Σημαντική «ζύμωση» για ζητήματα ασφάλειας, γεωστρατηγικής, αλλά και οικονομίας είχαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής που ολοκληρώθηκε χθες στην Κύπρο. Αποφάσεις δεν αναμένονταν, αφού η σύνοδος είναι άτυπη, ωστόσο οι θέσεις που εξέφρασαν οι «27» αναμένεται να είναι καθοριστικές για τα επόμενα βήματα της Ε.Ε.
Τρία ήταν τα βασικά θέματα στο τραπέζι της συνόδου. Καταρχάς, το θέμα που έθεσε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε σχέση με την πρακτική εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας της Ε.Ε., το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας.Η Κύπρος, που ως γνωστόν δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, λόγω και της παράνομης τουρκικής κατοχής επιδίωξε να επαναφέρει τη συζήτηση και να δημιουργηθεί ένα σχέδιο λειτουργίας για την επόμενη φορά που κάποιο κράτος-μέλος δεχτεί επίθεση. Σημαντικό και το γεγονός ότι η Ε.Ε. σχεδιάζει ασκήσεις προσομοίωσης για να καταστήσει πιο λειτουργική τη ρήτρα και να καθορίσει συγκεκριμένα μέτρα.
«Θεωρώ πολύ σημαντικό το γεγονός ότι το θέμα αυτό έχει μπει πια για τα καλά στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και σίγουρα η Ελλάδα θα αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή προεδρία του 2ου εξαμήνου του 2027 έτσι ώστε να αναβαθμίσει ακόμα περισσότερο αυτή τη συζήτηση», δήλωσε χθες ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το δεύτερο σοβαρό θέμα ήταν ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός MFF, ο οποίος αναμένεται να καθορίσει τις δαπάνες της Ε.Ε. για την επόμενη επταετία. Και είναι πάντα ένα δύσκολο θέμα, με πολλές διαφωνίες, πολλά αντικρουόμενα συμφέροντα και… αρκετούς συμβιβασμούς!
Προϋπολογισμός
Η πρόταση της Κομισιόν αφορά αύξηση του προϋπολογισμού στα 2 τρισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 1,26% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της Ε.Ε., προκειμένου να εξυπηρετήσει τις νέες ανάγκες και προτεραιότητές της. Το προηγούμενο MFF έφτανε το 1,05% του ΑΕΕ.
Στη συζήτηση χθες η πρόεδρος της Κομισιόν έθεσε στους ηγέτες ένα δίλημμα: αυξημένο ποσό ή περικοπή φιλοδοξιών. Πλέον, οι επικεφαλής των κυβερνήσεων θα πρέπει να καθίσουν στο τραπέζι και να αποφασίσουν τους συμβιβασμούς που πρέπει να κάνουν. Τρίτο βασικό θέμα, η ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας. Μετά την ήττα του Β. Ορμπαν στην Ουγγαρία ο οποίος είχε ασκήσει βέτο, εγκρίθηκε τελικά το ευρωπαϊκό δάνειο 90 δισ. προς την Ουκρανία. Το «μομέντουμ» ανοίγει όμως πλέον και τη συζήτηση για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε., κάτι που ζήτησε μετ’ επιτάσεως ο -παρών στη σύνοδο- πρόεδρος Β. Ζελένσκι. Πολλές χώρες «κρύβονταν» πίσω από τον Ορμπαν για τις διαφωνίες τους, αλλά τώρα το θέμα εισάγεται πλέον με όρους πραγματικότητας και οι «27» πρέπει να λάβουν δύσκολες αποφάσεις.
Στο περιθώριο της συνόδου, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπέγραψαν τον «Χάρτη πορείας για μια Ευρώπη, μια αγορά». Πρόκειται για ένα έγγραφο με συγκεκριμένα ορόσημα και στόχους για την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. με τον τίτλο «Μια Ευρώπη, μια αγορά».
