Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ψήφος των αποδήμων και το απαρτχάιντ

Ο Μαντέλα με τον Γιώργο Παπανδρέου στην Αθήνα το 2002. Ανάμεσά τους ο Γιώργος Μπίζος

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ψήφος των αποδήμων και το απαρτχάιντ

  • A-
  • A+
Το παράδειγμα του Γ. Μπίζου, του δικηγόρου του Νέλσον Μαντέλα που σύμφωνα με τον νέο νόμο δεν θα μπορεί να ψηφίζει στο Γιοχάνεσμπουργκ, και το παράδειγμα της οργανωμένης ελληνικής κοινότητας της Νότιας Αφρικής, τα μέλη της οποίας λειτουργούσαν ως πολίτες μιας άλλης χώρας έχοντας αποδεχτεί τρόπους διακυβέρνησης παντελώς απαράδεκτους για την Ελλάδα.

Αξιοσημείωτη και πάντως εξαιρετικά σπάνια η πλειοψηφία που καταγράφηκε στη Βουλή την Τετάρτη κατά την ψήφιση του νομοσχεδίου για την ψήφο των αποδήμων. Πρωτοφανής και η διάθεση όλων των πτερύγων του Κοινοβουλίου να επιτευχθεί τελικά μια ευρύτερη συναίνεση, προκειμένου να ικανοποιηθεί η συνταγματική απαίτηση των 200 ψήφων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η επίτευξη της συμφωνίας δεν σημαδεύτηκε από οξείες αντιπαραθέσεις για το ζήτημα. Από την πλευρά της κυβερνητικής πλειοψηφίας επικρίθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ για την αβελτηρία που επέδειξε επί των ημερών του. Από την πλευρά της αξιωματικής αντιπολίτευσης υποστηρίχθηκε ότι η βιάση της Ν.Δ. στηρίζεται σε καθαρά ψηφοθηρικούς λόγους.

Την υπόθεση άλλωστε επισκιάζει η αποκάλυψη ότι ο σχετικός σχεδιασμός κατά την περίοδο της κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή είχε στόχο την αλλοίωση του εκλογικού συσχετισμού υπέρ της Δεξιάς. Τα σχετικά αποσπάσματα του βιβλίου που υπογράφει ο επίσημος βιογράφος του Κώστα Καραμανλή δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία: «Ο πρώην πρωθυπουργός αποπειράθηκε να αλλάξει τους βασικούς συσχετισμούς της μεταπολίτευσης υπέρ της Κεντροδεξιάς με την ψήφο των αποδήμων».

Και σε άλλο σημείο: «Η χορήγηση της ελληνικής υπηκοότητας σε 30.000 ομογενείς από τη Βόρειο Ηπειρο (όνειρο δεκαετιών) και η εξαγγελία της παροχής ψήφου στους αποδήμους κατά το ταξίδι του στην Αυστραλία (22.5.2007) υπηρετούσαν έναν μακροπρόθεσμο στόχο: να αλλοιώσει αθόρυβα και οριστικά τον συσχετισμό δυνάμεων υπέρ της Κεντροδεξιάς, καθώς οι απόδημοι είναι φιλελεύθεροι και οι Βορειοηπειρώτες συντηρητικοί. Δεν πρόλαβε όμως!» (Μανώλης Κοττάκης, «Καραμανλής off the record», εκδ. Λιβάνη, Αθήνα 2011, σ. 98 και 472, βλ. και «Εφ.Συν.» 9.2.2019 και 28.9.2019).

Ομως εκείνος που ξεχώρισε κατά την πρόσφατη συζήτηση ήταν ο πρόεδρος του ΜέΡΑ25, ο οποίος καταψήφισε το τελικό σχέδιο, υπεραμυνόμενος της πιο ευρείας συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία όλων των αποδήμων, ανεξάρτητα αν έχουν διατηρήσει κάποια σχέση με το εθνικό κέντρο ή όχι. Βασικό επιχείρημα του κ. Βαρουφάκη ήταν η προβολή ορισμένων επιφανών αποδήμων, οι οποίοι δεν θα μπορούν να ψηφίσουν επειδή δεν πληρούν τα κριτήρια που θεσπίστηκαν.

Το πρώτο του παράδειγμα ήταν ο Γιώργος Μπίζος: «Γεννήθηκε το 1928 κοντά στη Μεθώνη. Δεκατεσσάρων ετών φυγαδεύτηκε μαζί με τον πατέρα του, ο οποίος είχε βοηθήσει κάποιους Αγγλους στρατιώτες, και με μια βάρκα κατέληξε στην Αλεξάνδρεια και από εκεί στη Νότια Αφρική όπου πάσχισε, πήγε κόντρα στον ρατσισμό, σπούδασε δικηγόρος και έγινε ο δικηγόρος του Νέλσον Μαντέλα.

