Μετά την έγκριση από το ECOFIN των εθνικών αμυντικών πλάνων των 16 από τα 19 κράτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης που αιτήθηκαν χρηματοδότηση από τον μηχανισμό Δράσεων για την Ασφάλεια της Ευρώπης (SAFE), στις Βρυξέλλες έχει ήδη ξεκινήσει η συζήτηση για το SAFE Νο 2. Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται διατεθειμένη να συμμετέχει στη δεύτερη φάση του SAFE, υποβάλλοντας νέο αίτημα για την έγκριση πιστώσεων ύψους τουλάχιστον δύο δισ. ευρώ, με δεδομένο ότι στην πρώτη φάση το ποσόν που εγκρίθηκε για την Ελλάδα ανέρχεται περίπου στα 788 εκατομμύρια ευρώ, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ενέκρινε τον κατάλογο με συνολικά 25 εξοπλιστικά προγράμματα, συνολικού προϋπολογισμού 2,95 δισεκατομμυρίων, που είχε καταθέσει στις αρχές του περασμένου Δεκεμβρίου το υπουργείο Εθνικής Αμυνας στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος της Κομισιόν.
Υπενθυμίζεται ότι με τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αμυντικών σχεδίων από τα ευρωπαϊκά κράτη, η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας ξαφνικά εκδήλωσε ενδιαφέρον για αμυντικές επενδύσεις με τριπλάσιο προϋπολογισμό από την οροφή που είχε εγκρίνει τον περασμένο Σεπτέμβριο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα στην πρώτη κατανομή των δανείων του SAFE.
Τα «μαθήματα» της 1ης κατανομής
Στη δεύτερη φάση του SAFE η ελληνική κυβέρνηση προσδοκά να έχει προετοιμαστεί καλύτερα για την άντληση των ευρωπαϊκών δανείων καθώς στην πρώτη φάση η Ελλάδα διεκδίκησε –μετά τη Δανία– τα λιγότερα χρήματα από τα ευνοϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία του SAFE. Η ελληνική κυβέρνηση δεν αξιοποίησε τον χρόνο που είχε στη διάθεσή της προκειμένου να δημιουργηθούν οι διακρατικές και βιομηχανικές συνεργασίες ώστε να καταρτιστούν πολυεθνικά προγράμματα που θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν με ευνοϊκούς όρους από το SAFE.
Οι χειρισμοί της κυβέρνησης στο SAFE επέδειξαν ολιγωρία στην άντληση πιστώσεων από το SAFE, που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν με ευνοϊκούς όρους επενδύσεις ανάπτυξης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Σημειώνεται ότι ο δανεισμός μέσω SAFE προβλέπει προκαταβολή έως και 15% και διάρκεια αποπληρωμής έως 45 έτη, με 10ετή περίοδο χάριτος για την αποπληρωμή του κεφαλαίου. Επίσης, ισχύει η ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, όπως συμβαίνει με το ReArm Europe. Η κυβέρνηση όμως επικεντρώθηκε στον αποκλεισμό της Τουρκίας και όχι στην αξιοποίηση του Μηχανισμού για την Ασφάλεια της Ευρώπης.
Η εκδήλωση ενδιαφέροντος από την Αθήνα εκδηλώθηκε μία μόλις ημέρα πριν από την εκπνοή της προθεσμίας για την εκδήλωση ενδιαφέροντος στην ένταξη στο SAFE. Συγκεκριμένα στις 28 Ιουλίου του 2025 ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, με ανάρτησή του στο Facebook, ανακοίνωσε επίσημα την ένταξη της χώρας στον μηχανισμό SAFE, διεκδικώντας χαμηλότοκα δάνεια ύψους έως 1,15 δισ. ευρώ. Μέχρι τότε, η Ελλάδα όχι μόνο δεν είχε επιδείξει ενδιαφέρον για το SAFE, αλλά ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, στη συνεδρίαση της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής, στις 3 Ιουνίου, άφηνε να εννοηθεί ότι η χώρα θα αυτοεξαιρεθεί από την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων του SAFE, αντιδρώντας στη σύνταξη του Κανονισμού του, τον οποίο είχε χαρακτηρίσει «κερκόπορτα» για την Τουρκία.
