Τις αρμοδιότητες και το δικαίωμα της μειοψηφίας των μελών της πρόκειται να αποσαφηνίσει στη νέα της συνεδρίαση -προγραμματίστηκε πριν από το Πάσχα- η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, με αφορμή τη σχετική γνωμοδότηση που εξέδωσε πρόσφατα το Επιστημονικό Συμβούλιο της Βουλής.
Στην κρίσιμη συζήτηση, που προγραμματίζεται (εκτός απροόπτου) για τη Μ. Τρίτη, αναμένεται να κλείσει το ζήτημα της ακρόασης του υπουργού Αμυνας (για τη σύμβαση με τη Σ. Αραβία) που παραμένει ανοιχτό από τον περασμένο Νοέμβριο, αφού προηγουμένως οριοθετηθούν εκ νέου τόσο η δικαιοδοσία της Επιτροπής στη διερεύνηση σοβαρών υποθέσεων όσο και το δικαίωμα της μειοψηφίας να ζητά την κλήτευση προσώπων.
Φως στη διένεξη
Υπενθυμίζεται ότι η γνωμοδότηση του Επιστημονικού Συμβουλίου ζητήθηκε από την πρόεδρο της Επιτροπής, Τασία Χριστοδουλοπούλου, προκειμένου να «φωτίσει» τις πτυχές της διένεξης που υπάρχει μεταξύ κυβερνητικής πλευράς και αντιπολιτευτικών κομμάτων –αν εμπίπτει δηλαδή στις αρμοδιότητες της Θεσμών και Διαφάνειας ο έλεγχος της υπόθεσης για την πώληση βλημάτων στη Σ. Αραβία και εάν υπάρχει κατ’ επέκταση η δυνατότητα κλήτευσης των εμπλεκόμενων προσώπων.
- α) Σε περίπτωση αιτήματος των δύο πέμπτων (2/5) των μελών της Επιτροπής, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 41Α του Κανονισμού της Βουλής, η ακρόαση πραγματοποιείται υποχρεωτικώς ή προηγείται η έρευνα, πρώτον ως προς το εάν υπάρχει σε εκκρεμότητα κοινοβουλευτικός έλεγχος ενώπιον της Ολομέλειας της Βουλής, για την υποβοήθηση του οποίου υποβάλλεται αίτημα ακρόασης και, δεύτερον, ως προς το εάν το αντικείμενο της ακρόασης περιλαμβάνεται στην αρμοδιότητα της (οικείας) Επιτροπής, όπως επιτάσσει η παρ. 1 του ίδιου άρθρου;
- β) Μπορεί η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας να επιλαμβάνεται ζητημάτων, με τη διαδικασία της παρ. 4 του άρθρου 41Α περί υποχρεωτικής ακρόασης, για τα οποία ο Κανονισμός της Βουλής φαίνεται να ορίζει ως αρμόδια άλλη επιτροπή (την Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων του άρθρου 31β ) με την πρόβλεψη μάλιστα προστατευτικών, για το αντικείμενο των συνεδριάσεων, διατάξεων;
Σημειώνεται πως η κ. Χριστοδουλοπούλου υπογραμμίζει στο κείμενό της πως το αίτημα της μειοψηφίας υποβλήθηκε (29.11.2017) χωρίς να υπάρχει εκκρεμότητα κοινοβουλευτικού ελέγχου, υπενθυμίζοντας πως μόλις είχε προηγηθεί η σχετική συζήτηση στην Ολομέλεια (27.11.2017), αλλά και το γεγονός ότι η Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων είχε συνεδριάσει αρκετές φορές σχετικά, παρουσία του υπουργού Αμυνας (με τελευταίες συνεδριάσεις στις 8.12.17 και στις 12.12.17).
Για το πρώτο ερώτημα της προέδρου της Επιτροπής Θεσμών το Συμβούλιο αποφαίνεται ότι οι διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές ασκούν τον προβλεπόμενο έλεγχο αυτοτελώς, δηλαδή ανεξαρτήτως ελέγχου πραγματοποιούμενου στην Ολομέλεια της Βουλής ή το Τμήμα διακοπής των εργασιών της.
Επισημαίνοντας προηγουμένως πως, εκτός από τις διαρκείς επιτροπές στις οποίες το Σύνταγμα (παρ. 6 άρθρο 70) αποδίδει τη δυνατότητα κοινοβουλευτικού ελέγχου και κλήσης προσώπων προς ακρόαση, τη σχετική αρμοδιότητα διαθέτει ρητώς βάσει του Κανονισμού της Βουλής και η ειδική μόνιμη Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας. Το Επιστημονικό Συμβούλιο προσθέτει πως η κλήση των προσώπων προς ακρόαση είναι υποχρεωτική, εάν ζητηθεί από τα 2/5 των μελών της Επιτροπής.
Στο δεύτερο σκέλος του ερωτήματος απαντά πως στην περίπτωση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, η αρμοδιότητα κλήσης προσώπων προς ακρόαση είναι ευρύτατη και κατά το αντικείμενό της και ως προς τα πρόσωπα.
Το Επιστημονικό Συμβούλιο επικαλείται το άρθρο 43Α του Κανονισμού της Βουλής, σύμφωνα με το οποίο «η Επιτροπή μπορεί να καλεί σε ακρόαση λειτουργούς του κράτους, καθώς και οποιοδήποτε δημόσιο πρόσωπο για θέματα που αφορούν στη λειτουργία των θεσμών και της διαφάνειας, η προσέλευση των οποίων είναι υποχρεωτική».
Περί εξοπλιστικών
Στο δεύτερο ερώτημα το Επιστημονικό Συμβούλιο παραπέμπει την απάντηση στη συνδυαστική ερμηνεία των διατάξεων του Κανονισμού της Βουλής που καθορίζουν τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας και της Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων.
Ανατρέχοντας στα άρθρα 31Β και 43Α του Κανονισμού υποστηρίζει ότι: η Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων διαθέτει οριοθετημένο αντικείμενο εργασιών, την εξέταση δηλαδή των εξοπλιστικών προγραμμάτων και συμβάσεων αμυντικού υλικού πριν από τη σύναψή τους και την παρακολούθηση της εφαρμογής τους μετά τη σύναψή τους.
Η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας διαθέτει μεταξύ άλλων την αρμοδιότητα να καλεί μια ευρύτατη κατηγορία προσώπων (κρατικούς λειτουργούς και «οποιοδήποτε δημόσιο πρόσωπο») ενώπιόν της με εξίσου ευρύ αντικείμενο ακρόασης, το οποίο είναι «η λειτουργία των θεσμών και της διαφάνειας».
Βάσει αυτών στο κείμενο της γνωμοδότησης επεξηγείται πως οτιδήποτε επέκεινα του αντικειμένου της Επιτροπής Εξοπλιστικών είναι αρμοδιότητα άλλης Επιτροπής και πως αντιστρόφως η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας έχει αρμοδιότητα για οτιδήποτε αφορά τη λειτουργία των θεσμών και της διαφάνειας. Προστίθεται δε πως το ζήτημα της μυστικότητας των συνεδριάσεων δεν επιδρά στην απάντηση περί αρμοδιοτήτων, καθώς ρυθμίζεται από το κανονιστικό πλαίσιο των επιτροπών.
