«Ψήνονται» οι τομές στο Δημόσιο

Δύο νομοσχέδια για τη Δημόσια Διοίκηση βρίσκονται ήδη στον… φούρνο και περιμένουν το άνοιγμα της Βουλής.

Αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων και επιλογή προϊσταμένων θα αποτυπωθούν στο πρώτο νομοσχέδιο. Στο δεύτερο (εκτός κάποιου εξαιρετικού απροόπτου με συνέπεια την ένταξή του στο προηγούμενο νομοσχέδιο), το μητρώο υπαλλήλων αυξημένων τυπικών προσόντων.

Οι διαβουλεύσεις και η επεξεργασία των λεπτομερειών τους συνεχίζονται στο επιτελείο του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης. Δεδομένη η κατάθεσή τους στα μέσα του μήνα, όπως άλλωστε ορίζουν και τα χρονοδιαγράμματα που αποτυπώνονται στο τρίτο Μνημόνιο.

Βάση του πλαισίου αξιολόγησης και επιλογής προϊσταμένων αποτελεί, προφανώς, το νομοσχέδιο που είχε ετοιμάσει και αναρτήσει προς δημόσια διαβούλευση ο προκάτοχος του αναπληρωτή υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης, Χρ. Βερναρδάκη, -σημερινός υπουργός Εργασίας- Γ. Κατρούγκαλος. Συνοπτικά: Εισάγει τη λεγόμενη «αξιολόγηση 360 μοιρών» (αμφίδρομη αξιολόγηση προϊσταμένων-υφισταμένων), το -θεωρητικά- καλύτερο μοντέλο αξιολόγησης διεθνώς. Βάζει τέλος στην τιμωρητική λογική. Αποσκοπεί στη βελτίωση της απόδοσης υπαλλήλων και υπηρεσιών.

Κριτική είχε ασκηθεί για την απουσία καθηκοντολογίου από το πλαίσιο. Η περιγραφή καθηκόντων (job description) θα συμπεριληφθεί στα απαραίτητα εργαλεία για την αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων, μαζί με την περιγραφή θέσεων και τη στοχοθεσία των υπηρεσιών.

Στο δεύτερο νομοσχέδιο, μέσα από το μητρώο υπαλλήλων αυξημένων προσόντων, επιδιώκεται να προκύψει η στελέχωση όλου του Δημοσίου. Στόχος, έως και η ανάδειξη μόνιμων γενικών γραμματέων υπουργείων, οργανισμών και δημόσιων οργανισμών, μέσα από μια διαδικασία αξιοκρατική και ουδέτερη. Σαφής κατεύθυνση η «συνέχεια του κράτους» όσο και η «αποκομματικοποίηση» της Διοίκησης, εντός της οποίας κινούνται όλες οι προαναφερθείσες μεταρρυθμίσεις. Τα χρονοδιαγράμματα του Μνημονίου θέλουν την επιλογή γενικών διευθυντών έως τον προσεχή Δεκέμβριο, την επιλογή διευθυντών έως τον Μάιο του 2016 και ολοκλήρωση όλων των επιλογών των διευθυντικών στελεχών έως τα τέλη του επόμενου έτους.

Νέο Μητρώο προς σύσταση: Θέσεων Υπαλλήλων. Θα εστιάζει στην κατανομή των υπαλλήλων στο Δημόσιο, ανά θέση και προσόντα. Εκτιμάται ότι, πέραν των υφιστάμενων κενών τα οποία θα καταγραφούν σε μια ηλεκτρονική βάση, θα εμφανιστεί και πλεονάζον προσωπικό σε ορισμένους φορείς. Το «άρωμα» του επικείμενου μηχανισμού κινητικότητας γίνεται εμφανώς αισθητό.