Αργότερα, μετά την αποφυλάκιση του Νέλσον Μαντέλα, ο Γιώργος Μπίζος συνέγραψε το Σύνταγμα της Νότιας Αφρικής. Ο Γιώργος Μπίζος σύμφωνα με τον νόμο σας δεν θα μπορεί να ψηφίζει στο Γιοχάνεσμπουργκ».

Το παράδειγμα του κ. Βαρουφάκη είναι εξαιρετικό. Πράγματι ο Γιώργος Μπίζος είναι μια ξεχωριστή περίπτωση ακέραιου ανθρώπου και θαρραλέου αγωνιστή για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μόνο που η περίπτωσή του ενισχύει την αντίθετη άποψη από εκείνη που θα ήθελε ο πρόεδρος του ΜέΡΑ25.

Γιατί ο Μπίζος υπήρξε η εξαίρεση στην ελληνική παροικία της Νότιας Αφρικής κατά την περίοδο του απαρτχάιντ. Τη δράση του είχαμε παρουσιάσει εδώ και 34 χρόνια (Μαρίκα Σμπόρος, «Ελληνικές φωνές κατά του απαρτχάιντ», περ. «Σχολιαστής», τχ. 31, Οκτώβριος 1985).

Αντίθετα από τον Μπίζο και ελάχιστους άλλους (την ιστορικό Λούλη Καλίνικος, τον γιατρό Κώστα Γαλίδη, τον ακτιβιστή Αλέξανδρο Μουμπάρη) η οργανωμένη ελληνική κοινότητα της χώρας υποστήριξε με πάθος το καθεστώς του απαρτχάιντ, διεκδικώντας να μετέχει στην προνομιούχα κάστα της λευκής μειοψηφίας.

Εδώ χρειάζεται προσοχή. Δεν επικρίνω μια πολιτική στάση, η οποία σε μεγάλο βαθμό επιβλήθηκε από τις ανάγκες της επιβίωσης του μεταπολεμικού κύματος μεταναστών, αλλά επισημαίνω ότι οι απόδημοι αυτοί λειτουργούσαν ως πολίτες μιας άλλης χώρας στην οποία είχαν αποδεχτεί τρόπους διακυβέρνησης παντελώς απαράδεκτους για την Ελλάδα.

Τα κριτήρια

Ορθά λοιπόν κατά τη γνώμη μου πρέπει να υπάρχουν κάποια ελάχιστα κριτήρια με τα οποία θα πιστοποιείται η σχέση των αποδήμων με το ελληνικό κράτος και η -έστω και χαλαρή- εξάρτησή τους απ’ αυτό. Η απλή καταγωγή, το «αίμα», δεν αρκεί. Σύμφωνα με τους κανόνες της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας οι ψηφοφόροι εκλέγουν εκείνους που θα τους κυβερνήσουν και υφίστανται τις συνέπειες της επιλογής τους.

Αν τα άτομα αναφέρονται και ανήκουν σε άλλο σύστημα διοίκησης, τότε δεν μπορούν να ψηφίζουν. Δεν μπορεί, δηλαδή, να είναι πολίτες και ενός δεύτερου κράτους. Ούτε έχει σημασία αν «αγαπούν» ή όχι την Ελλάδα. Τότε θα έπρεπε να έχουμε και ψήφο «φιλελλήνων» ή να κοιτάξουμε να αποκλείσουμε από τις εκλογές τους «ανθέλληνες», όπως τα παλιά καλά χρόνια.

Τρία παραδείγματα από τη Νότια Αφρική της περιόδου του απαρτχάιντ είναι απολύτως ενδεικτικά:

● Οταν η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου το ταραγμένο καλοκαίρι του 1965 τόλμησε να διαθέσει μέσω του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών ποσό 1.000 δολαρίων υπέρ των αγωνιζομένων για την κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων, πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας Ελλήνων μεταναστών στο Κέιπ Τάουν και την Πρετόρια καταγγέλλοντας ότι «η απόφαση αυτή ενθαρρύνει τα ανατρεπτικά στοιχεία στη Νότιο Αφρική.

Αντίγραφα της εν λόγω διαμαρτυρίας πρόκειται να σταλούν στον Βασιλέα των Ελλήνων, την ελληνική κυβέρνηση και το υπουργείο Εξωτερικών της Νοτίου Αφρικής» («Το Βήμα», 22.7.1965).

