Μία από τις πιο συνηθισμένες φράσεις-συνθήματα που χρησιμοποίησε ο Αλέξης Τσίπρας στις προεκλογικές του περιοδείες ήταν το «ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε». Μετά το αποτέλεσμα της Κυριακής και την πανωλεθρία που υπέστη ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. το συγκεκριμένο ερώτημα θα πρέπει να απευθυνθεί προς όλους τους παροικούντες την Κουμουνδούρου.
Μία πρώτη εκτίμηση για το τι έφταιξε έγινε χθες, στη σύσκεψη που συγκάλεσε ο πρόεδρος του κόμματος με τα στελέχη του εκτελεστικού γραφείου σε μια διευρυμένη σύνθεση. Τα ερωτήματα που πλανιόνταν πάνω από τους παρευρισκόμενους ήταν κατά βάση το «Γιατί δεν αντιληφθήκαμε αυτό που έρχεται;» και το «Πώς ακριβώς συνέβη όλο αυτό;». Προφανώς και το επόμενο διάστημα θα υπάρξει καιρός για αναλύσεις, όσο και αν ο πολιτικός χρόνος πιέζει πλέον αφόρητα και άλλα είναι τα επίδικα: με δεδομένο το γεγονός ότι η επόμενη κάλπη θα στηθεί κατά πάσα πιθανότητα στις 25 Ιουνίου, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει 33 μέρες για να τρέξει προκειμένου να περισώσει ό,τι μπορεί να σωθεί.
«Εχω μάθει στις δύσκολες στιγμές να αναλαμβάνω την ευθύνη και να μην εγκαταλείπω τη μάχη. Είμαι εδώ. Δεν θα εγκαταλείψω ούτε τώρα, στη μέση μάλιστα ενός δύσκολου αγώνα», ξεκίνησε το χθεσινό του μήνυμα ο Αλέξης Τσίπρας αμέσως μετά τη σύσκεψη με το επιτελείο του και συνέχισε λέγοντας ότι «νίκησε η Ν.Δ., αλλά ταυτόχρονα ηττήθηκε η στρατηγική της απλής αναλογικής».
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. απέδωσε ευθύνες για το αποτέλεσμα και στα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία είχε καλέσει σε συνεργασία, λέγοντας ότι είχαν μέτωπο κατά του ΣΥΡΙΖΑ σε όλη την προεκλογική περίοδο και υπογραμμίζοντας ότι «την ώρα μιας ιστορικής εκλογικής νίκης της Δεξιάς αυτοί πανηγυρίζανε περισσότερο από τους Νεοδημοκράτες για την πτώση των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ. Εμείς κοιτάζαμε τη χώρα. Εκείνοι το δικό τους χωράφι».
Εν συνεχεία αναφέρθηκε στο αφήγημα που θα κληθεί να υποστηρίξει το κόμμα έως την επόμενη κάλπη: «Στις επόμενες εκλογές έχουμε την ευθύνη πρωτίστως να αποτρέψουμε την προοπτική ενός παντοδύναμου και ανεξέλεγκτου ηγεμόνα πρωθυπουργού, αλλά και να προστατέψουμε την πρωταγωνιστική παρουσία της Αριστεράς στην πολιτική ζωή του τόπου». Κατέληξε λέγοντας πως ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει να λειτουργεί ως «μια δύναμη ασυμβίβαστη που έρχεται από μακριά και θα πάει μακριά. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι και θα παραμείνει εδώ ως ο βασικός κορμός των προοδευτικών δυνάμεων και εκφραστής των λαϊκών και κοινωνικών συμφερόντων». Τα υπόλοιπα θα συζητηθούν αύριο, στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος.
Τα πολλά προβλήματα
Η βουτιά στο κενό του ΣΥΡΙΖΑ κατά 11 και πλέον μονάδες δείχνει να είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Οπως παραδέχτηκε και ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, το μοντέλο της απλής αναλογικής απέτυχε. Η πραγματικότητα λέει βέβαια ότι απέτυχε για τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και το ΚΚΕ βγήκαν ενισχυμένα, ενώ και η ίδια η Ν.Δ. συγκέντρωσε ένα ποσοστό που της επιτρέπει να σκέφτεται με άνεση την αυτοδυναμία στις 25 Ιουνίου. Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι η συνολική πρόταση του κόμματος δεν έπεισε τον κόσμο, είτε γιατί δεν επικοινωνήθηκε σωστά είτε επειδή τα μηνύματά της δεν ήταν τόσο ξεκάθαρα.