Το τρίτο Μνημόνιο απαιτεί τη θέσπισή του έως τον Δεκέμβριο, με στόχο τον εξορθολογισμό της κατανομής προσωπικού σε όλο το Δημόσιο. Aναγκαστικές μετακινήσεις θα επιλεγούν σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως για την κάλυψη κενών στους κρίσιμους τομείς της Παιδείας και της Υγείας. Η Δημόσια Διοίκηση έχει απεμπλακεί πλέον από την επίτευξη «ποσοτικών στόχων» απολύσεων και, σύμφωνα με πηγές από τη Βασ. Σοφίας, «έχει γίνει κατανοητό και στους εταίρους το πλήγμα που έχει δεχτεί το Δημόσιο τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα 340.000 λιγότερους υπαλλήλους και 40%-50% χαμηλότερους μισθούς».

«Εως τον Οκτώβριο του 2015», ορίζει το Μνημόνιο, «οι [ελληνικές] αρχές θα προβούν σε μεταρρύθμιση του ενιαίου μισθολογίου, με ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2016, καθορίζοντας τις βασικές παραμέτρους με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο». Η επιλογή της ενσωμάτωσης επιδομάτων στον βασικό μισθό είναι γνωστή.

Θα οδηγήσει σε μειώσεις των συνολικών αποδοχών, που υπολογίζονται έως 5% για ένα τμήμα υπαλλήλων. Ταυτόχρονα, όμως, θα «μετρήσει» και στην ενίσχυση των ασφαλιστικών ταμείων και θα απομακρύνει οριστικά ενδεχόμενες οριζόντιες περικοπές. Επίσης γνωστή ήταν και η διαρκής πίεση των δανειστών για άνοιγμα της «ψαλίδας» μεταξύ ανώτατων και κατώτατων κλιμακίων.

Κύκλοι του υπουργείου Εσωτερικών ξεκαθαρίζουν ότι δεν υφίσταται ενδεχόμενο περικοπών στους χαμηλόμισθους υπαλλήλους. Μειώσεις θα δουν στην «προσωπική διαφορά» που λαμβάνουν περίπου 70.000 υπάλληλοι, ενώ τα ειδικά μισθολόγια, από 20 θα συγχωνευτούν περίπου σε 10.

Οσον αφορά τη θέσπιση «ανώτατων ορίων για τις μισθολογικές δαπάνες που να συνάδουν με την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και την εξασφάλιση φθίνουσας πορείας για τις δημόσιες δαπάνες σε σχέση με το ΑΕΠ κατά την περίοδο 2016-2019», οι ίδιες πηγές ενημερώνουν ότι πλέον δεν υφίσταται ως ζήτημα. Η ακυρωμένη πλέον ρήτρα είχε στόχο να μην «ξεφύγουν» οι μισθολογικές δαπάνες.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι δηλώσεις της ηγεσίας του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης επαναλαμβάνουν με ένταση την ανάγκη αντιμετώπισης της γραφειοκρατίας, η οποία «απορροφά το 6% του ΑΕΠ», όπως έχει τονίσει ο υπουργός Π. Κουρουμπλής, επικαλούμενος σχετικές μελέτες. Στις προτεραιότητες του συγκεκριμένου «μετώπου» η απλοποίηση των διαδικασιών, με ταυτόχρονο όφελος για τον πολίτη.

Από τις πρώτες μεγάλες μεταρρυθμίσεις έχουν προαναγγελθεί, η ενοποίηση των αριθμών ΑΜΚΑ – Ταυτότητας – ΑΦΜ και η Κάρτα του Πολίτη. Στον φιλόδοξο στόχο για εκσυχρονισμό του κράτους συμπεριλαμβάνεται και η ενίσχυση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και η αξιοποίηση της ηλεκτρονικής δημοκρατίας.

Ολα αυτά σε μια περίοδο όπου οι διεκδικήσεις των δημοσίων υπαλλήλων, όλων των κλάδων, για περαιτέρω αποκατάσταση των αδικιών που υπέστησαν, βεβαίως και παραμένουν πολλές.