, όπως και όλες οι τροπολογίες που κατατέθηκαν στη Βουλή της ΠΓΔΜ, είχε τεθεί υπ’ όψιν της Αθήνας (μετά την αποχώρηση Κοτζιά) και δεν εκφράστηκε κάποια αντίρρηση.

Οσο για κάποια δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι δήθεν ζητήθηκε ή συζητήθηκε η αλλαγή του άρθρου 36, αυτό δεν ευσταθεί. Το πρώτο σχέδιο συνταγματικής τροπολογίας (υπ’ αριθμ. 33) που κατέθεσε η κυβέρνηση Ζάεφ, αφορά την αλλαγή του συνταγματικού ονόματος της χώρας, δηλαδή την αντικατάσταση των λέξεων «Μακεδονία» και «Δημοκρατία της Μακεδονίας» από τις λέξεις «Βόρεια Μακεδονία» και «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» σε όλο το κείμενο του Συντάγματος, με εξαίρεση το άρθρο 36, όπου ο όρος «Μακεδονία» έχει ιστορική διάσταση.

Η Ελλάδα δεν ζήτησε ποτέ την τροποποίηση του άρθρου 36 (το οποίο αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η ΠΓΔΜ εγγυάται δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης στους βετεράνους του αντιφασιστικού πολέμου και όλων των «μακεδονικών εθνοαπελευθερωτικών αγώνων» και «όσων αγωνίστηκαν για τη διακριτή ταυτότητα του μακεδονικού λαού και της μακεδονικής κρατικότητας»), ούτε κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης της Συμφωνίας των Πρεσπών, αλλά ούτε και στα χρόνια των διαπραγματεύσεων που προηγήθηκαν. Αυτή η αλλαγή δεν βρέθηκε ποτέ στο τραπέζι, αναφέρουν διπλωμάτες που ήταν γνώστες των διαπραγματεύσεων, οι οποίοι και εξέφρασαν την απορία τους για τις αναφορές στο συγκεκριμένο άρθρο.

Διεθνοτικές σχέσεις

Αν και ο δρόμος για να ολοκληρωθεί η τροποποίηση του Συντάγματος της ΠΓΔΜ είναι ακόμη ανοιχτός, καθώς μέχρι να ψηφιστεί η τελική διατύπωση περί τα τέλη του 2018, θα μπορούσε θεωρητικά να αλλάξουν κάποιες διατάξεις, δεν θα πρέπει να περιμένουμε σημαντικές αλλαγές που να επηρεάζουν τη Συμφωνία των Πρεσπών. Για το θέμα αυτό έχει δεσμευτεί ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ, ο οποίος το επανεπιβεβαίωσε και στην ομιλία του κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης στη Βουλή της ΠΓΔΜ, την πρώτη ημέρα που ξεκίνησε η διαδικασία της αναθεώρησης του Συντάγματος.

Η μόνη ουσιαστική αλλαγή που προστίθεται στα όσα είχαν συμφωνήσει τα Σκόπια με την Αθήνα, αφορά μία προσθήκη στο προοίμιο του Συντάγματος σχετικά με τις διεθνοτικές σχέσεις στην ΠΓΔΜ και τη Συμφωνία της Αχρίδας, θέμα που όμως δεν άπτεται του ονοματολογικού.

Το αίτημα των «οκτώ»

Η άλλη αλλαγή που έγινε και είναι αξιοσημείωτη, είναι η προσθήκη στο Σύνταγμα της ΠΓΔΜ της πρόνοιας να τεθούν σε εφαρμογή οι συνταγματικές τροποποιήσεις, μόνο όταν η Αθήνα ψηφίσει στη Βουλή τη Συμφωνία των Πρεσπών και την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ. Αυτή η αλλαγή, η οποία δεν επηρεάζει καθόλου τη Συμφωνία των Πρεσπών, έγινε έπειτα από αίτημα των οκτώ βουλευτών της αντιπολίτευσης οι οποίοι ζήτησαν πρόσθετες εγγυήσεις προκειμένου να ψηφίσουν μαζί με την κυβερνητική πλειοψηφία τις συνταγματικές αλλαγές και να επιτευχθεί η πλειοψηφία των 80 βουλευτών.

Οι οκτώ, οι οποίοι έχουν αποχωρήσει από το εθνικιστικό κόμμα και έχουν συγκροτήσει δική τους κοινοβουλευτική ομάδα, αποτελούν την κοινοβουλευτική έκφραση των μετριοπαθών μεταρρυθμιστικών στοιχείων του VMRO DPMNE (από το οποίο διαγράφηκαν την ίδια νύχτα της κρίσιμης ψηφοφορίας στη Βουλή).

Την πολιτική πλατφόρμα των οκτώ στηρίζει και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), στο οποίο είναι μέλος τόσο το VMRO-DPMNE όσο και η Νέα Δημοκρατία. Το ΕΛΚ κάλεσε αντιπροσωπεία των οκτώ να συμμετάσχουν στο συνέδριο στο Ελσίνκι, ενώ συναντήθηκαν και με τον επίτροπο, αρμόδιο για θέματα διεύρυνσης της Ε.Ε., Γιοχάνες Χαν.

Τα ΜΜΕ στην ΠΓΔΜ σχολίασαν την πρόσκληση της αντιπροσωπείας της «μεταρρυθμιστικής πτέρυγας» των οκτώ στο συνέδριο του ΕΛΚ ως «τεράστιο και ηχηρό χαστούκι» για την ηγεσία του VMRO-DPMNE.

! Η Βουλή της ΠΓΔΜ αποφάσισε χθες να μην άρει τη βουλευτική ασυλία του πρώην πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι. Η πλειοψηφία ψήφισε μεν την πρόταση για αφαίρεση της ασυλίας (58 υπέρ έναντι 29 κατά) αλλά δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη ενισχυμένη πλειοψηφία των 2/3, όπως απαιτείται. Ο 48χρονος πρώην ηγέτης των εθνικιστών έχει καταδικαστεί σε δύο χρόνια φυλακή για υπόθεση παράνομης αγοράς θωρακισμένου αυτοκινήτου.