Χρήσιμα συμπεράσματα για τα ελληνικά κόμματα προκύπτουν από την νέα πανελλαδική έρευνα της Prorata, που εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν οι Έλληνες τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών σε Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην έρευνα, που διεξήχθη σε δείγμα 800 ατόμων μεταξύ 10-12 Ιουλίου 2024, δηλαδή, ακριβώς μετά τον β’ γύρο των εκλογών στη Γαλλία στις 7 Ιουλίου, η πλειοψηφία των Ελλήνων θεωρεί τις γαλλικές εκλογές πιο σημαντικές κατά 56%, σε αντίθεση με το μόλις 5% εκείνων που προκρίνουν τις βρετανικές ως σημαντικότερες. Ωστόσο, για σχεδόν τους 4 στους 10, οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις έχουν το ίδιο πολιτικό βάρος.
Τα συναισθήματα που κυριαρχούν στους Έλληνες ερωτηθέντες για το εκλογικό αποτέλεσμα στη Γαλλία, είναι ανακούφιση (24%), θυμός (12%), αδιαφορία (12%) και ελπίδα (11%). Σύμφωνα με τα ευρήματα όμως της έρευνας το αίσθημα του θυμού είναι αυτό που εντοπίζεται κυρίως στους δεξιούς ψηφοφόρους.
«Είναι σαφές ότι η αριστερά νιώθει αισθήματα ανακούφισης, ελπίδας και αισιοδοξίας. Στα ίδια συναισθήματα το άλλο άκρο, η ακροδεξιά έχει πολύ μικρά ποσοστά» λέει ο ομότιμος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μιχάλης Σπουρδαλάκης.
«Επικρατεί η ανακούφιση, αλλά είναι ένα συναίσθημα που δεν έχει συνέχεια» εξηγεί ο Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής και Ιστορικής Κοινωνιολογίας, στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Κώστας Ελευθερίου.
«Ελπίδα και ικανοποίηση, είναι πιο χαμηλά και σε αυτά είναι διαμοιρασμένοι αριστεροί και κεντροαριστεροί», λέει ο κ. Ελευθερίου, ο οποίος υπογραμμίζει ότι «οι δεξιοί νιώθουν θυμό διότι θέλανε μεγαλύτερα ποσοστά για την ακροδεξιά» κάτι στο οποίο συμφωνεί και ο κ. Σπουρδαλάκης.
«Άρα φαίνεται ότι και στην Ελλάδα έχουν διαμορφωθεί αντίστοιχα συναισθήματα και τάσεις με την πόλωση και τις ομαδώσεις που υπάρχουν στη Γαλλία. Αυτό είναι πολύ σημαντικό» λέει ο κ. Σπουρδαλάκης, κάτι το οποίο φαίνεται να μην διαφεύγει της προσοχής και του κ. Ελευθερίου: «δεν βλέπουμε φοβερές διαφοροποιήσεις, σε Ελλάδα και Γαλλία» λέει ο επιστήμονας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο.
Οι προτιμήσεις των Ελλήνων ερωτηθέντων για την την πολιτική δύναμη που θα έπρεπε να κυβερνήσει τη Γαλλία παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον, προκαλώντας όμως και προβληματισμό στους ειδικούς. Ένα 35% προτιμά τον αριστερό συνασπισμό Νέο Λαϊκό Μέτωπο, ακριβώς το ίδιο ποσοστό επιθυμεί το «Μαζί» του Μακρόν και ένα 23% των Ελλήνων θα ήθελε την Εθνική Συσπείρωση για να κυβερνήσει τη Γαλλία.
Σύμφωνα με τον κ. Χρυσόγελο, το 35% στο Νέο Λαϊκό Μέτωπο, δείχνει ότι υπάρχει ένα αίτημα στην Ελλάδα για αριστερά, αλλά δεν υπάρχει το πολιτικό όχημα ακόμα. Το ίδιο σημειώνει όμως και ο κ. Ελευθερίου: «Το 35% υποδηλώνει ότι υπάρχει ένας χώρος, αρκεί να βρεθεί το υποκείμενο να το εκφράσει».
Αναλύοντας τους πολιτικούς χώρους στους οποίους ανήκουν εκείνοι που τοποθετήθηκαν για το ποια γαλλική πολιτική δύναμη προτιμούν, το Νέο Λαϊκό Μέτωπο προτιμούν οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ (84%), ΚΚΕ (75%) και του ΠΑΣΟΚ (39%).
Αυτό που δεν διέφυγε της προσοχής των Ελλήνων ειδικών είναι ότι το ΠΑΣΟΚ είναι διχασμένο. Δηλαδή ενώ ένα 39% κοιτάει στην αριστερά (Νέο Λαϊκό Μέτωπο), ένα 48% προτιμά τον συνασπισμό του Μακρόν, δηλαδή κεντροδεξιά. Ενώ η κατανομή των πολιτκών δυνάμεων και των συγκλίσεων είναι ερκετά ανεμμενόμενη για τον κ. Ελευθερίου αυτό που τον εντυπωσιάζει η στάση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. «Η βάση του ΠΑΣΟΚ είναι διχασμένη αλλά είναι πιο δεξιόστροφη έτσι όπως πάει. Αυτό το 39% και 48% στο ΠΑΣΟΚ βάζει και ζητήματα στο πως και η ηγεσία του κόμματος η νυν και οι διάφοροι υποψήφιοι για την ηγεσία μιλούσαν για το Νέο Λαϊκό Μέτωπο σε ένα όχημα αριστερή κεντροαριστερής συνεργασίας».
