Μια «μαγική εικόνα» για την οικονομία αλλά και την κοινωνία παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας από το βήμα της Βουλής στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2024.
Πρόκειται για έναν προϋπολογισμό που συγκεντρώνει όλες τις προϋποθέσεις των trickle-down economics: υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, «πάρτι» κερδοφορίας, υψηλοί ρυθμοί επενδύσεων, υψηλά δημόσια έσοδα. Ωστόσο, η διάχυση των ωφελημάτων προς τους εργαζόμενους και όσους/όσες φυτοζωούν στα όρια ή και κάτω από τα όρια της φτώχειας δεν φαίνεται στον ορίζοντα.
Τη στιγμή, λοιπόν, που η πλειονότητα των πολιτών στενάζει υπό το βάρος της συνεχούς ακρίβειας –με την κυβερνητική βοήθεια να περιορίζεται σε ευχολόγια και επιδόματα– ο υπουργός επιχείρησε να κρύψει την πραγματικότητα, μιλώντας για πρόοδο της οικονομίας και παρουσιάζοντας στοιχεία κατά το δοκούν.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του στον πληθωρισμό, που αν και αναγνώρισε ότι υπάρχει πρόβλημα «ιδιαίτερα στα τρόφιμα», επέλεξε να εστιάσει στο ότι «η Ελλάδα έχει χαμηλότερο πληθωρισμό από το μέσο όρο της ευρωζώνης, τόσο το 2023 όσο και το 2024».
Ανάλογη ήταν η αναφορά και για τον κατώτατο μισθό, λέγοντας πως «η Ελλάδα είναι στην 10η θέση μεταξύ των 22 χωρών που έχουν νομοθετημένο κατώτατο μισθό. Αν ληφθεί υπόψη και η αγοραστική δύναμη, βρισκόμαστε στην 12η θέση ενώ ήμασταν στην 18η». Σημειώνεται ωστόσο ότι σε πρόσφατη έρευνα από το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, μείζον πρόβλημα στην ελληνική αγορά εργασίας παραμένει το χαμηλό επίπεδο των μισθών, η αγοραστική δύναμη των οποίων υποβαθμίστηκε ακόμη περισσότερο, μετά τη ραγδαία άνοδο του κόστους ζωής τα τελευταία χρόνια.
Επίσης, ο κ. Χατζηδάκης δεν δίστασε να μιλήσει για όφελος από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, λέγοντας ότι κόστισε 30,9 δισ., «αλλά απέφερε μεγαλύτερο όφελος, ύψους 33,4 δισ. ευρώ». Πάντως, το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) σε ανάλυση για το 2023 με τίτλο «Η «αθέατη» πλευρά του φεγγαριού: Οι αρνητικές επιπτώσεις της αποεπένδυσης του ΤΧΣ από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα», έχει καταγράψει ότι το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας έχει ενισχύσει σωρευτικά τις ελληνικές τράπεζες με 46 δισ. ευρώ από το 2011 ώστε να διατηρηθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Αφού, λοιπόν, ο υπουργός παρουσίασε «την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε 11 διαφορετικά μεγέθη της οικονομίας τα τελευταία χρόνια», προχώρησε στις βασικές προτεραιότητες για το 2024. Μέσα σε αυτά, επιδόθηκε ξανά σε υποσχέσεις για στήριξη του εισοδήματος των πολιτών, αύξηση δαπανών για υγεία και παιδεία, αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και αύξηση εσόδων χωρίς αύξηση φόρων. Όλα αυτά ενώ η Ν.Δ. πέρασε πρόσφατα το φορολογικό νομοσχέδιο που προκάλεσε έντονες και μαζικές αντιδράσεις –καθώς φέρνει οριζόντια φορολόγηση σε ελεύθερους επαγγελματίες χωρίς ωστόσο να αντιμετωπίζει τον μεγάλο πυρήνα της φοροδιαφυγής– κι ενώ όλα αυτά τα χρόνια της κυβέρνησης Μητσοτάκη έχουν απαξιωθεί η δημόσια υγεία και παιδεία.
Οι έξι προτεραιότητες για το 2024 που έθεσε ο υπουργός:
♦ Στήριξη του εισοδήματος των πολιτών με μόνιμα μέτρα ύψους 1,6 δισ. ευρώ που περιλαμβάνουν αύξηση μισθών στο Δημόσιο μετά από 14 χρόνια, αύξηση συντάξεων κατά 3%, αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά, αύξηση του επιδόματος μητρότητας για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, μείωση του ΕΝΦΙΑ για τις κατοικίες που ασφαλίζονται, μονιμοποίηση της απαλλαγής των πρώην δικαιούχων του ΕΚΑΣ από τη συμμετοχή στη φαρμακευτική δαπάνη, άρση του παγώματος των τριετιών στον ιδιωτικό τομέα, κατάργηση της μείωσης 30% για τους συνταξιούχους που εργάζονται.
♦ Αύξηση των εσόδων χωρίς αύξηση των φόρων όπως έγινε άλλωστε και το 2023.
♦ Αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. «Αν θέλετε να πληρώνουν περισσότερα ο συνταξιούχος και ο μισθωτός ψηφοφόρος σας από τα αφεντικά τους, να τους το πείτε να ξέρουν τι ψηφίζουν», σημείωσε ο υπουργός.
♦ Αποκατάσταση των ζημιών από τις φυσικές καταστροφές.
♦ Υλοποίηση επενδύσεων πόρων ύψους 12 δισ. με χρηματοδότηση από το ΠΔΕ και το Ταμείο Ανάκαμψης.
