Ηταν η μεγαλύτερη συγκέντρωση κόσμου και πορεία κατά την περίοδο της πανδημίας στη χώρα. Το Πολυτεχνείο, 48 Νοέμβρηδες μετά την εξέγερση, εξακολουθεί να εμπνέει, να συσπειρώνει μικρούς και μεγάλους, να μην μπαίνει σε μουσείο, να καλεί σε αγώνες. Η καθιερωμένη απογευματινή πορεία στο κέντρο της Αθήνας μέχρι την αμερικανική πρεσβεία ήταν μαζική (προσεγγίζοντας περίπου τις 30 χιλιάδες), απολύτως ειρηνική, με σημαντική παρουσία της νεολαίας, με πλήθος αντικυβερνητικών, αντιιμπεριαλιστικών και εργατικών συνθημάτων, με τον παλμό ωστόσο να μην είναι ο πιο δυνατός, συγκρινόμενος με όχι πολύ παλιές εποχές.
Ηταν όμως ένα ακόμα μήνυμα πως ο κόσμος είναι «εδώ», μετά το μούδιασμα της καραντίνας και των απαγορεύσεων, όχι μόνο για να τιμήσει τους αγωνιστές και τα θύματα του Πολυτεχνείου αλλά και για να αντιδράσει στις αντιλαϊκές πολιτικές, στην καταπάτηση των ατομικών δικαιωμάτων, στον φασισμό κάθε μορφής, στους φιλοπόλεμους ΝΑΤΟϊκούς σχεδιασμούς.
Μετά την ξεχωριστή διαδρομή της αιματοβαμμένης σημαίας προς την αμερικανική πρεσβεία νωρίς το απόγευμα από τη νεολαία της ΠΑΣΠ, το κυρίως σώμα της πορείας ξεκίνησε από την πλατεία Κλαυθμώνος γύρω στις 4.30. Στην κεφαλή της πορείας, όπως πάντα, βρίσκονταν οι αντιστασιακοί του ΣΦΕΑ 1967-1974 που εδώ και σχεδόν 50 χρόνια δεν ξεχνούν την ημέρα και το διαχρονικό της νόημα – της παντοτινής αντίστασης στον φασισμό.
Λίγο πιο πίσω οι φοιτητικοί σύλλογοι έδιναν τον τόνο με διαχρονικά συνθήματα όπως «Ούτε γη ούτε νερό στους φονιάδες των λαών», «Στο δρόμο του Νοέμβρη, αγώνες λαϊκοί, έξω το NATO κι οι Αμερικανοί. Ψωμί, παιδεία, ελευθερία», αλλά και αντικυβερνητικά όπως «Φτώχεια, βία, καταστολή, αυτή είναι της Ν.Δ. η πολιτική». Χιλιάδες νέοι, οι περισσότεροι αγέννητοι στα γεγονότα του ‘73, όταν η πορεία βρέθηκε στο ύψος του «Χίλτον» τραγούδησαν το «Ακορντεόν» του Μάνου Λοΐζου και το «Πότε θα κάνει ξαστεριά», τραγούδια-σύμβολα του αγώνα ενάντια στη δικτατορία.
Τους ακολουθούσαν όλα τα κόμματα και οι οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, εργατικά σωματεία και συλλογικότητες του αντιεξουσιαστικού χώρου (σ.σ. περίπου 5-6 χιλιάδες), όπως και διάφορες αντιφασιστικές κινήσεις.
Ξεχωριστή παρουσία είχαν το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών όπως και πολλοί μουσικοί, που μαζί τραγουδούσαν «El pueblo unido» υπό τον ήχο κρουστών και τρομπετών, δίνοντας το δικό τους στίγμα στην πορεία ακόμα μία φορά στην περίοδο των λοκντάουν και στον απόηχο του κινήματος #metoo.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η συμμετοχή στην πορεία των γονιών του δολοφονημένου από αστυνομικά πυρά, Νίκου Σαμπάνη, οι οποίοι ζητούσαν δυνατά δικαιοσύνη για τον γιο τους. Παρούσα και η γιαγιά του, φωνάζοντας στους δημοσιογράφους «φάγανε το παιδάκι 18 χρονώ τσάμπα και βερεσέ». Συνεπής στον αγώνα ενάντια στον φασισμό για ακόμα μία φορά και η μητέρα του Παύλου Φύσσα, Μάγδα, που βρέθηκε στην πορεία μπροστά από πανό με το σύνθημα «Ο Παύλος ζει, τσακίστε τους ναζί». Το «παρών» στη διαδήλωση έδωσε, φορώντας το διάσημο πια κόκκινο καπέλο της, η Ολλανδή δημοσιογράφος Ινγκεμποργκ Μπέγκελ, η οποία έχει βρεθεί στο στόχαστρο σεξιστικών επιθέσεων, μηνυμάτων μίσους και απειλών μετά την ευθεία ερώτηση που έθεσε στον πρωθυπουργό στο Μαξίμου για τις επαναπροωθήσεις.
