Με εκρηκτικό τρόπο εγκαινιάστηκε η πορεία του ΠΑΣΟΚ προς το συνέδριό του, που θα διεξαχθεί από τις 27 ώς τις 29 Μαρτίου στο Τάε Κβο Ντο και θα έχει τρία βασικά διακυβεύματα: Την παρουσίαση στην ελληνική κοινωνία της προγραμματικής πρότασης και της πλατφόρμας εναλλακτικής διακυβέρνησης απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση της Ν.Δ.. Την αμφίπλευρη πολιτική και κοινωνική διεύρυνση προς δυνάμεις και στελέχη από το προοδευτικό Κέντρο ώς την Αριστερά. Και τη σηματοδότηση της έναρξης του προεκλογικού αγώνα για τις εθνικές κάλπες που θα ακολουθήσουν είτε εντός 2026 είτε το 2027, όπου στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι η πρώτη θέση και η πολιτική αλλαγή.
Η επίσημη έναρξη αυτής της διαδρομής -υπό το βάρος της αδυναμίας δημοσκοπικής εκτίναξης που θα άλλαζε τα δεδομένα- επισκιάστηκε από τις ριπές αμφισβήτησης της στρατηγικής της ηγεσίας από τον Χάρη Δούκα και τον Παύλο Γερουλάνο. Γεγονός που -εκτός απροόπτου- προοιωνίζεται ένα ζωηρό προσυνεδριακό δίμηνο και ένα συνεδριακό τριήμερο κορύφωσης των συγκρούσεων.
Ο δήμαρχος Αθηναίων, με πιο συγκρουσιακή, διάθεση φανέρωσε τη διαφωνία του με τις ώς τώρα επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ, ζητώντας δεσμευτική απόφαση ότι δεν θα υπάρξει συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ., πιο σαφείς θέσεις και άμεση έναρξη προεκλογικού διαλόγου για την προοδευτική διακυβέρνηση «χωρίς αποκλεισμούς», ίσως και με τον Αλέξη Τσίπρα, αν ο ίδιος το θελήσει.
Μέχρι το Πάσχα
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, δήλωσε ότι ο σχεδιασμός δεν έχει βγει, θέτοντας ως νέα προθεσμία ανάκαμψης το Πάσχα. «Μετά ξεκινάει μια προεκλογική εκστρατεία που θα πάει μέχρι 6 ή 12 μήνες», σημείωσε ο κ. Γερουλάνος, ο οποίος τον περασμένο Σεπτέμβριο είχε μιλήσει για τη «βελόνα» που έπρεπε να έχει κουνηθεί ώς τα Χριστούγεννα του ’25. Στις προτάσεις του, η συχνότερη συνεδρίαση των οργάνων και η προσέγγιση με πολίτες που ψήφιζαν ΠΑΣΟΚ αλλά αποστασιοποιήθηκαν.
Πάντως, τα καμπανάκια Δούκα – Γερουλάνου δεν ισοδυναμούν με μεταξύ τους συμμαχία, ενώ και οι δύο ξεκαθάρισαν ότι δεν αμφισβητούν τον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος έχει προειδοποιήσει να σταματήσουν η εσωστρέφεια και η ανακύκλωση «λυμένων θεμάτων», εννοώντας ότι δεν θα υπάρξει συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ., ενώ κάλεσε σε αντεπίθεση και πανστρατιά, προαναγγέλλοντας γενναία ανοίγματα, αφού θύμισε τα τρία «Α» που αποτελούν πυξίδα για το κάθε στέλεχος του ΠΑΣΟΚ: «αξιοπρέπεια, αγωνιστικότητα και αλληλεγγύη».
Σύμφωνα με έμπειρα στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη, από τα οποία η «Εφ.Συν.» ζήτησε να σχολιάσουν τις εξελίξεις, το ΠΑΣΟΚ πάντοτε προχωρούσε μέσα από τις αντιθέσεις και τις αντιπαραθέσεις του, με την επισήμανση ότι δεν θα χαθούν η πολιτική ουσία και το κεντρικό αίτημα για μια νέα σελίδα στον τόπο. Και επιπλέον, ότι δεν θα πληγωθεί η ενότητα και δεν θα διχαστεί η βάση.
Καταλυτικό ρόλο στην εκτόνωση του κλίματος διαδραματίζουν ιστορικά πρόσωπα στην παράταξη, μεταξύ των οποίων ο Κώστας Σκανδαλίδης, που συν τοις άλλοις έχει αναλάβει επικεφαλής στην ιδιαίτερα κομβική επιτροπή διεύρυνσης, αλλά και ο Πέτρος Λάμπρου στην επιτροπή ψηφοδελτίων. Παράλληλα, η συγκρότηση την περασμένη εβδομάδα -σε πλήρη σύνθεση- του Τομέα Επικοινωνίας, με γραμματέα τον Δημήτρη Κατσικάρη, έχει σκοπό να συμβάλει στην καλύτερη διάχυση του πολιτικού μηνύματος του ΠΑΣΟΚ στα ΜΜΕ.
