Tην ώρα που διατηρείται η πολιτική αναταραχή μέσω κομματικών ανακοινώσεων σχετικά με την ειδική διάταξη για τις offshore εταιρείες, με προφανή στόχο τη δημιουργία πολιτικού κλίματος, αναπάντητα παραμένουν καθοριστικά ερωτήματα τόσο για την πλευρά της κυβέρνησης όσο κυρίως για τα κόμματα της αντιπολίτευσης, μείζονος και ελάσσονος.
Τόσο η αξιωματική αντιπολίτευση όσο και τα υπόλοιπα αντιπολιτευόμενα κόμματα έσπευσαν να υιοθετήσουν την επιχειρηματολογία του αρχικού δημοσιεύματος αγνοώντας βασικά γεγονότα κι ενώ δεν κατάφεραν καν να εντοπίσουν εγκαίρως κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής διαδικασίας την «προβληματική» διάταξη.
Αξίζει όμως να προβληματιστούν οι σημερινοί «διώκτες» των offshore (όρος που εμπλεκόταν με τον νομικά έωλο όρο εξωχώρια) για όσα ψήφιζαν στο παρελθόν. Ας θυμήθουμε κάποια όχι και τόσο μακρινά γεγονότα.
Ηταν Νοέμβριος του 2005 όταν η κυβέρνηση της Ν.Δ. του Κώστα Καραμανλή στον περιβόητο νόμο για τον βασικό μέτοχο (Ν. 3310/2005, άρθρο 4) απαγόρευε τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων με «εξωχώριες» εταιρείες.
Στις 16 Νοεμβρίου 2005 (ΦΕΚ Β’ 1590), ο τότε υφυπουργός Οικονομικών Αντώνης Μπέζας υπέγραφε άρθρο στο οποίο «καθορίζουμε τις χώρες στις οποίες λειτουργούν εξωχώριες εταιρείες με βάση τον κατάλογο του ΟOΣΑ».
Μέσα σε αυτές τις χώρες εκείνη την περίοδο υπήρχαν, μεταξύ άλλων, η Ανδόρα, το Λιχτενστάιν, οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι μέχρι το Μονακό, οι Σεϊχέλες και ένα σωρό υπερπόντιες κτήσεις κυρίως του Ην. Βασιλείου, των ΗΠΑ και άλλων χωρών.
Και το ΠΑΣΟΚ
Δηλαδή την ίδια λίστα που τώρα χρησιμοποιεί η κυβέρνηση αλλάζοντας τη διάταξη (ως αποτέλεσμα μνημονιακής υποχρέωσης), είχε χρησιμοποιήσει και η Ν.Δ. ως κυβέρνηση σε έναν νόμο που σχετιζόταν επίσης με θέματα διαφάνειας.
Στην ίδια λίστα του ΟΟΣΑ στηριζόταν και η εφαρμογή του άρθρου 5 παρ. 7 του νόμου 3091/2002 επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ. Ηταν η εποχή που το φαινόμενο της χρήσης υπεράκτιων εταιρειών ελληνικών συμφερόντων είχε αρχίσει να παίρνει εκρηκτικές διαστάσεις.
Ειδικότερα στην ΠΟΛ. 1041/2002 η εφαρμογή της εν λόγω διάταξης για τις «εξωχώριες» εταιρείες στηρίχτηκε επίσης στην τότε λίστα του ΟΟΣΑ. Με λίγα λόγια, τα νομικά εργαλεία είναι τα ίδια που είχε καθορίσει ο νομοθέτης επί προηγούμενων κυβερνήσεων και απ’ ό,τι φαίνεται το ίδιο αναποτελεσματικά.
Η κυβέρνηση, από την άλλη πλευρά, ισχυρίζεται πως η τροποποίηση της διάταξης δεν περιορίζει το γράμμα του όρου εξωχώρια εταιρεία αλλά το συγκεκριμενοποιεί παρέχοντας ασφάλεια δικαίου.
Δεν πρέπει κανείς να ξεχνά, ειδικά όσοι ψήφισαν το τρίτο Μνημόνιο, πόσο μάλλον όσοι συντάχθηκαν με το «Ναι» στο δημοψήφισμα, πως το νομοθετικό πλαίσιο νομιμοποίησης των «ευρωπαϊκών» ή «φιλο-ευρωπαϊκών» (σε συνεργάσιμες χώρες) offshore αποτελεί οδηγία της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των θεσμών.
Σύμφωνα με δικαστικές πηγές, δεν θεωρείται απίθανο η ένταξη πρώην μη συνεργάσιμων χωρών στις… «καθαρές» λίστες του ΟΟΣΑ να αποκαλύψει σημαντικά στοιχεία, ελληνικού ενδιαφέροντος, ακόμα και για υποθέσεις ξεπλύματος μαύρου χρήματος.
Ερωτήματα προς την κυβέρνηση
Η κυβέρνηση, πάντως, οφείλει να απαντήσει πειστικότερα στα παρακάτω ερωτήματα: Γιατί έπρεπε η αλλαγή αυτής της διάταξης να μπει σε αυτό το νομοσχέδιο, σε αυτή τη χρονική συγκυρία, με τις αποκαλύψεις των Panama Papers να έχουν έντονο ελληνικό ενδιαφέρον κι ενώ ένα από τα προνομιακά πεδία της κυβέρνησης είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς;
Η κυβερνητική απάντηση περί ταύτισης του κώδικα φορολογικών στοιχείων και αυτών του «πόθεν έσχες» δεν μοιάζει αρκετή. Γιατί η κυβέρνηση δεν εξήγησε εγκαίρως και δημοσίως τη συγκεκριμένη αλλαγή στη διάταξη;
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως «θύματα»(;) της παραπληροφόρησης ως προς την (δήθεν) αναδρομικότητα της ειδικής διάταξης φέρεται να έπεσαν και κόμματα στα αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ, τόσο εντός όσο και εκτός Βουλής, τα οποία έκαναν λόγο για προσπάθεια νομιμοποίησης offshore βουλευτών και υπουργών.
Τα ουσιαστικά ερωτήματα είναι άλλα: Πώς δικαιολογείται ηθικά η συμμετοχή πολιτικών, υπουργών και δημοσίων προσώπων στη συμμετοχή offshore; Ο προηγούμενος νόμος δεν εμπόδισε τις offshore για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος του Ακη Τσοχατζόπουλου αλλά και τόσων άλλων εκπροσώπων της οικονομικής και πολιτικής ελιτ.
Το ζήτημα είναι όμως αν η νομιμοποίηση συμμετοχής σε υπεράκτιες εταιρείες, έστω και στις συνεργάσιμες χώρες, μπορεί να αποτελέσει τον Δούρειο Ιππο, όχι τόσο για το παρελθόν όσο κυρίως για το μέλλον, σε όσους θελήσουν να νομιμοποιήσουν (και να εμφανίσουν) μέσω συγγενικών προσώπων αφορολόγητα περιουσιακά στοιχεία.
