Mε σειρά μνημονίων που υπεγράφησαν την Τετάρτη στη Ρώμη από την κυβέρνηση Μελόνι και τη μεταβατική λιβυκή κυβέρνηση Ντμπεϊμπά, η Ιταλία μπαίνει σφήνα στο παιχνίδι γύρω από τη Λιβύη, διεκδικώντας τον πρώτο ρόλο στον τομέα της ενέργειας.
Παράλληλα, όμως, προσθέτει νέα προβλήματα στην ήδη περίπλοκη κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επιλογή της Ρώμης να προχωρήσει τώρα σε αναβάθμιση των σχέσεών της με την Τρίπολη φέρνει τις Βρυξέλλες σε αμηχανία καθώς η Ε.Ε. έχει διαμηνύσει στη μεταβατική κυβέρνηση Ντμπεϊμπά να μην προχωρεί σε συμφωνίες που δεσμεύουν τη χώρα μακροπρόθεσμα, εξ αφορμής των τουρκολιβυκών μνημονίων που κρίθηκαν παράνομα και ανυπόστατα.
Το φρένο αυτό από Ε.Ε., ΗΠΑ και ΟΗΕ, θεωρήθηκε ένας μοχλός προκειμένου η μεταβατική κυβέρνηση της Λιβύης να ανοίξει τον δρόμο για εκλογές, που ήταν προγραμματισμένες για τον Δεκέμβριο του 2021 και από αναβολή σε αναβολή, συζητιούνται για το τέλος του 2023.
Η ιταλική ΕΝΙ με την Εθνική Εταιρεία Υδρογονανθράκων της Λιβύης επεκτείνουν τη συνεργασία τους σε νέες έρευνες, υποθαλάσσιες και χερσαίες, για πετρέλαιο και φυσικό αέριο, με νέα ενεργειακά οικόπεδα που θα καθοριστούν από κοινού, επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, ενώ παράλληλα συμφώνησαν σε σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης των δύο χωρών για τη μεταφορά ρεύματος από τη Λιβύη στην Ε.Ε. μέσω της Ιταλίας.
Αντίστοιχο του EuroAfrica Interconnector, που θα συνδέει την Ελλάδα με την Αίγυπτο. Δεν είναι σαφές εάν αυτά τα σχέδια Ιταλίας – Λιβύης έχουν από την Ε.Ε. προέγκριση και υπό ποιους όρους, ή πρόκειται για κίνηση της Ρώμης που έγινε παρασκηνιακά σε συνεργασία με άλλες χώρες της Ε.Ε. Τα προηγούμενα σχέδια για την εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τη Λιβύη, είχαν εκπονηθεί από τη Γερμανία αλλά ματαιώθηκαν με την ανατροπή του Μ. Καντάφι και την έναρξη του εμφυλίου το 2011.
Οι εξελίξεις αυτές βρίσκουν την Ελλάδα σε προεκλογική περίοδο, όμως, από την πλευρά της Αιγύπτου ήδη εγείρονται ερωτήματα αναφορικά με τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ε.Ε., αλλά και το παιχνίδι μέσα στη Λιβύη.
H στήριξη της Ιταλίας στη μεταβατική κυβέρνηση Ντμπεϊμπά με τα μνημόνια αποδυναμώνει την ελληνική επιχειρηματολογία γύρω από τα παράνομα μνημόνια της Λιβύης με την Τουρκία. Και περαιτέρω, καθιστά πιο δύσκολη και περίπλοκη τη συζήτηση της Αθήνας με την Αγκυρα. Ο νέος υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χ. Φιντάν, με τον προηγούμενο ρόλο του στη ΜΙΤ, έχει στενές σχέσεις με την Τρίπολη και τον ίδιο τον Α. Ντμπεϊμπά.
Το ερώτημα είναι πώς θα επιλέξει να αξιοποιήσει διπλωματικά αυτό το χαρτί και πότε. Η κυβέρνηση Ερντογάν στην πορεία αποκατάστασης των διπλωματικών σχέσεων με το Κάιρο ανήγγειλε τον διορισμό πρέσβεων ένθεν και ένθεν το αμέσως επόμενο διάστημα.
Παράλληλα και οι δύο πλευρές έχουν δηλώσει την πρόθεση συνεργασίας για το ζήτημα της Λιβύης. Για την Αθήνα διακηρυγμένη θέση αποτελεί ότι η βελτίωση των σχέσεων της Τουρκίας με τις γειτονικές χώρες είναι ευπρόσδεκτη και ευνοεί την επίλυση των προβλημάτων, με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο.