Η επιμονή στο αφήγημα της προοδευτικής διακυβέρνησης αποδεικνύεται πως ήταν λάθος, ειδικά από τη στιγμή που τα «όχι» από την απέναντι πλευρά ήταν επαναλαμβανόμενα, ενώ την ίδια ώρα η Ν.Δ. ακολουθούσε κατά βάση μια σταθερή γραμμή με ελάχιστες αποκλίσεις. Κάπως έτσι εξηγείται η μεγάλη υποχώρηση των ποσοστών του κόμματος ακόμα και σε περιοχές που διατηρούσε σημαντικές δυνάμεις όπως η Β’ Πειραιά ή η Αχαΐα – για να μην αναφερθούμε καν στο παράδειγμα της Κρήτης, όπου σε αρκετές περιπτώσεις το ΠΑΣΟΚ ήρθε δεύτερο μετά τη Ν.Δ., αφήνοντας τον ΣΥΡΙΖΑ στην τρίτη θέση.
Λανθασμένη αποδείχτηκε επίσης η εκτίμηση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «είχε» τη νεολαία και ειδικότερα εκείνους τους 450.000 ψηφοφόρους που πήγαιναν στην κάλπη για πρώτη φορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία των exit polls, η Ν.Δ. κυριάρχησε σε αυτή την ηλικιακή ομάδα με 4 μονάδες έναντι του ΣΥΡΙΖΑ ενώ στον αντίποδα, στις ηλικίες από 65 και πάνω, η διαφορά εκτοξεύτηκε σε ποσοστά άνω των 50 μονάδων, γεγονός που σημαίνει ότι δεν άγγιξαν τις ηλικίες αυτές τα επιχειρήματα περί αναδρομικών και 13ης σύνταξης. Τα στοιχεία των exit polls έδειξαν επίσης ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες ψήφισαν κατά κόρον τη Ν.Δ., σε μεγαλύτερο μάλιστα ποσοστό από το 2019 με τον ΣΥΡΙΖΑ την ίδια ώρα να βλέπει τα ποσοστά του να μειώνονται.
Εδώ, πιθανολογείται ότι έπαιξε ρόλο και η ατυχής δήλωση του Γιώργου Κατρούγκαλου. Ακόμα και τη μεγάλη δεξαμενή των αναποφάσιστων απέτυχε να προσεγγίσει με αξιώσεις η Κουμουνδούρου, από την οποία είχε την ελπίδα ότι θα αντλήσει ψήφους πράγμα που δεν έγινε. Τέλος, απογοητευτικά ήταν τα στοιχεία και σε ό,τι αφορά τους δημόσιους υπαλλήλους, μια μεγάλη κατηγορία ψηφοφόρων που επιχείρησε να προσεγγίσει δίχως να τα καταφέρει.
Η επόμενη μέρα
Οπως είναι αναμενόμενο όλα τα ανωτέρω χρήζουν ανάλυσης και πειστικών απαντήσεων. Πόσο μάλλον από τη στιγμή που έρχεται ακόμη μια κρίσιμη μάχη και την ώρα που το ΠΑΣΟΚ θέλει να πάρει «το αίμα του πίσω» και να ανακτήσει όσους ψηφοφόρους το εγκατέλειψαν τα προηγούμενα χρόνια για χάρη του ΣΥΡΙΖΑ. Στην Κουμουνδούρου πάλι θα πρέπει να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς εκτός από τους αριθμούς που βρίσκονται πάνω από το 20% υπάρχουν κι εκείνοι που στέκονται από κάτω και ο κίνδυνος να χάσει κι άλλη δυναμική το κόμμα είναι υπαρκτός. Από εκεί και πέρα, μετά το πέρας των εκλογών, πρέπει να γίνουν γενναίες κινήσεις απ’ όλους ενώ δεν είναι απίθανο το ενδεχόμενο διεξαγωγής ενός έκτακτου συνεδρίου.
