Στα χρόνια της κρίσης αποδείχτηκε ότι η Αυτοδιοίκηση και οι δήμοι της χώρας αποτέλεσαν ένα από τα λίγα στηρίγματα του λαού μας στα βάσανα που βίωσε.
Χωρίς τη δουλειά των δημάρχων, όλων των αιρετών και των εργαζομένων στους ΟΤΑ, είναι σίγουρο ότι οι συνέπειες από τα μνημόνια θα ήταν κατά πολύ βαρύτερες για τους πολίτες.
Αυτό το βασικό συμπέρασμα σηματοδοτεί και τον αναβαθμισμένο ρόλο που θα έχουν οι δήμοι στη νέα περίοδο μετά τις εκλογές του Μαΐου. Πρέπει να συνεχίσουν να στηρίζουν τις πιο αδύναμες λαϊκές οικογένειες και για να το κάνουν αυτό είναι απαραίτητο να θωρακιστούν θεσμικά και οικονομικά.
Η καθιέρωση όμως της απλής αναλογικής, όσο δημοκρατικό μέτρο κι αν είναι, μας βάζει μπροστά σε ορισμένους «κινδύνους» και μας υποχρεώνει να τους αντιμετωπίσουμε, σε μια χώρα που η κουλτούρα των συνεργασιών δεν έχει καλλιεργηθεί.
Μετά τις εκλογές δεν θα είναι λίγοι οι δήμοι στους οποίους οι νέοι δήμαρχοι δεν θα έχουν την απαιτούμενη πλειοψηφία στο δημοτικό τους συμβούλιο. Θα κληθούν να παίρνουν αποφάσεις που θα είναι αποτέλεσμα είτε συγκλήσεων, είτε πιέσεων και υποχωρήσεων. Χωρίς να θέλουμε να προδιαγράψουμε την επιτυχία ή την αποτυχία του «εγχειρήματος», πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ως πρωτόγνωρο θα υποχρεώσει τις νέες διοικήσεις των δήμων σε συμβιβασμούς και πολιτικές που μπορεί να μην ήταν στις επιλογές ή και στο πρόγραμμά τους.
Πάντως κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι μπορεί να υπάρξουν αρκετές περιπτώσεις που θα επικρατήσει η απαιτούμενη πολιτική ωριμότητα για το καλό των πόλεων. Ας ευχηθούμε αυτό να ισχύσει παντού.
Μέχρι τότε πρέπει η πολιτεία να ενισχύσει θεσμικά, οικονομικά και με μόνιμο προσωπικό τους δήμους, ώστε να μπορούν να διοικούν χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια, να παράγουν γρήγορο και αποτελεσματικό έργο και να παραμένουν κοντά στους δημότες ως το πιο άμεσο και κοντινό τους στήριγμα.
Οι περικοπές στη χρηματοδότηση των ΟΤΑ, που στην περίοδο των μνημονίων έφτασαν το 65%, είναι σήμερα ένα εμπόδιο που αν δεν ξεπεραστεί, οι δήμοι θα έχουν μεγάλη δυσκολία στην κοινωνική πολιτική τους και στην ανακούφιση της καθημερινότητας των πολιτών.
Οι ανάγκες μεταβάλλονται. Τα επόμενα χρόνια όλοι ευχόμαστε να μην υπάρχει λόγος για την ενίσχυση των δομών στις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων. Ολοι ευχόμαστε και μοχθούμε για να σταματήσει η φτωχοποίηση και η ανάγκη υποστήριξης των οικονομικά αδύναμων.
Ομως σίγουρα θα υπάρχει αναγκαιότητα για νέους παιδικούς σταθμούς, νέα σχολεία, χώρους άθλησης, πράσινου και πολιτισμού. Οι πόλεις πρέπει να εκσυγχρονιστούν με νέα έργα, καινούργιες υποδομές και κυρίως με νέες τεχνολογίες.
Δύο μεγάλες προκλήσεις είναι αυτές στις οποίες θα κληθούν να απαντήσουν οι νέοι δήμαρχοι και περιφερειάρχες: «έξυπνες» και «καθαρές» πόλεις. Με άλλα λόγια, πρέπει να απαντήσουν στο πρόβλημα της διαχείρισης απορριμμάτων και στον εκσυγχρονισμό, αξιοποιώντας στο έπακρο τις δυνατότητες που δίνουν πλέον οι νέες τεχνολογίες.
Οι ικανότητες όλων μας θα κριθούν από το πώς απαντάμε στις ανάγκες τού «αύριο».
Ας ελπίσουμε κι ας ευχηθούμε ότι θα τα καταφέρουμε.
*Δήμαρχος Νίκαιας-Αγ. Ι. Ρέντη, πρόεδρος ΠΕΔ Αττικής
