Σοβαρά ερωτήματα προκαλούν οι εμπρηστικές δηλώσεις της Ν.Δ. αλλά και του ΠΑΣΟΚ για το θέμα των αρχαιοτήτων στο Ελληνικό, αφού ως «συνέταιροι» στην κυβέρνηση Σαμαρά γνώριζαν τις επιβαρυντικές για το Δημόσιο υποχρεώσεις, τουλάχιστον από το φθινόπωρο του 2014.
«Ολος αυτός ο θόρυβος είναι σκέτη αντιπολίτευση χωρίς επιχειρήματα», τόνισε ο υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς, μιλώντας χθες στον ραδιοφωνικό σταθμό «Στο Κόκκινο» και υπογράμμισε ότι η οριοθέτηση των αρχαιολογικών ζωνών αποτελεί προϋπόθεση του νόμου και η κήρυξή τους δεν εμποδίζει τη χρήση των χώρων και τις επενδύσεις.
Δύο είναι τα βασικά στοιχεία που εκθέτουν τη Ν.Δ. και τον Γιάννη Μανιάτη, που έκανε τις σχετικές δηλώσεις από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ.
Το πρώτο αφορά διάταξη της άγνωστης -έως σήμερα- συμφωνίας ανάμεσα στο ΤΑΙΠΕΔ και τον επενδυτικό όμιλο με εκπρόσωπο της Lamda Development, που είχε υπογραφεί τις 16 Νοεμβρίου 2014, η οποία μεταξύ άλλων προβλέπει ότι το Δημόσιο οφείλει να αποζημιώσει τους ιδιώτες σε περίπτωση που θα βρεθούν αρχαία σε χώρους που δεν έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων.
Το δεύτερο αποκαλύπτεται από παλαιότερο έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στο οποίο αναγράφονται όλα τα στοιχεία για τις αρχαιότητες που υπάρχουν στον χώρο του παλιού αεροδρομίου, που είχε συζητηθεί στον Ιανουάριο του 2015 σε συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ).
Τότε είχε ληφθεί απόφαση μόνον για την αρχαιολογική ζώνη του Αγίου Κοσμά, η οποία εντάχθηκε σε καθεστώς προστασίας και οριοθετήθηκε με σαφές τοπογραφικό διάγραμμα.
Για τις υπόλοιπες θέσεις το ΚΑΣ είχε αναπέμψει το θέμα στην υπηρεσία με την υπόδειξη να επανεξεταστεί.
Η ολοκληρωμένη εισήγηση της υπηρεσίας παρουσιάστηκε στις αρχές της περασμένης εβδομάδας σε εκπροσώπους του ΤΑΙΠΕΔ και του υπουργείου Οικονομικών και στη συνέχεια κοινοποιήθηκε σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς
Το μόνο νέο στοιχείο είναι ότι οι ειδικοί αποφάσισαν να επεκτείνουν τα όρια της ζώνης αρχαιολογικού ενδιαφέροντος πέρα από την έκταση των 6.200 στρεμμάτων του παλιού αεροδρομίου και της παράκτιας περιοχής του Αγίου Κοσμά, εντάσσοντας και περιοχές των γύρω δήμων όπου στο παρελθόν είχαν έρθει στο φως σημαντικά ευρήματα.
Με βάση τον αρχαιολογικό νόμο, οι ενδιαφερόμενοι φορείς έχουν περιθώριο δύο μηνών να υποβάλουν τις παρατηρήσεις ή τις ενστάσεις τους και στη συνέχεια η υπηρεσιακή εισήγηση θα υποβληθεί στο ΚΑΣ, που θα πάρει και τις τελικές αποφάσεις.
Σε κάθε περίπτωση και μόνον το έγγραφο κατοχυρώνει την πλευρά του Δημοσίου και περιορίζει στο ελάχιστο τις υποχρεώσεις του για καταβολή αποζημιώσεων προς το επενδυτικό σχήμα.
Πέρα από την εισήγηση της υπηρεσίας, έχει κυκλοφορήσει πριν από μερικά χρόνια το βιβλίο «Αλιμος, όψεις της ιστορίας της πόλης και του δήμου», στο οποίο δημοσιεύονται αναλυτικά στοιχεία από τις πολύχρονες ανασκαφικές προσπάθειες της ΚΣΤ΄ Εφορείας Κλασικών Αρχαιοτήτων, με ευθύνη της αρχαιολόγου Κωνσταντίνας Καζά, που καλύπτουν τους αρχαίους δήμους Αλιμούντα και Ευώνυμου.
Τεκμηριώνει την ιστορία της περιοχής που ξεκινά από την πρωτοελληνική περίοδο και καταγράφει σε χάρτη 22 θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, από τις οποίες τουλάχιστον επτά βρίσκονται μέσα στην έκταση των 6.200 στρεμμάτων.
Ξεχωρίζει το ακρωτήριο του Αγίου Κοσμά, όπου ταυτοποιείται η Κωλιάς Ακρα της αρχαιότητας όπου έχουν εντοπιστεί ταφικά μνημεία, αλλά και το νεκροταφείο που ήρθε στο φως το 2003 κατά την κατασκευή του αμαξοστάσιου του τραμ.
Το νέο στοιχείο είναι η έρευνα της ομάδας ειδικών του Πολυτεχνείου, με υπεύθυνο τον καθηγητή και διευθυντή του εργαστηρίου αστικού περιβάλλοντος Νίκο Μπελαβίλα, με την οποία γίνεται πλήρης αποτίμηση των σπουδαιότερων κτιρίων που υπάρχουν στο προς παραχώρηση ακίνητο.
Η μελέτη ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο και υποβλήθηκε στην Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού, η οποία εισηγείται να κηρυχθούν διατηρητέα άλλα τέσσερα κτίρια, πέρα από τον ανατολικό αεροσταθμό και τα τρία υπόστεγα της πρώην «Ολυμπιακής», που προστατεύονται με υπουργικές αποφάσεις του 2006 και του 2009.
Με βάση τις προβλέψεις του νόμου, οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν περιθώριο δύο μηνών να υποβάλουν τις απόψεις τους και στη συνέχεια θα συνεδριάσει το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, που θα καταλήξει στην τελική εισήγηση προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού.
Η εισήγηση της υπηρεσίας του υπουργείου περιλαμβάνει το κέλυφος του δυτικού αεροσταθμού προς την πλευρά της λεωφόρου Ποσειδώνος, τον παλιό πύργο ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, την «Παγόδα» (ένα ιδιαίτερο κτίσμα κοντά στο αμαξοστάσιο των λεωφορείων) και τον αρχικό πυρήνα του συγκροτήματος που στέγαζε ως το 1965 το αμερικανικό Κολέγιο Θηλέων.