♦ Αύξηση των δαπανών για την παιδεία κατά 255 εκατ. ευρώ και την υγεία με αύξηση της επιχορήγησης για τα νοσοκομεία κατά 20%. «Από το 2019 μέχρι σήμερα έχουμε αύξηση των δαπανών για την παιδεία κατά 15,7%, για την υγεία κατά 46,5%, για τα ασφαλιστικά ταμεία 16,4%, για την ΔΥΠΑ 40%, για τον ΕΟΠΥΥ κατά 26,3% και για τα νοσοκομεία κατά 97,9%. Είναι ή δεν είναι αυτά κοινωνική πολιτική;», τόνισε ο υπουργός.
Πυρά από την αντιπολίτευση
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αποδόμησαν τις κυβερνητικές επιλογές όπως εκφράζονται μέσα από τον προϋπολογισμό του 2024. Μετά την τοποθέτηση Χατζηδάκη, μάλιστα, υπήρξαν στοχευμένες βολές για όσα ανέφερε ο υπουργός.
«Ο κ. Χατζηδάκης, πριν από λίγο, κατέθεσε έγγραφα. Έγγραφα, έγγραφα, στατιστική αποτύπωση, πίνακες, μια σειρά από έγγραφα, που, κατά τον ίδιο, αποτελούν την απάντηση σε αυτό που βιώνει ο κόσμος έξω», σχολίασε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστος Γιαννούλης. Κατηγόρησε τον υπουργό Οικονομικών για «στρεψοδικία» και αναφερόμενος στα φορολογικά έσοδα, σημείωσε ότι είναι έσοδα που προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από τον ΦΠΑ, «πληρωμένο με αίμα και ιδρώτα από τους Έλληνες πολίτες».
«‘Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική κοινωνία είναι η ακρίβεια. Είναι το πλέον μείζον κοινωνικό και οικονομικό θέμα. Παραδεχθείτε ότι είναι ευθύνη της κυβέρνησής σας. Παραδεχθείτε επιτέλους και αφήστε επιτέλους τις χίμαιρες και τις πομφόλυγες, ότι είναι εισαγόμενη. Η ακρίβεια είναι εσωτερικής παραγωγής, με ονοματεπώνυμο Κυριάκος Μητσοτάκης. Του ίδιου προσώπου που επιδίδεται σε υποκριτικές επισκέψεις στη ΔΙΜΕΑ», είπε ο Χρήστος Γιαννούλης και πρόσθεσε: «Μιλάτε για εισαγόμενο πληθωρισμό, όταν ο πληθωρισμός οφείλεται κατά 50% σε κέρδη, υπερκέρδη και αισχροκέρδεια εταιρειών που δεν ελέγχονται». Τόνισε επίσης ότι οι πολίτες «αναγκάζονται να ροκανίσουν τις αποταμιεύσεις τους, εδώ και πάρα πολύ καιρό, για να πληρώσουν τις μηνιαίες υποχρεώσεις τους, για να πληρώσουν λογαριασμούς και έξοδα και το 33% μειώνει σε δραματικό βαθμό τα έξοδα της καθημερινότητας», είπε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και αναρωτήθηκε αν ο κ. Χατζηδάκης έχει στατιστικά για αυτά τα ζητήματα.
«Δεν λέτε την αλήθεια στους Έλληνες πολίτες ότι δηλαδή, έχουμε κρυφό έλλειμμα και κρυφό χρέος», είπε ο Μιχάλης Κατρίνης, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, απευθυνόμενος στον υπουργό.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος από τη Νέα Αριστερά, κάλεσε τον υπουργό να πει αν ο προϋπολογισμός αλλάζει την παραγωγική δομή. Τόνισε ότι ο προϋπολογισμός είναι καλός μόνο εάν νομίζετε ότι δεν χρειάζεται να αλλάξει κάτι. Όπως και ο περσινός, δεν αντιμετωπίζει το κοινωνικό πρόβλημα, σημείωσε, τονίζοντας την ανάγκη ενός αναπτυξιακού κράτους και όχι του επιτελικού κράτους που προωθεί η ΝΔ. Θα μπορούσατε να αρχίσετε πχ από τη Θεσσαλία, να φέρετε μαζί τον ιδιωτικό τομέα και τους κοινωνικούς φορείς, να σχεδιάσετε τι πρέπει να παράγει η περιοχή και ποιες υποδομές χρειάζεται, αλλά εσείς είστε εναντίον αυτού, διότι μια τέτοια πορεία απαιτεί διαφάνεια που δεν τη θέλετε, ανέφερε επίσης ο κ. Τσακαλώτος.
Σύμφωνα με τον κ. Τσακαλώτο, η χώρα χρειάζεται έναν άλλον συνασπισμό, που δεν θα είναι μόνο υπέρ της αναδιανομής και υπέρ ενός άλλου κοινωνικού μπλοκ, αλλά θα (προωθεί) μεταρρυθμίσεις για ένα αναπτυξιακό κράτος. Μαζί με τον κόσμο της εργασίας ως συστατικό στοιχείο της ανάπτυξης αυτής. Γνωρίζοντας ότι υπάρχουν περιορισμοί, και της ΕΕ και των χρηματαγορών, αλλά ξέροντας κιόλας ότι ο κόσμος αλλάζει, όταν κάποιο κοινωνικό μπλοκ δυνάμεων έχει μία στρατηγική, που σπρώχνει την περίμετρο του εφικτού είπε ο κ. Τσακαλώτος.
► Η συζήτηση θα κορυφωθεί την Κυριακή, 17 Δεκεμβρίου 2023, με τις τοποθετήσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και των αρχηγών των κοινοβουλευτικών ομάδων. Αναμένεται να ολοκληρωθεί -το αργότερο- τα μεσάνυχτα της Κυριακής. Αμέσως μετά, θα ακολουθήσει ονομαστική φανερή ψηφοφορία, η οποία -κατά παράδοση- λογίζεται ως ψήφος εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση.
