Με πρωτοβουλία του πρώην Πρωθυπουργού και Βουλευτή Αχαΐας του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής, Γιώργου Α. Παπανδρέου, κατατέθηκε κοινοβουλευτική Ερώτηση προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εξωτερικών και Ανάπτυξης σχετικά με τον στρατηγικό σχεδιασμό ενεργειακής αυτάρκειας της Ελλάδας μέσω αξιοποίησης δυναμικών ΑΠΕ και αναβάθμισης των διεθνών διασυνδέσεων. Την Ερώτηση συνυπογράφουν οι υπεύθυνοι των Κ.Τ.Ε. Ενέργειας, Φραγκίσκος Παρασύρης, Εξωτερικών, Δημήτρης Μάντζος, και Ανάπτυξης, Γιώργος Νικητιάδης, καθώς και η βουλεύτρια Αιτωλοακαρνανίας, Χριστίνα Σταρακά.
Με την Ερώτησή του ο Γιώργος Α. Παπανδρέου, αναδεικνύει την ανάγκη εμπέδωσης της ενεργειακής ασφάλειας της Ελλάδας, καθώς και την ανάγκη αξιοποίησης, μέσω μίας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής, των σπάνιων γεωγραφικών, γεωλογικών και γεωπολιτικών πλεονεκτημάτων της, τα οποία, αν αξιοποιηθούν συστηματικά, μπορούν, όχι μόνο να την καταστήσουν ενεργειακά αυτάρκη αλλά και ενεργειακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι, παρά τις σημαντικές προόδους στα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά πάρκα, η εθνική στρατηγική παρουσιάζει σημαντικά κενά σε κρίσιμους τομείς, όπως:
• Στην ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό του δικτύου,
• στην αποθήκευση ενέργειας μεγάλης κλίμακας,
• τον εξηλεκτρισμό των παροχών,
• στην αξιοποίηση γεωθερμικών πεδίων εξαιρετικού δυναμικού,
• στη συστηματική ανάπτυξη υδροηλεκτρικών στη Δυτική Ελλάδα με σεβασμό στην Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα,
• στη διαμόρφωση πραγματικά συμμετοχικών διαδικασιών για την κοινωνική αποδοχή των έργων,
• στην συγκρότηση ειδικού θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη μικρών τοπικών δικτύων ενεργειακών συνεργατικών κοινοτήτων, και στην ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με Ιταλία, Βουλγαρία, Αίγυπτο, Κύπρο και Ισραήλ,
• στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας, καθώς και στην ανάπτυξη και εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων διαχείρισης ενέργειας και φορτίων που θα συνεισφέρουν σημαντικά στην αντιμετώπιση της μεταβαλλόμενης ζήτησης κυρίως στα ασθενή ενεργειακά συστήματα που διαθέτει η χώρα μας.
Επιπλέον, με την Ερώτηση επισημαίνεται ότι, η κυβέρνηση επιθυμεί επιπλέον να παρέχει στους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν και να διαχειρίζονται απευθείας τις ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και επιχειρήσεων με την πρόθεση εφαρμογής του μηχανισμού on–bill financing στο νέο Πρόγραμμα «Εξοικονομώ», μη λαμβάνοντας υπόψη τη σύγκρουση συμφερόντων, τον αποκλεισμό των ευάλωτων νοικοκυριών, τη μονοπώληση της αγοράς και τον περιορισμό της τεχνικής ανεξαρτησίας, σύμφωνα και με την ανακοίνωση της ΓΣΕΒΕΕ και ομοσπονδιών και πολλαπλασιάζοντας την οικονομική ισχύ των παρόχων και επιβάλλοντας την εποπτεία των λίγων και ισχυρών σε όλη την ενεργειακή αγορά.
Την ίδια στιγμή και ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε το ΑccelerateEU, διάδοχο του REPowerEU, με ρητή αναφορά στις ενεργειακές κοινότητες ως εργαλείο αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης, στην Ελλάδα από τα περίπου 1.100 MW έργων Ενεργειακών Κοινοτήτων, σχεδόν το 50% της ενεργού ισχύος έχει ήδη εξαγοραστεί ή περάσει υπό τον έλεγχο μεγαλύτερων εταιρειών και επενδυτικών funds, ενώ πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε την παραπομπή της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαιτίας μη πλήρους ενσωμάτωσης στην εθνική της νομοθεσία, διατάξεων που αφορούν την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την εξάπλωση της εγχώριας καθαρής ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ, με βάση την τροποποιητική οδηγία (ΕΕ) 2023/2413.
Για όλους τους ανωτέρω λόγους και με σειρά ερωτημάτων τους που αφορούν μία σειρά πυλώνων πολιτικής (π.χ. γεωθερμία, υδροηλεκτρική ενέργεια, φωτοβολταϊκά, αιολικά και ζητήματα χωροθέτησης, ηλεκτρονικές διασυνδέσεις της Ελλάδας με χώρες όπως η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Κύπρος, η Ιταλία, η Βουλγαρία, η Βόρεια Μακεδονία κ.ο.κ.), οι καταθέτοντες βουλευτές αναγνωρίζουν την επιτακτική ανάγκη για μία ολοκληρωμένη εθνική ενεργειακή στρατηγική, η οποία θα προβλέπει έγκαιρα και στοχευμένα μέτρα για την προστασία των πιο ευάλωτων καταναλωτών, την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή ενέργεια και τη διαμόρφωση ισχυρών εθνικών πολικών, όπως επί παραδείγματι το πρόγραμμα «Ήλιος» που ξεκίνησε το 2011 και τέθηκε σε διαβούλευση το 2012. Το πλέγμα αυτών πολιτικών οφείλει να αποσκοπεί στη μείωση και όχι στη διεύρυνση των κοινωνικών και ενεργειακών ανισοτήτων, στην καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας (που πλήττει ιδίως τη Δυτική Ελλάδα), όπως και στην ανάδειξη της χώρας σε ενεργειακό κόμβο ηλεκτρικής πράσινης ενέργειας όχι μόνο διασυνοριακά αλλά και για την ηλεκτρική διασύνδεση τριών ηπείρων.