«Αυτό δείχνει και πρόβλημα στρατηγικής που έχει το ΠΑΣΟΚ» λέει ο κ. Χρυσόγελος, «το οποίο ουσιαστικά δεν έχει αποφασίσει ακόμα εάν θα είναι ένα κεντρώο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα που θα κινείται στον αστερισμό αυτής της κεντρώας διαχείρισης, ή θα είναι μια κεντροαριστερή ή αριστερή ακόμα λύση. Ουσιαστικά και τώρα στο ζήτημα της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ αυτό το ερώτημα τίθεται».
Βέβαια, για τον κ. Λάβδα, το 48% “πασοκικής συμπάθειας” στους μακρονιστές, κρίνεται ως «απολύτως λογικό». «Θα μπορούσε να είναι και πιο πάνω. Δείχνει μια μια προτίμηση σε κάτι το οποίο για να το προτιμάς και να λες είσαι σοσιαλιστής πασοκικού τύπου, πρέπει να έχεις μια συνολικότερη αντίληψη για τον συνασπισμό του Μακρόν, διαφορετικά πας στο Λαϊκό Μέτωπο», τονίζει ο κ. Λάβδας.
Πάντως, ο κ. Ελευθερίου εντοπίζει ότι και στον χώρο του ΚΚΕ υπάρχει ζήτημα. Είναι ενδιαφέρον ότι το 75% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ είναι υπέρ του Νέου Λαϊκού Μετώπου, παρά το γεγονός ότι το ίδιο του ΚΚΕ σε επίσημες αποτιμήσεις του αποτελέσματος των γαλλικών εκλογών αναφερόταν περισσότερο ότι δεν αποτελεί μια εξέλιξη υπέρ του λαού κτλ.
Φαίνεται ότι αυτή η αντίληψη δεν έχει μεγάλη διείσδυση στη βάση του κόμματος. Υπάρχει μια απόσταση, εκτιμά ο καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο.
Το γεγονός ότι το 16% των ψηφοφόρων της ΝΔ προτιμά τη Λε Πεν παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους κ. Σπουρδαλάκη και Λάβδα, τον καθένα για διαφορετικό λόγο πρόβλημα της ΝΔ
Ο Μιχάλης Σπουρδαλάκης εκτιμά πως το 16% δεν είναι καθόλου μικρό ποσοστό. «Με βάση τις εθνικές εκλογές του 2023 το 7% της δύναμης της ΝΔ στηρίζει τη Λεπέν» υπογραμμίζει ο ίδιος, συμπεραίνοντας πως «εδώ έχεις μια κρυφή δυναμική και αποδοχή τουλάχιστον της ακροδεξιάς, ατζέντας, συμβόλων κτλ».
Ερμηνεύοντας ο κ. Λάβδας αυτό το υψηλό 16% των νεοδημοκρατιών που συμπαθούν τη Λε Πέν, εκτιμά πως και πάλι πως «αυτός ο μπαμπούλας της ακροδεξιάς είναι μια στερεοτυπική αντίληψη που δεν στέκει πλήρως».
Τέλος, όσον αφορά τα φυλετικά και κοινωνιολογικά χαρακτηριστικά φαίνεται ότι υπέρ της αριστεράς είναι σημαντικό ότι τάσσονται με πανεπιστημιακή μόρφωση (38%) και περισσότερες γυναίκες (45% υπέρ Νέου Λαϊκού Μετώπου).
Τέλος, ενώ ένα 56% θεωρεί ότι ότι η άνοδος της Άκρας Δεξιάς απειλεί την Ευρώπη, ωστόσο, ένας σημαντικό 33% δεν ανυσηχεί.
Μειωμένο ενδιαφέρον για τις βρετανικές εκλογές
«Ενώ μόλις 2% θεωρεί ότι οι βρετανικές εκλογές έχουν συζητηθεί περισσότερο από τα ελληνικά ΜΜΕ, παρόλα αυτά είναι αναλογικά μεγαλύτερο το ποσοστό ενδιαφέροντος από αυτό που αφιερώνουν τα ΜΜΕ, καθώς ένα 38% λέει ότι είναι εξίσου σημαντικές και οι δύο εκλογές» αναφέρει.
Για τον κ. Σπουρδαλάκη, υπάρχει μια επιδερμική αντιμετώπιση για το τι συμβαίνει στο Ην. Βασίλειο. «Στην Αγγλία έχουμε μια κυβέρνηση που εξελέγη με 33%, το χαμηλότερο στην ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου, ε, αυτός ήταν ο «θρίαμβος» των Εργατικών» εξηγεί ο Πολιτικός Επιστήμονας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ο κ. Λάβδας θέτει έναν επιπλέον παράγοντα –πέραν του πολιτικού- που εξηγεί γιατί οι γαλλικές εκλογές προβλήθηκαν περισσότερο. Αυτό συνέβη επειδή «η όλη διαδικασία κράτησε περισσότερο, όχι μόνο διότι ήταν σε δύο γύρους, αλλά και γιατί είναι πολύ δύσκολη η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης. Οι βρετανικές εκλογές προβλήθηκαν λιγότερο αλλά ήταν μια πολύ σαφής πλειοψηφική διαδικασία», δηλαδή με άλλα λόγια «ήταν θεσμικά ήταν πιο ξεκάθαρο το πράγμα» λέει ο καθηγητής στο Πάντειο.
Όσον αφορά το αποτέλεσμα των βρετανικών εκλογών η συντριπτική μερίδα των Ελλήνων ερωτηθέντων (75%) θεωρούν οι Εργατικοί θα ωφελήσουν τη βρετανική κοινωνία και ένα 62% θεωρεί ότι η νίκη του κόμματος του Κιρ Στάρμερ είναι μια καλή εξέλιξη για τις ελληνοβρετανικές σχέσεις.
Ωστόσο, μόλις ένα 35% θεωρεί τη νίκη των Εργατικών θετική εξέλιξη για το Κυπριακό Ζήτημα.
