Η χθεσινή «εξόρμηση» της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας σε συνεργασία με την Οικονομική Αστυνομία της ΕΛ.ΑΣ. και τη Διεύθυνση Ηλεκτρονικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ. μεταδόθηκε με πανηγυρικούς τόνους.
Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν, σύμφωνα με την ανακοίνωση του διοικητή της ΕΑΔ κ. Μπίνη, κατόπιν καταγγελίας και αξιολόγησης στοιχείων σχετικά με τη λειτουργία και την οικονομική διαχείριση ιδιωτικών φορέων (Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις) που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της μεταναστευτικής πολιτικής.
Υστερα από ανώνυμη καταγγελία, «Πέντε Μικτές Ομάδες Ελέγχου αποτελούμενες από Επιθεωρητές-Ελεγκτές της Αρχής και στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. διενήργησαν ταυτόχρονους επιτόπιους ελέγχους σε πέντε διαφορετικά σημεία και ειδικότερα στις έδρες τριών (Μ.Κ.Ο.) και σε 2 Δομές, στη βάση ενός ολοκληρωμένου επιχειρησιακού σχεδιασμού.
»Στο πλαίσιο αυτό οι ελεγκτές προχώρησαν, μεταξύ άλλων, στη σύνταξη εκθέσεων επιτόπιου ελέγχου, στην εξέταση στελεχών και συνεργατών των ελεγχόμενων φορέων, στη συλλογή και κατάσχεση έγγραφων και ψηφιακών πειστηρίων, όπως οικονομικά και λογιστικά αρχεία, στοιχεία τεκμηρίωσης της υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου των υλοποιούμενων προγραμμάτων, καθώς και στη συλλογή τεκμηρίων για την εν γένει ορθή λειτουργία και καταλληλότητα των εγκαταστάσεων». Είναι εντυπωσιακό βέβαια ότι η καταγγελία αφορούσε τόσες διαφορετικές ΜΚΟ (3 ΜΚΟ και 2 Δομές), εκτός κι αν πρόκειται για πολλές -συμπτωματικά ταυτόχρονες- καταγγελίες.
Οπως αναφέρει ο κ. Μπίνης, η έρευνα πραγματοποιήθηκε προκειμένου να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών για τη χρηστή διαχείριση των δημόσιων πόρων σε ευαίσθητα πεδία δημόσιας πολιτικής, συνεκτιμώντας τα μηνύματα της κοινωνίας κατά τον σχεδιασμό της ελεγκτικής του δράσης. «Οι έλεγχοι επικεντρώνονται στη διασφάλιση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων μέσω των οποίων χρηματοδοτείται η δράση των φορέων αυτών. Ελεγκτικό αντικείμενο αποτελεί επίσης η αξιολόγηση της απόδοσης των προγραμμάτων προστασίας και στήριξης ευάλωτων ομάδων όπως είναι οι πρόσφυγες και μετανάστες».
Το ερώτημα εδώ είναι όχι απλά αν έχει τη δυνατότητα η ΕΑΔ να πραγματοποιεί ελέγχους σε μη δημόσιους φορείς που χρηματοδοτούνται απευθείας με κοινοτικά κονδύλια (και όχι από δημόσιους πόρους), όπως είναι οι συγκεκριμένες και αναγνωρισμένες ΜΚΟ, αλλά ποιο ήταν το περιεχόμενο των καταγγελιών και το ακριβές αντικείμενο του ελέγχου.
Ο έλεγχος της καταλληλότητας των εγκαταστάσεων ή του τρόπου οργάνωσης της οικονομικής διαχείρισης είναι αντικείμενο ελέγχου, όμως η διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων αφορά πρωτίστως την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και όχι την υπηρεσία του κ. Μπίνη. Αλλωστε ανάλογες καταγγελίες στο πρόσφατο παρελθόν άμεσα υποβλήθηκαν και έγιναν αντικείμενο ερευνών της ειδικής αυτής υπηρεσίας της Ε.Ε.
Τα περί κατασχέσεων εγγράφων και πειστηρίων μπορεί να δημιουργούν εντυπώσεις για τη μεγάλη αποφασιστικότητα της ΕΑΔ, αλλά όχι για το αποτέλεσμα των ερευνών, ούτε για το αν υπήρξε κάποιο στοιχείο για την επιβεβαίωση της οποιασδήποτε καταγγελίας.
