Ενόψει του δημοψηφίσματος στη Βρετανία στις 23 Ιουνίου, τα αποτελέσματα της έρευνας σε δέκα χώρες-μέλη της Ε.Ε. του έγκυρου αμερικανικού ερευνητικού κέντρου Pew Research Center για τον «ευρωσκεπτικισμό» είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα και προδιαγράφουν σύντομα αλλαγές.
Τα 2/3 των Βρετανών και των Ελλήνων λ.χ., όπως και μεγάλες μερίδες σε όλες τις χώρες της Ε.Ε., ζητούν να επιστρέψουν στα εθνικά κράτη οι αρμοδιότητες που σήμερα έχουν παραχωρηθεί στο «διευθυντήριο» των Βρυξελλών, ενώ και η γενική εικόνα της Ε.Ε. χειροτέρεψε, με το 51% όλων των ερωτηθέντων να έχει πλέον αρνητική γνώμη για αυτήν. Πάντως η πλειονότητα των ερωτηθέντων σε όλες τις χώρες επιθυμεί την παραμονή της Βρετανίας στην Ενωση των 28 χωρών (Πίνακας Ι).
Ισχυρότεροι υποστηρικτές της πολιτικής της Ε.Ε. δείχνουν να είναι οι Πολωνοί (72%) και οι Ούγγροι (61%). Σε πολλές άλλες χώρες όμως η υποστήριξη πέφτει.
Μόλις το 27% των Ελλήνων, το 38% των Γάλλων και το 47% των Ισπανών έχουν θετική γνώμη για την Ε.Ε, ενώ λίγο πριν από το δημοψήφισμα για το «Ναι» ή «Οχι» στο Brexit, το 44% των Βρετανών βλέπουν θετικά την Ε.Ε., με τους Σκοτσέζους να εμφανίζονται πιο κοντά στην Ε.Ε. (53%).
Χάσμα γενεών
Ο «φιλοευρωπαϊσμός» έχει μειωθεί δραστικά σε σχέση με τις προηγούμενες έρευνες του Pew (το 2015 και 2016), περισσότερο στη Γαλλία (μείον 17 ποσοστιαίες μονάδες) και στην Ισπανία (16 μονάδες), ενώ μονοψήφια πτώση της δημοτικότητας της Ε.Ε. έχουμε στη Γερμανία (-8 μονάδες), το Ηνωμένο Βασίλειο (-7 μονάδες) και την Ιταλία (-6%).
Οι νεότερες ηλικίες (18 έως 34 ετών) σε έξι χώρες φαίνεται ότι υποστηρίζουν περισσότερο την Ε.Ε. απ’ όσο οι άνω των 50 ετών πολίτες. Το «χάσμα των γενεών» είναι πιο έντονο στη Γαλλία (διαφορά 25 ποσοστιαίων μονάδων), με το 56% των νέων ανθρώπων να θέλουν την Ε.Ε., αλλά μαζί τους να συμφωνεί μόνο το 31% των ηλικιωμένων.
Παρόμοια εικόνα χάσματος γενεών διαπιστώθηκε και στο Ηνωμένο Βασίλειο (19% η διαφορά νέων – ηλικιωμένων ως προς τη συμπάθειά τους στην Ε.Ε.), 16% η διαφορά στην Ολλανδία, 14 μονάδες στην Πολωνία και τη Γερμανία και 13% διαφορά νέων – παλιών στην Ελλάδα. Στη Γαλλία, η στήριξη της Ε.Ε μεταξύ των πολιτών ηλικίας 50 ετών και άνω μειώθηκε κατά 19 μονάδες τον τελευταίο χρόνο, στην Ισπανία μειώθηκε κατά 16 και στη Γερμανία κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες.
Οι Ευρωπαίοι είναι διχασμένοι ως προς τις απόψεις τους για την Ε.Ε., όμως αυτή η κατανομή δεν είναι απλό θέμα ιδεολογικής κατάταξης, της Αριστεράς έναντι της Δεξιάς σε κάθε κοινωνία. Σε μερικές χώρες ο ευρωσκεπτικισμός είναι δεξιάς απόχρωσης και σε άλλες είναι πολιτική θέση της Αριστεράς.
Τα οικονομικά της Ε.Ε. είναι η αιτία της γενικής δυσφορίας (Πίνακας ΙΙ). Περίπου εννέα στους δέκα Ελληνες (92%) αποδοκιμάζουν τον χειρισμό της τρέχουσας οικονομικής κρίσης από την Ε.Ε. Το ίδιο αρνητικά στέκονται στα οικονομικά και τα δύο τρίτα περίπου των Ιταλών (68%), των Γάλλων (66%) και των Ισπανών (65%) – η Γαλλία και η Ισπανία είναι τα δύο κράτη όπου η ευνοϊκή διάθεση απέναντι στην Ε.Ε. έχει πρόσφατα βιώσει τη μεγαλύτερη πτώση.
Πλειοψηφίες στη Σουηδία (59%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (55%), συμπεριλαμβανομένoυ του 84% των υποστηρικτών του UKIP, επίσης αποδοκιμάζουν τη δουλειά της Ε.Ε. στην αντιμετώπιση των οικονομικών προκλήσεων. Η ισχυρότερη έγκριση των οικονομικών προσπαθειών των Βρυξελλών είναι στην Πολωνία και τη Γερμανία (και οι δύο 47%).
Για διαφορετικούς ίσως λόγους η συντριπτική πλειονότητα του συνόλου των ερωτηθέντων είναι δυσαρεστημένη με τον τρόπο που η Ε.Ε. χειρίστηκε τους πρόσφυγες (δείτε τον σχετικό Πίνακα ΙΙΙ). Η δυσφορία των Ελλήνων για τη συμπεριφορά της Ευρώπης στο προσφυγικό φτάνει στο επίπεδο-ρεκόρ 94%, για λόγους προφανείς.
● Περισσότερα στοιχεία: http://www.pewglobal.org/2016/06/07/euroskepticism-beyond-brexit/
