Στο στόχαστρο και άλλοι 13 «γαλάζιοι»

Σε καυτή πατάτα που οδηγεί σε βαθιά πολιτική κρίση την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας εξελίσσεται η υπόθεση των αγροτικών επιδοτήσεων και των δικογραφιών για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς οι πολύμηνες έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και της Λάουρα Κοβέσι καταλήγουν σε μια πρωτοφανή συγκέντρωση πολιτικών προσώπων στο επίκεντρο ποινικής διερεύνησης.

Οι έρευνες αφορούν συνολικά 13 πολιτικά πρόσωπα, εν ενεργεία βουλευτές, νυν και πρώην υπουργούς (καθώς και 5 πρώην βουλευτές, σε ξεχωριστή, τρίτη, δικογραφία), τα οποία εξετάζονται για ενδεχόμενη συμμετοχή σε οργανωμένο σχέδιο απάτης που σχετίζεται με τη διαχείριση γεωργικών ευρωπαϊκών ενισχύσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι δύο δικογραφίες (η μία αφορά τους δύο τότε υπουργούς το 2021 και η δεύτερη τους εν ενεργεία βουλευτές) αναμένεται να διαβιβαστούν στη Βουλή μέσω του Αρείου Πάγου μέχρι το τέλος της εβδομάδας προκειμένου να κινηθούν οι προβλεπόμενες κοινοβουλευτικές διαδικασίες.

Η πρώτη δικογραφία αφορά τον τότε υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Σπήλιο Λιβανό και την υφυπουργό της ίδιας περιόδου, Φωτεινή Αραμπατζή, για τους οποίους εφαρμόζεται ο νόμος περί ευθύνης υπουργών. Η υπόθεση διαβιβάζεται στη Βουλή χωρίς αξιολόγηση επί της ουσίας, όπως προβλέπει το συνταγματικό πλαίσιο, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά τα θεσμικά εμπόδια που θέτει το άρθρο 86 του Συντάγματος στην πλήρη διερεύνηση πιθανών ποινικών ευθυνών κυβερνητικών στελεχών.

Παράλληλα, η δεύτερη δικογραφία αφορά αίτημα άρσης ασυλίας έντεκα βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πολιτικά πρόσωπα με ενεργό κυβερνητικό ρόλο: η Κατερίνα Παπακώστα, ο Κώστας Αχιλλέα Καραμανλής, ο νυν υπουργός Πολιτικής Προστασίας Ιωάννης Κεφαλογιάννης, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ν.Δ., Παναγιώτης Μηταράκης, ο σημερινός υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, ο πρώην υπουργός και νυν γραμματέας της Ν.Δ., Κώστας Σκρέκας, ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, καθώς και οι βουλευτές Μάξιμος Σενετάκης, Βασίλειος Βασιλειάδης, Χρήστος Μπουκώρος και Θεόφιλος Λεονταρίδης.

Σύμφωνα με τη δικογραφία, τα πρόσωπα αυτά ελέγχονται για ηθική αυτουργία σε παράνομες πράξεις υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ, στο πλαίσιο διερεύνησης αδικημάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση κοινοτικών πόρων. Τα ερευνώμενα αδικήματα περιλαμβάνουν απάτη, απιστία και παράβαση καθήκοντος, πράξεις που διώκονται είτε σε βαθμό κακουργήματος είτε πλημμελήματος, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά που θα αποδειχθούν.

Η τρίτη δικογραφία αφορά πέντε πρώην βουλευτές για αντίστοιχα αδικήματα και ακολουθεί απευθείας τη δικαστική οδό, χωρίς να απαιτείται διαδικασία άρσης ασυλίας. Ωστόσο, κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης αποτελεί ο χρόνος παραγραφής καθώς τα πλημμελήματα που φέρονται να τελέστηκαν την περίοδο 2020 και 2021 κινδυνεύουν να παραγραφούν εντός του 2026, εάν δεν ολοκληρωθούν εγκαίρως οι δικαστικές διαδικασίες.

Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έχει ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική πίεση στο γαλάζιο στρατόπεδο αφού η ίδια η EPPO επισημαίνει ότι το ελληνικό συνταγματικό πλαίσιο, και ειδικά ο νόμος περί ευθύνης υπουργών, περιορίζει ουσιαστικά την πλήρη άσκηση των αρμοδιοτήτων της, καθώς υποχρεώνει τη διαβίβαση στοιχείων στο Κοινοβούλιο μόλις προκύψουν ενδείξεις εμπλοκής υπουργών, διακόπτοντας την ενιαία ποινική διερεύνηση.

Οι έρευνες, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές, αφορούν κακουργηματικές και πλημμεληματικές πράξεις κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ενωσης και, όπως όλα δείχνουν, η δικογραφία φέρεται να στηρίζεται σε διασταυρωμένα στοιχεία και καταγεγραμμένες συνομιλίες, γεγονός που εξηγεί και την πολύμηνη καθυστέρηση μέχρι τη διαβίβασή της.

Η πιθανότητα άρσης ασυλίας εν ενεργεία υπουργών και βουλευτών δημιουργεί συνθήκες θεσμικής αστάθειας, ενώ, όπως όλα δείχνουν, η κυβέρνηση δύσκολα θα μπορέσει να απορρίψει για τρίτη φορά ευρωπαϊκή δικογραφία χωρίς σοβαρό πολιτικό κόστος.