Συμφωνία κομμένη στα μέτρα της Τουρκίας

«Υπέροχα νέα από την Τουρκία. Σε ευχαριστώ Ρ.Τ. Ερντογάν. Θα σωθούν εκατομμύρια ζωές», πανηγύριζε χθες το βράδυ μέσω Twitter ο -βαλλόμενος πανταχόθεν στο εσωτερικό των ΗΠΑ- Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, λίγο προτού ο αντιπρόεδρός του Μάικ Πενς και ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μάικ Πομπέο, ανακοινώσουν από την Αγκυρα την επίτευξη μίας αμφιλεγόμενης συμφωνίας με την Τουρκία για «κατάπαυση του πυρός 120 ωρών» στη στρατιωτική επιχείρηση «Πηγή Ειρήνης» στη βορειοανατολική Συρία, απόντων όμως όλων των υπόλοιπων πλευρών στα πεδία των μαχών (Κούρδων, Σύρων και Ρώσων).

Οχι τυχαία, ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου καυχιόταν λίγα λεπτά αργότερα πως «πήραμε αυτά που θέλαμε», μεταφράζοντας την αμερικανο-τουρκική συμφωνία σε «έγκριση από τις ΗΠΑ της νομιμότητας της επιχείρησής μας και των στόχων της»! Μια κατοχική εισβολή, για την ακρίβεια, που μετά τη συμφωνία μεταξύ Δαμασκού και Κούρδων της Συρίας, με τη στήριξη των Ρώσων, καρκινοβατούσε ήδη στα πεδία των μαχών…

Προϊόν εντατικών, πολύωρων διαβουλεύσεων κατά τις χθεσινές συναντήσεις μεταξύ των Πενς-Πομπέο και του Τούρκου προέδρου Ερντογάν και προφανώς παρασκηνιακών παζαριών -με προκάλυμμα τις δημόσιες απειλές του Τραμπ για επερχόμενες «καταστροφικές κυρώσεις»- η συμφωνία μεταξύ άλλων προβλέπει:

• α) πενθήμερη κατάπαυση του πυρός στα φλεγόμενα από τις μάχες μέτωπα της βορειοανατολικής Συρίας, μέχρι δηλαδή την Τρίτη (ουδόλως τυχαία ίσως ημέρα της προγραμματισμένης συνάντησης του Ερντογάν με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, στο Σότσι), ώστε να διευκολυνθεί η «συντεταγμένη αποχώρηση» των μαχητών της συροκουρδικής πολιτοφυλακής YPG σε βάθος 32 χλμ. από τη μεθόριο με την Τουρκία, όπως τόνισε ο Πενς, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι η διαδικασία ήταν σε εξέλιξη ήδη από χθες το βράδυ,
• β) εφόσον αυτή ολοκληρωθεί, η τουρκική επιχείρηση-εισβολή θα τερματιστεί με… μπόνους για την Αγκυρα την άρση των χλιαρών οικονομικών κυρώσεων, που της επέβαλε η Ουάσινγκτον τις προάλλες, αλλά και
• γ) τη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας», όπως εξ αρχής αξιώνει η Τουρκία, που «θα επιβληθεί ως επί το πλείστον από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις», αλλά δεν θα περιλαμβάνει το Κομπάνι, όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζεται στο κοινό ανακοινωθέν.

Δεύτερο άδειασμα;

Κατά δήλωση πάντως τού επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, δεν υφίσταται για την Αγκυρα «κατάπαυση του πυρός», γιατί οι σχετικές συμφωνίες «γίνονται μόνον μεταξύ νόμιμων πλευρών» τόνισε, αρνούμενος έτσι να δεχτεί οποιαδήποτε νομιμοποίηση της YPG. Mίλησε απλά για «αναστολή της επιχείρησής μας… μόνον για να αποχωρήσουν οι τρομοκράτες από τη ζώνη ασφαλείας στη βορειοανατολική Συρία». Υποστήριξε ότι η χώρα του δεν έδωσε καμία εγγύηση για το Κομπάνι. Και απαίτησε, πέραν από την αποχώρηση της YPG, τον αφοπλισμό των μαχητών της και την καταστροφή των οχυρωματικών τους έργων στη «ζώνη ασφαλείας».

Ασαφή χαρακτήρισε την αμερικανο-τουρκική συμφωνία ανώτερη σύμβουλος του Σύρου προέδρου Ασαντ, τονίζοντας πως έχουν γίνει «σημαντικά βήματα» μέχρι στιγμής με τους Κούρδους της Συρίας, τα θέματα που εκκρεμούν δεν μπορούν να επιλυθούν αμέσως, αλλά η Δαμασκός δεν θα δεχτεί ένα συριακό Κουρδιστάν. Από την πλευρά του, ο Πενς αρνήθηκε στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στην Αγκυρα να απαντήσει σε ερώτημα για το εάν η συμφωνία αυτή συνιστά ένα δεύτερο «άδειασμα» των Κούρδων της Συρίας.