● Ενα χρόνο αργότερα, όταν δολοφονήθηκε από τον Ελληνα Δημήτριο Τσαφέντα ο αρχιτέκτονας του απαρτχάιντ πρωθυπουργός Φέρβερντ, ο πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας στο Μπλεμφοντέιν δήλωσε ότι «ο δολοφόνος είναι παράφρων. Δεν είναι δυνατόν να αντιπροσωπεύει τα αισθήματα των Ελλήνων εις την Νότιον Αφρικήν ή οπουδήποτε αλλού. Οι περισσότεροι Ελληνες εις την Νότιον Αφρικήν είναι υποστηρικταί του Φέρβερντ» («Το Βήμα», 7.9.1966).

● Τη δεκαετία του 1980, τότε δηλαδή που κορυφωνόταν η κινητοποίηση του μαύρου πληθυσμού της χώρας εναντίον του απαρτχάιντ και ενισχυόταν το διεθνές κίνημα για την κατάργηση του ρατσιστικού καθεστώτος, η Ελλάδα ψήφιζε σταθερά στις Γενικές Συνελεύσεις του ΟΗΕ κατά των κυρώσεων που προτείνονταν για το καθεστώς της Νότιας Αφρικής, προκειμένου να ικανοποιήσει τις ελληνικές κοινότητες.

Στις 15.8.1985 ο ρατσιστής πρωθυπουργός της Νότιας Αφρικής, Πίτερ Μπότα, είχε ευχαριστήσει δημόσια την κοινότητα των Ελλήνων για την αμέριστη υποστήριξή της στο πρόσωπό του, ενώ ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων, Πέτρος Παΐζης, υπήρξε υποψήφιος βουλευτής του «λευκού» Εθνικού Κόμματος (NP) που εφάρμοζε επί χρόνια το απαρτχάιντ.

Δυστυχώς, την ελληνική κοινότητα εκπροσωπούσε ο Παΐζης και όχι ο Μπίζος.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η κάλπη θα βγάλει τoυλάχιστον δύο βουλευτές αποδήμων
Την εκλογή τουλάχιστον δύο «βουλευτών αποδήμων» εκτιμάται ότι διασφαλίζει ο πρόσφατα ψηφισμένος από τη Βουλή νόμος που παρέχει δυνατότητα στους εκλογείς που διαμένουν στο εξωτερικό να ψηφίζουν από τον τόπο...
Η κάλπη θα βγάλει τoυλάχιστον δύο βουλευτές αποδήμων
ΕΚΛΟΓΕΣ
Από την άνοιξη οι αιτήσεις των αποδήμων για τους εκλογικούς καταλόγους
Ο υπουργός Εσωτερικών, Τάκης Θεοδωρικάκος. προανήγγειλε καμπάνια ενημέρωσης το επόμενο διάστημα, καθώς, όπως σημείωσε, η επιτυχία του νόμου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα αντιμετωπίσει τη ρύθμιση η...
Από την άνοιξη οι αιτήσεις των αποδήμων για τους εκλογικούς καταλόγους
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
Ενστάσεις ΣΥΡΙΖΑ για την ψήφο των αποδήμων
Στη Βουλή κατατέθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας το νομοσχέδιο για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού με τον τομεάρχη Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ να δηλώνει πως «το σχέδιο νόμου δεν ανταποκρίνεται στην ανάγκη να...
Ενστάσεις ΣΥΡΙΖΑ για την ψήφο των αποδήμων
ΒΟΥΛΗ
Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την ψήφο των αποδήμων
Το νομοσχέδιο για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού θα εισαχθεί προς συζήτηση στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής εντός της εβδομάδας ώστε να ψηφιστεί μέσα στην επόμενη εβδομάδα.
Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την ψήφο των αποδήμων
ΒΟΥΛΗ
«Όχι» στις διαφορετικές πλειοψηφίες για την ψήφο των αποδήμων από ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝ.ΑΛΛ.
Ίδια πλειοψηφία στους νόμους που θα ρυθμίσουν τα επιμέρους ζητήματα της ψήφου των αποδήμων ζητούν ο ΣΥΡΙΖΑ και το Κίνημα Αλλαγής, που εξέφρασαν τη διαφωνία τους με την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας να...
«Όχι» στις διαφορετικές πλειοψηφίες για την ψήφο των αποδήμων από ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝ.ΑΛΛ.
ΒΟΥΛΗ
Οι τέσσερις βασικές αλλαγές στο σχέδιο νόμου για την ψήφο των αποδήμων
Την Τρίτη 26 Νοεμβρίου, θα κατατεθεί στη Βουλή το σχέδιο νόμου για την ψήφο των αποδήμων. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, για να εφαρμοστεί ως νόμος, απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 200 βουλευτών.
Οι τέσσερις βασικές αλλαγές στο σχέδιο νόμου για την ψήφο των αποδήμων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας