Τουρκικό μπλόκο στο ΝΑΤΟ

Την ώρα που στην Αθήνα κάποιοι ασκούσαν κριτική για τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης και τις περιπολίες στο Αιγαίο, στην έδρα της Συμμαχίας οι Τούρκοι ναύαρχοι και στρατηγοί έπαιρναν πίσω την υπογραφή των πολιτικών προϊσταμένων τους και δήλωναν στην εμβρόντητη Στρατιωτική Επιτροπή πως δεν συμφωνούν με τα επιχειρησιακά σχέδια.

«Δεν έχω σχετικές οδηγίες, δεν συμφωνούμε», είπε ο Τούρκος αντιπρόσωπος και προκάλεσε -σύμφωνα με διπλωματικές πηγές- τη μεγάλη δυσφορία του Γερμανού και άλλων αντιπροσώπων. Οι στρατιωτικοί δεν θέλουν να αποδεχτούν, και μάλιστα με ΝΑΤΟϊκή και ευρωπαϊκή βούλα, τη δραστηριοποίηση του ελληνικού στρατού στα Δωδεκάνησα, κάτι που έχει γίνει ήδη de facto με την απόφαση της κυβέρνησης και του αρμόδιου υπουργού να αναλάβει ο στρατός την κατασκευή των hotspots.

Το θέμα συμπαρασύρει τα σχέδια πτήσης, τις αρμοδιότητες του FIR Αθηνών και την έρευνα και διάσωση σε γκρίζες κατά την Αγκυρα ζώνες.

Τα επιχειρησιακά σχέδια της ΝΑΤΟϊκής αρμάδας δεν έχουν ακόμη περιγραφεί, ιδίως οι κανόνες εμπλοκής εντός των τουρκικών υδάτων. Τι θα κάνουν οι ΝΑΤΟϊκοί όταν εντοπίσουν βάρκα με πρόσφυγες σε τουρκικά νερά; Θα ειδοποιήσουν την τουρκική ακτοφυλακή για να τους εμποδίσει να περάσουν; Θα τους παρακολουθούν απλά χωρίς παρέμβαση και θα σώζουν όσους πνίγονται; Θα γίνει επαναπροώθηση μεταναστών;

Αυτό είναι σαφές ότι δεν μπορεί να γίνει στη θάλασσα. Πόσο μάλλον που δεν είναι ρόλος του ΝΑΤΟ να εμπλακεί σε μια τέτοια διαδικασία. Αυτό που είναι σαφές είναι πως η εμπλοκή του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, παρά τις προσπάθειες της Γερμανίας, δεν θα αλλάξει τα δεδομένα στο προσφυγικό.

Η προσφυγική και μεταναστευτική ροή που έρχεται από τα μικρασιατικά παράλια δεν ανακόπτεται από φρεγάτες στη θάλασσα, παρά μόνο από μέτρα που λαμβάνονται στη στεριά, πριν από τον απόπλου. Μόλις μπουν στη βάρκα, το πρόβλημα, ή αν θέλετε ή λύση του, μετατίθεται στην απέναντι ακτή.

Η Τουρκία δεν θα συναινέσει σε τίποτα δωρεάν και το προσφυγικό είναι ένα όπλο στα χέρια του Ερντογάν για να διαπραγματεύεται αενάως με τις Βρυξέλλες και να παίρνει οικονομικά, αλλά κυρίως πολιτικά ανταλλάγματα. Η σιωπή της Ευρώπης στο Κουρδικό, η σιωπή στις συγκρούσεις στη Νοτιοανατολική Τουρκία, η σιωπή για τις διώξεις του Τύπου και των ακαδημαϊκών είναι πάνω στο τραπέζι – ή μάλλον κάτω από αυτό.

Συριακό και Κουρδικό

Αλλά το μεγάλο θέμα παραμένει το Συριακό και η εμμονή της Αγκυρας να επέμβει στρατιωτικά στη Βόρεια Συρία για να αποτρέψει τους Κούρδους να σχηματίσουν ένα υβριδικό κρατικό μόρφωμα, το δεύτερο μετά το Ιρακινό Κουρδιστάν. Η άρνηση Ε.Ε., ΗΠΑ και ΝΑΤΟ να επιτρέψουν στην Τουρκία να δημιουργήσει τη λεγόμενη «ζώνη ασφαλείας» εντός συριακού εδάφους, το «ιερό δισκοπότηρο» του Ερντογάν, αποτελεί και τον λόγο που δεν θα ανακοπεί η προσφυγική και μεταναστευτική ροή.

Το ζήτημα είναι καθαρά πολιτικό και όχι μόνο θέμα διαχείρισης και δεν θα λυθεί αν δεν πάρει η Τουρκία αυτό που θέλει. Εκτός κι αν Αμερικανοί και Ευρωπαίοι τα βρουν με τους Ρώσους, κάτι που δεν αποκλείεται καθόλου, και τότε ο Ερντογάν θα απομονωθεί πλήρως, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την ίδια την Τουρκία και τα συμφέροντά της.

Πάντως η υπομονή των Ευρωπαίων εξαντλείται, ενώ και οι Αμερικανοί δείχνουν την έντονη δυσφορία τους για τους βομβαρδισμούς που κάνουν οι Τούρκοι κατά των Κούρδων ανταρτών της Συρίας, της μόνης δύναμης που μάχεται με επιτυχία στο έδαφος τους τζιχαντιστές του «Ισλαμικού κράτους».