Ενιαίο κόμμα
Σε ό,τι αφορά τον οδικό χάρτη του συνεδρίου, τη Δευτέρα θα συνεδριάσει η Οργανωτική Γραμματεία, ενώ ακόμη δύο ραντεβού περιμένουν τα μέλη της Πολιτικής Γραμματείας. Εντός Φεβρουαρίου θα συγκληθεί η Ολομέλεια της Κεντρικής Οργανωτικής Επιτροπής Συνεδρίου (ΚΟΕΣ) και, τέλος, τον Μάρτιο θα εκλεγούν οι σύνεδροι.
Μία από τις βασικές αλλαγές που -όπως πληροφορείται έγκυρα η «Εφ.Συν.»- πρέπει να προωθηθούν ενόψει συνεδρίου και να μπουν στο μικροσκόπιο της αρμόδιας γραμματείας καταστατικού, ώστε να τεθούν προς έγκριση από το συνεδριακό σώμα, αφορά τη μορφή του πολιτικού φορέα.
Ως γνωστόν, το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, όπως είναι το πλήρες όνομα, είναι ένας συνασπισμός κομμάτων. Τον Μάρτιο του 2018 «γεννήθηκε» επί αείμνηστης Φώφης Γεννηματά το Κίνημα Αλλαγής, ως μετεξέλιξη αρχικά της Δημοκρατικής Συμπαράταξης (2015) και κατόπιν ως αποτέλεσμα της σύμπραξης του ΠΑΣΟΚ (2017) με άλλα κόμματα και σχήματα της ευρύτερης Κεντροαριστεράς (Ποτάμι, ΚΙΔΗΣΟ κ.ά.). Τον Μάιο του 2022 επί προεδρίας Νίκου Ανδρουλάκη επέστρεψε -μετά από εσωκομματικό δημοψήφισμα- στην ιστορική ονομασία ΠΑΣΟΚ και στον «πράσινο ήλιο» ως έμβλημα, με την προσθήκη του τίτλου Κίνημα Αλλαγής (ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ.), επιλογές που σχετίζονταν και με την απρόσκοπτη χρηματοδότηση από τις τράπεζες λόγω του χρέους προς αυτές, το οποίο, αν και ρυθμισμένο, θα δημιουργούσε πρόβλημα βιωσιμότητας στη Χαριλάου Τρικούπη.
Χαρακτηριστικά είναι όσα -μεταξύ άλλων- αναφέρονται στο άρθρο 1 του πρώτου κεφαλαίου του ισχύοντος καταστατικού που αφορά τον φορέα, τον τίτλο, την έδρα και το έμβλημα: «Ο πολιτικός φορέας με τον τίτλο “ΠΑΣΟΚ Κίνημα Αλλαγής” είναι πολυκομματικός πολιτικός φορέας της σύγχρονης Κεντροαριστεράς με τη συμμετοχή κομμάτων (ΠΑΣΟΚ, Κίνημα Δημοκρατών Σοσιαλιστών, ΕΔΕΜ), πρωτοβουλίες και συλλογικότητες του προοδευτικού χώρου (στελέχη της Δημοκρατικής Αριστεράς – Ανανεωτικής Αριστεράς, Κινήσεις Πολιτών για την Σοσιαλδημοκρατία, στελέχη του προοδευτικού κέντρου και της πολιτικής οικολογίας) και συμμετοχή χιλιάδων προοδευτικών πολιτών μελών του. Το έμβλημά του έχει πράσινο χρώμα και απεικονίζει έναν ήλιο που ανατέλλει και αποτελείται από τις λέξεις “ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής”. Ολα τα κόμματα, οι σχηματισμοί και τα στελέχη που συμμετέχουν στον φορέα δεν κατέρχονται αυτόνομα με δικούς τους συνδυασμούς στις εθνικές και ευρωπαϊκές εκλογές αλλά μετέχουν στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής».
Το μπόνους των εδρών
Η σχεδιαζόμενη αλλαγή προκύπτει πρωτίστως ως ανάγκη, καθώς εξαιτίας του ισχύοντος εκλογικού νόμου μόνο τα αυτοτελή κόμματα και όχι οι συνασπισμοί κομμάτων δικαιούνται το μπόνους των επιπλέον εδρών. Κάτι που σημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, αν έρθει πρώτο και με ποσοστό άνω του 25%, κάτι που φαντάζει δύσκολο με τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα, ακόμη και σε περίπτωση ανατροπής, δεν θα μπορεί να επωφεληθεί από το μπόνους για να σχηματίσει κυβέρνηση αν δεν αλλάξει η μορφή του φορέα.
Θα αναζητηθεί λοιπόν φόρμουλα υπέρβασης του επίμαχου «σκόπελου», που θα αποτυπώνεται καταστατικά. Ενδεχομένως με τον μετασχηματισμό σε ενιαίο κόμμα και τη μετατροπή των κομμάτων και των κινήσεων που συμμετέχουν σε τάσεις και ιδεολογικά ρεύματα και αφού προηγουμένως διασφαλιστεί η δίκαιη -με βάση τη δύναμή τους- εκπροσώπηση στο συνέδριο όσο και μετέπειτα στα νέα όργανα που θα προκύψουν.
