Eφτασε η ώρα της αλήθειας για Αθήνα και Σκόπια, καθώς την Πέμπτη ο Νίκος Κοτζιάς θα προσγειωθεί στο προσφάτως μετονομασθέν Διεθνές Αεροδρόμιο των Σκοπίων, πρώην «Μέγας Αλέξανδρος», και αμέσως μετά θα αρχίσει κρίσιμες συνομιλίες με τον υπουργό Εξωτερικών της ΠΓΔΜ, Νίκολα Ντιμιτρόφ, για την επίλυση των διμερών προβλημάτων, με κορυφαίο το ζήτημα του ονόματος.
Η συζήτηση θα γίνει επί τη βάσει ενός προσχεδίου συμφώνου, 20 σελίδων, με άνω των 55 παραγράφων, που θίγουν όλα τα ανοιχτά θέματα και συμπυκνώνονται σε επτά καυτά ζητήματα που σχετίζονται με το ονοματολογικό: το όνομα, το εύρος χρήσης, την ταυτότητα, τη γλώσσα, τις συντμήσεις (για παράδειγμα πινακίδες αυτοκινήτων κ.λπ.), τις εμπορικές χρήσεις και το θέμα του αλυτρωτισμού. Το προσχέδιο το προετοίμασε προσωπικά ο Νίκος Κοτζιάς και το συζήτησε εκτενώς με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.
Το ζήτημα της αλλαγής του ονόματος (με το Γκόρνα Ματσεντόνια να είναι το επικρατέστερο των πέντε προτάσεων), αλλά και τα άλλα θέματα άπτονται, ωστόσο, του Συντάγματος. Η αλλαγή του Συντάγματος περιλαμβάνεται μέσα στα αιτήματα της Αθήνας, ως μακροπρόθεσμη εγγύηση για το erga omnes, τη χρήση του ονόματος τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, έναντι όλων, παρότι το πολιτικό κλίμα στα Σκόπια δεν φαίνεται προς το παρόν να επιτρέπει συγκλίσεις μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.
Η συνταγματική αλλαγή απαιτεί ευρύτερη πλειοψηφία από αυτήν που διαθέτει ο κυβερνητικός συνασπισμός του σοσιαλδημοκρατικού SDSM του μεταρρυθμιστή πρωθυπουργού, Ζόραν Ζάεφ, και των Αλβανών του κόμματος DUI υπό τον Αλι Αχμέτι.
Οι σχέσεις μεταξύ της αξιωματικής αντιπολίτευσης του εθνικιστικού κόμματος VMRO-DPMNE και της κυβερνητικής πλειοψηφίας δοκιμάστηκαν κατά τη διάρκεια της πρόσφατης ψηφοφορίας στη Βουλή για τη χρήση μειονοτικών γλωσσών, με την αντιπολίτευση να καταγγέλλει τη διαδικασία και να αποχωρεί, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός, Νίκολα Γκρούεφσκι, έγινε αρνητικός πρωταγωνιστής επεισοδίου εις βάρος του Αλβανού προέδρου της Βουλής.
Η άρνηση του, προερχόμενου από το εθνικιστικό κόμμα, προέδρου Γκιόργκι Ιβάνοφ να υπογράψει το σχετικό διάταγμα, έχει προκαλέσει κρίση, καθώς το Σύνταγμα επιβάλλει στον πρόεδρο να υπογράψει, αλλά δεν προβλέπει τίποτα σε περίπτωση άρνησής του.
Αν γι’ αυτό το ζήτημα –της επικύρωσης ενός εφαρμοστικού νόμου– υπάρχει αυτή η αντίδραση και η πιθανή προσβολή του διατάγματος στο συνταγματικό δικαστήριο, τι μπορεί να περιμένει κανείς, αν και όταν έρθει για υπογραφή μια συμφωνία Ελλάδας ΠΓΔΜ για αλλαγή του ονόματος; Είναι προφανές ότι η πρόσφατη πολιτική κρίση για το θέμα των γλωσσών στα Σκόπια ενδυναμώνει την άποψη ότι είναι απαραίτητη η συνταγματική αλλαγή και δεν καλύπτεται η όποια συμφωνία μόνο με την υπογραφή ενός συμφώνου.
Ο διάδοχος του Νίκολα Γκρούεφσκι στην ηγεσία του VMRO-DPMNE, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, είχε συνάντηση με τον πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ και συζήτησαν το θέμα του νόμου για τις μειονοτικές γλώσσες, το ζήτημα της επιστροφής των βουλευτών του VMRO-DPMNE στις εργασίες της Βουλής, αλλά και το ζήτημα της επίλυσης του ονοματολογικού με την Ελλάδα. Τον κ. Μίτσκοσκι θα τον συναντήσει και ο Νίκος Κοτζιάς, την Παρασκευή, στο πλαίσιο των συνομιλιών που θα έχει ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών με το σύνολο της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας της χώρας.
Ο Ελληνας υπουργός δεν πτοείται από τις δύο απειλητικές επιστολές που έχει λάβει από ακροδεξιούς κύκλους στο πρόσφατο παρελθόν, ούτε και από την επιστολή που έλαβε την περασμένη εβδομάδα –όπως αποκάλυψαν «Τα Νέα» το Σάββατο– με το μήνυμα πως υπάρχουν τρεις σφαίρες, για τον υπουργό και την οικογένειά του, με αφορμή τις συνομιλίες που διεξάγει ο Νίκος Κοτζιάς με την ΠΓΔΜ για το ονοματολογικό.
Ο κ. Κοτζιάς, με αφορμή τις προηγούμενες απειλές που είχε δεχτεί, είχε γράψει στο Twitter πως υπάρχουν συγκεκριμένα συστήματα που τον συκοφαντούν, ώστε να τον στοχοποιήσουν, και πως αυτοί είναι και οι ηθικοί αυτουργοί των απειλών για τη ζωή του.