Αργά χθες, ο στρατιωτικός διοικητής του κουρδο-αραβικού συνασπισμού SDF, στρατηγός Μαζλούμ Αμπντι Κομπάνι, δήλωσε ότι οι δυνάμεις του θα τηρήσουν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, υπογραμμίζοντας όμως ότι αυτή καλύπτει έκταση μόνον 100 χλμ. κατά μήκος της μεθορίου, από το Ταλ Αμπιάντ έως τη Ρας αλ-Αϊν, πολύ μικρότερη από αυτή που οραματίζεται η Τουρκία.

«Η YPG μάς έχει δώσει επανειλημμένα διαβεβαιώσεις ότι θα εγκαταλείψουν την περιοχή που προβλέπεται στη συμφωνία» υποστήριξε ο Πενς, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Πιθανόν ήταν μια αναφορά στην -πρωτοφανούς για τα διπλωματικά δεδομένα γραφής- επιστολή που ο Τραμπ απέστειλε στον Ερντογάν, στις 9 του μήνα -ανήμερα δηλαδή της έναρξης της τουρκικής εισβολής στη βορειοανατολική Συρία- την οποία άφησε να διαρρεύσει στο υπερσυντηρητικό δίκτυο Fox News ο Λευκός Οίκος, σε μία απέλπιδα προσπάθεια να πείσει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν είχε δώσει το «πράσινο φως» για την τουρκική εισβολή…

«Θέλω να ευχαριστήσω τους Κούρδους… ήταν απίστευτα χαρούμενοι με αυτή τη λύση… ειλικρινά τους έσωσε τη ζωή», διακήρυττε φαινομενικά περιχαρής χθες ο Τραμπ, την ώρα που στο Κογκρέσο Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί δήλωναν ότι θα προχωρήσουν «ολοταχώς» με τα σχέδιά τους για την επιβολή βαρύτατων κυρώσεων κατά της Τουρκίας, παρά τη χθεσινή συμφωνία για προσωρινή κατάπαυση του πυρός κι ενώ επίκειται η προγραμματισμένη για τις 13 Νοεμβρίου συνάντηση του Τραμπ με τον Ερντογάν, στον Λευκό Οίκο.

«Ακόμη κι εάν ο Πενς πείσει την Τουρκία να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός» στη βορειοανατολική Συρία, σχολίαζε νωρίτερα χθες το πρακτορείο AP, «ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτό δεν θα εξαλείψει ούτε το σήμα που έστειλε τις ενέργειές του ο Τραμπ στους συμμάχους των ΗΠΑ, ούτε το [στρατηγικό] κενό στην περιοχή που ήδη εκμεταλλεύεται η Ρωσία».

Οχι τυχαία, επόμενοι σταθμοί -μετά την Αγκυρα- για τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Πομπέο είναι σήμερα το Ισραήλ, όπου θα έχει συνάντηση με τον υπηρεσιακό πρωθυπουργό Νετανιάχου, κι έπειτα οι Βρυξέλλες για διαβουλεύσεις για τον γ.γ. του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, ενόψει της συνόδου των υπουργών Αμυνας της Συμμαχίας την επόμενη εβδομάδα κι εν μέσω αρνητικού μέχρι τώρα κλίματος για την Τουρκία.

H επιστολή Τραμπ σε Ερντογάν, με ημερομηνία 9/10

Αγαπητέ κύριε πρόεδρε:

Ας επεξεργαστούμε μια καλή συμφωνία! Δεν θες να είσαι υπεύθυνος για τη σφαγή χιλιάδων ανθρώπων και δεν θέλω να ευθύνομαι για την καταστροφή της τουρκικής οικονομίας – θα το κάνω. Σου έχω ήδη δώσει ένα μικρό δείγμα με τον πάστορα Μπράνσον.

Εχω δουλέψει πολύ σκληρά για να επιλύσω ορισμένα από τα προβλήματά σου. Μην απογοητεύσεις τον κόσμο. Μπορείς να κάνεις μια σπουδαία συμφωνία. Ο στρατηγός Μαζλούμ προτίθεται να διαπραγματευτεί μαζί σου και να κάνει παραχωρήσεις, που [οι Κούρδοι] δεν θα έκαναν ποτέ στο παρελθόν. Εσωκλείω εμπιστευτικά αντίγραφο επιστολής του προς εμένα, που μόλις έλαβα.

Η Ιστορία θα σε κρίνει ευνοϊκά εάν ενεργήσεις με δίκαιο και ανθρώπινο τρόπο. Θα σε αντιμετωπίζει για πάντα σαν τον διάβολο αν δεν συμβούν καλά πράγματα. Μην παριστάνεις τον σκληρό! Μην είσαι ανόητος! Θα σου τηλεφωνήσω αργότερα.