Πολυάριθμες ήταν οι δυνάμεις του ΚΚΕ, οι οποίες αποτελούσαν περίπου το μισό κομμάτι των διαδηλωτών σε αντίστοιχη αναλογία με το 2019. Με τον γ.γ. Δημήτρη Κουτσούμπα να βρίσκεται στην κεφαλή, η πορεία κινήθηκε αρχικά αυτόνομα επί της οδού Σταδίου, με τον όγκο των συγκεντρωμένων κάποια στιγμή να εκτείνεται έως τα Προπύλαια όταν η αρχή επί της Βασ. Σοφίας προσέγγιζε το ύψος της Ρηγίλλης.
Πολυπρόσωπη, αν και εμφανώς μικρότερη συγκριτικά με το 2019, ήταν και η παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ, που έφτασε τελευταίος στην πρεσβεία (μετά τα μπλοκ του ΚΚΕ) δίνοντας σαφή αντικυβερνητικό χαρακτήρα στη διαδήλωση, με παρόντες τον Αλέξη Τσίπρα και αρκετούς βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ξεχώρισε το Τμήμα Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ με τα μέλη του να κρατούν πλακάτ με σκίτσα θυμάτων της αστυνομικής βίας, του bullying, των γυναικοκτονιών και του φασισμού. Ανάμεσά τους η Ελένη Τοπαλούδη, ο Νίκος Σαμπάνης, ο Ζακ Κωστόπουλος, ο Βαγγέλης Γιακουμάκης. Φώναζαν δυνατά το σύνθημα «Κουμής, Κανελλοπούλου, Σαμπάνης, Καλτεζάς, Αλέξης Γρηγορόπουλος, αυτή είναι η ΕΛ.ΑΣ.».
Σημειώνεται πως νωρίς το πρωί στον χώρο του Πολυτεχνείου με αποδοκιμασίες υποδέχθηκαν φοιτητές τους βουλευτές της Ν.Δ., Χάρη Θεοχάρη και Χαράλαμπο Αθανασίου (εκπροσωπούσε ως αντιπρόεδρος τη Βουλή), οι οποίοι πήγαν για να καταθέσουν στεφάνι. Οι φοιτητές σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση τους αποδοκίμασαν και δεν τους επέτρεψαν την είσοδο στον χώρο, ενώ άρπαξαν από τα χέρια το στεφάνι που κρατούσε ο Χαρ. Αθανασίου.
Το βράδυ σημειώθηκαν πολύ περιορισμένης έκτασης επεισόδια στα πέριξ του Πολυτεχνείου και την πλατεία Εξαρχείων, όπου βρίσκονταν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις οι οποίες προχώρησαν σε τουλάχιστον δύο προσαγωγές. Ενδεικτική του πώς κύλησε η χθεσινή μέρα ήταν η χθεσινοβραδινή ανάρτηση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Τάκη Θεοδωρικάκου, ο οποίος τους ευχαρίστησε όλους! Tους συμμετέχοντες στην πορεία αλλά και την ΕΛ.ΑΣ. που «επέδειξε επαγγελματισμό». Μάλλον βέβαια ο υπουργός δεν άκουσε τα πραγματικά χθεσινά συνθήματα για την ΕΛ.ΑΣ., τους αστυνομικούς και την κυβέρνηση. Δεν φαίνεται όμως να πήρε υπόψη του και την κριτική που του άσκησε χθες και η Δημοκρατική Ενωτική Κίνηση Αστυνομικών, η οποία σε ανακοίνωσή της χαρακτήρισε «υπερβολική και επικίνδυνη εργασιακή καταπόνηση» την παρουσία 6.000 αστυνομικών στην επέτειο του Πολυτεχνείου, «λες και έχουμε πόλεμο».
