Το ιστορικό Αρχείο και η ουγγρική κυβέρνηση

Οχι μόνο υπήρξε από τους θεωρητικούς του μαρξισμού, όχι μόνο τον βίωσε έντονα καθώς έζησε την Οκτωβριανή Επανάσταση και όλη τη ζωηρή συζήτηση μετά τον θάνατο του Μαρξ για τον Μαρξ, αλλά καταδίκασε το σοσιαλιστικό σύστημα διακυβέρνησης της Σοβιετικής Ενωσης ως «λάθος», ιδιαίτερα τη σταλινική περίοδο και τον ίδιο τον σταλινισμό. Ο ίδιος ωστόσο ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος και εκεί παρέμεινε ώς το τέλος της ζωής του.

Ο λόγος για τον Γκέοργκ Λούκατς (1885-1971), Ούγγρο μαρξιστή φιλόσοφο από τους πλέον επιφανείς και επιδραστικούς, θεωρητικό της αισθητικής, ιστορικό και κριτικό λογοτεχνίας. Για τον ίδιο το Ινστιτούτο Πουλαντζάς σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος διοργανώνουν ειδική βραδιά με προβολή ντοκιμαντέρ και συζήτηση.

Ουσιαστικά πρόκειται για την πρώτη πανελλήνια προβολή του ντοκιμαντέρ του Σωτήρη Μπέκα «Georg», βασισμένου πάνω σε έρευνα των Κόντι Ινγκλις, Αγκνες Κέλεμεν και Τζόρνταν Σκίνερ. Το ντοκιμαντέρ επιδιώκει να αναδείξει τον πλούτο, την ευρύτητα και την εξέλιξη της σκέψης του Ούγγρου φιλοσόφου, το γιατί παραμένει επίκαιρος έως και σήμερα και ταυτόχρονα, κυρίως μέσω των συνεντεύξεων που καταγράφει, παρουσιάζεται και ο καταλυτικός χαρακτήρας της φιλοσοφίας του στην ανάπτυξη του μαρξισμού στις δυτικές κοινωνίες με επίκεντρο την έννοια της «πραγμοποίησης». Φυσικά αναφέρεται και στην έντονη πολιτική του δράση, από την ουγγρική επανάσταση του 1919 έως την εξέγερση του 1956 και την κριτική του στάση απέναντι στα καθεστώτα του «υπαρκτού σοσιαλισμού».

Το φιλμ καταπιάνεται και με τη σύγχρονη πραγματικότητα, καθώς παρεμβαίνει στη σημερινή ευρωπαϊκή πολιτική συγκυρία αφού, εξ αντικειμένου, φωτίζει τους λόγους για τους οποίους η σημερινή ουγγρική κυβέρνηση σχεδίασε, μέσω της Ακαδημίας και παρά τη διεθνή κατακραυγή, το κλείσιμο του Αρχείου και του ιστορικού γραφείου του Λούκατς στη Βουδαπέστη. Αλλωστε δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη για την επικαιρότητα και το συμβολικό βάρος του έργου του, από την επίθεση που δέχεται σήμερα, σχεδόν 50 χρόνια μετά τον θάνατό του, από τις συντηρητικές και ακροδεξιές δυνάμεις στη χώρα του.

Στο ντοκιμαντέρ συμμετέχουν μέσω συνεντεύξεων και οι: Αγκνες Χέλερ (φιλόσοφος, μαθήτρια του Λούκατς και άνθρωπος του στενού του περιβάλλοντος, μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών) που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, Γιάνος Κέλεμεν (καθηγητής φιλοσοφίας και μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών), Βασίλης Βασιλικός (συγγραφέας, βουλευτής Επικρατείας), Ανσελμ Γιάπε (καθηγητής φιλοσοφίας, ιστορίας της τέχνης και πολιτικής και οικονομικής θεωρίας), Μαρία Σέκεϊ και Μίκλος Μέστερχαζι (υπεύθυνοι και ερευνητές στο Αρχείο του Λούκατς), Ζακ Ρανσιέρ (καθηγητής φιλοσοφίας), Μίκαελ Λεβί (κοινωνιολόγος), Γιούντιτ Μπάρντος (καθηγήτρια κινηματογραφικής αισθητικής), Ανταμ Τάκατς (καθηγητής φιλοσοφίας), Κωνσταντίνος Καβουλάκος (καθηγητής κοινωνικής και πολιτικής φιλοσοφίας), Νικόλαος Βλαχάκης (σύμβουλος Τύπου και επικοινωνίας, διπλωμάτης), Βέρα Λίγκετι (ψυχαναλύτρια), Γκαμπριέλα Τσόσζο (φωτογράφος, ακτιβίστρια) και Τίμπορ Σάμπο (καθηγητής πολιτικών επιστημών).

Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με τους: Γεράσιμο Κουζέλη (καθηγητής ΕΚΠΑ), Κωνσταντίνο Καβουλάκο (καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης), Σοφία Λαμπροπούλου (μουσικός) και Νικόλαο Βλαχάκη (πρώην διπλωμάτης στη Βουδαπέστη).

Σήμερα στις 18.00, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 48, Κεραμεικός). Είσοδος ελεύθερη.