«Εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας…»

Μάλλον θα απογοητεύτηκαν χθες όσοι Ελλην(αραδ)ες αλλά και Ρώσοι περίμεναν από τον… Μόσκοβο να βάλει τα μεγάλα μέσα, για να μη γίνει τζαμί η Αγια-Σοφιά. Ναι, ο Βλαντίμιρ Πούτιν πήρε χθες επί τούτου στο τηλέφωνο τον Ταγίπ Ερντογάν και του επέστησε την προσοχή «στη σημαντική δημόσια κατακραυγή που προκάλεσε στη Ρωσία η αλλαγή του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας»…

Αλλά κάπου εκεί εξατμίστηκε η ρωσική «πίεση» καθώς, όπως εξήγησε στους δημοσιογράφους ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Βερσίνιν, «θεωρούμε ότι είναι εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας, στην οποία ούτε εμείς ούτε κάποιος άλλος πρέπει να παρέμβει προφανώς». Ο Ερντογάν από τη μεριά του «έδωσε [στον Πούτιν] τις σχετικές εξηγήσεις, σημειώνοντας ότι η πρόσβαση σε αυτό το μοναδικό μνημείο του παγκόσμιου πολιτισμού θα είναι εγγυημένη για όλους, συμπεριλαμβανομένων των ξένων πολιτών, όπως και ότι θα διατηρηθούν τα χριστιανικά ιερά».

Αυτό που σίγουρα συζήτησαν οι δυο ηγέτες ήταν η εκρηκτική κατάσταση στη Λιβύη: την ώρα που οι μισθοφόροι τους συνεχίζουν να αλληλοσκοτώνονται στη βόρεια Αφρική, Πούτιν και Ερντογάν συμφώνησαν, υποτίθεται, για πολλοστή φορά «να ενεργοποιήσουν τις πολιτικές και διπλωματικές προσπάθειες … ώστε να τερματιστούν το ταχύτερο δυνατόν οι εχθροπραξίες» και να ξεκινήσουν και πάλι οι διαπραγματεύσεις με βάση τα όσα συμφωνήθηκαν (αλλά ποτέ δεν εφαρμόστηκαν) τον περασμένο Ιανουάριο στη Διάσκεψη του Βερολίνου. Οσο για τη Συρία, οι δυο πρόεδροι συζήτησαν την πιθανότητα ενός «διακανονισμού» στην επαρχία Ιντλίμπ, όπου ως γνωστόν Τούρκοι και Ρώσοι στρατιωτικοί παραμένουν αντιμέτωποι με το δάχτυλο στη σκανδάλη μετά το «πάγωμα» των εχθροπραξιών.

Για να μην κριτικάρουμε μόνο το… ξανθό γένος πάντως, εξίσου χλιαρή ήταν και η τοποθέτηση της γερμανικής κυβέρνησης. Ο εκπρόσωπος της Μέρκελ, Στέφεν Ζάιμπερτ, είπε πως η τουρκική απόφαση του προκαλεί «θλίψη», αλλά συμπλήρωσε πως το ζήτημα της μετατροπής δεν άπτεται των «πολιτικών σχέσεων ή ακόμα της πολιτικής αντιπαράθεσης ανάμεσα σε κράτη», αλλά πρόκειται για πολιτιστικό θέμα που αφορά θεσμούς, όπως την UNESCO, «που θα έπρεπε να είχε ενημερωθεί». Οπως διαβεβαίωσε, το ζήτημα «δεν αφήνει αδιάφορη» τη γερμανική κυβέρνηση και ότι σκοπεύει να το συζητήσει με την Τουρκία.

Αποστάσεις Ιμάμογλου

Πάντως και η τουρκική κοινή γνώμη φαίνεται διχασμένη: σύμφωνα με δημοσκόπηση που διεξήχθη τον Ιούνιο, αλλά δημοσιεύτηκε χθες, μόνο το 46% του τουρκικού λαού είναι υπέρ της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί και το 44% είναι εναντίον. Και έχει ενδιαφέρον πως ακόμα και οι εθνικιστές ψηφοφόροι του ακροδεξιού Κόμματος Εθνικής Δράσης (MHP) τάσσονται εναντίον της μετατροπής σε ποσοστό 50%, αλλά και ότι ο (κεμαλιστής) δήμαρχος της Πόλης, Εκρέμ Ιμάμογλου, κράτησε… διακριτικές αποστάσεις από την απόφαση Ερντογάν, αλλά όχι επί της ουσίας: στηλίτευσε απλώς την «κωλοτούμπα» του προέδρου (που μόλις πριν από 15 μήνες διαβεβαίωνε πως δεν υπήρχε ζήτημα μετατροπής) εκφράζοντας τις ανησυχίες του για «αντίποινα» σε ισλαμικούς λατρευτικούς χώρους εκτός Τουρκίας.

Δηλώσεις για το φλέγον θέμα έκανε, τέλος, στο ραδιόφωνο του BBC και ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος, που χαρακτήρισε «αδιανόητη και ακατανόητη» την τουρκική απόφαση και υπογράμμισε ότι η απόφαση αυτή πληγώνει βαθύτατα το θρησκευτικό συναίσθημα όλων των ορθόδοξων και όλων των χριστιανών, αλλά και το συναίσθημα εκατομμυρίων άλλων ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο. «Το να διακατέχεται κάποιος από την κοσμοθεωρία του κατακτητή, ο οποίος επικαλείται τα δικαιώματα του κατακτητή προκειμένου να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί, αλλάζει πλέον ουσιαστικά τη σχέση του τουρκικού κράτους με τους πολίτες του» δήλωσε ο θρησκευτικός ηγέτης της ομογένειας στην Αμερική.