Τοπική Αυτοδιοίκηση: Ομολογούν ότι αλλάζουν τον εκλογικό νόμο για να μη βγαίνουν… Δούκες

«Για να μη βγω δήμαρχος αλλάζετε τον νόμο;» Το ερώτημα έθεσε ο δήμαρχος Αθηναίων στη διάρκεια ενός έντονου διαλόγου που είχε στη χθεσινή συνεδρίαση της ΚΕΔΕ με τον πρόεδρο της Ενωσης, υπό το βλέμμα του υπουργού Εσωτερικών. Στο επίκεντρο της χθεσινής συνεδρίασης βρέθηκε ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης και οι δήμαρχοι του προοδευτικού τόξου άσκησαν σκληρή κριτική στην προωθούμενη αλλαγή του εκλογικού νόμου.

Η εκλογική ανατροπή που πέτυχε ο Χάρης Δούκας το 2023 μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής συμπεριλήφθηκε στα επιχειρήματα του υπουργού και της προσκείμενης στη Ν.Δ. πλευράς δημάρχων.

Το υπουργείο Εσωτερικών προτείνει κατάργηση του δεύτερου γύρου στις επικείμενες αυτοδιοικητικές εκλογές και εισαγωγή του σταδίου δεύτερης καταμέτρησης, όπου θα συνυπολογίζεται και η «εναλλακτική ψήφος» που θα μπορούν να επιλέγουν οι ψηφοφόροι με τα νέα ψηφοδέλτια.

Ζητώντας την απόσυρση των προωθούμενων εκλογικών ρυθμίσεων «που δεν τις ζήτησε κανείς», ο κ. Δούκας ήταν οξύτατος: ήγειρε ζήτημα αντισυνταγματικότητας και μίλησε για ένα εκλογικό σύστημα «δημαρχοκεντρικό, αλλά όχι δημοκρατικό», με το οποίο «νομιμοποιούνται λαγοί», δηλαδή –όπως είπε– θα κατεβαίνουν συνδυασμοί μονάχα για να αποτελέσουν τη λεγόμενη «δεύτερη επιλογή», στοχεύοντας σε αθέμιτες συναλλαγές.

Ο Λάζαρος Κυρίζογλου υπερασπίστηκε τον νέο εκλογικό νόμο. Ο διάλογος της αντιπαράθεσης με τον Χάρη Δούκα είχε συνοπτικά ως εξής:

Κυρίζογλου: Τίθενται μπροστά στα μάτια των πολιτών όλα τα σχήματα και οι πολίτες αποφασίζουν (σ.σ. με το νέο σύστημα). Το να εκλέγονται στον β΄ γύρο σχήματα με 14% ποσοστό, με 25%-26% συμμετοχή και να εκλέγονται δημοτικοί σύμβουλοι με 480 σταυρούς και άλλοι με 3.000 σταυρούς να μην εκλέγονται, δεν νομίζω να είναι σύστημα.

Δούκας: Μα, δικός σας νόμος ήταν. Και είχατε πει ότι τον «γράφουμε στην πέτρα» γιατί, λέγατε, ήταν μακράς πνοής. Και λέγατε και μπράβο.

Κυρίζογλου: Ηταν καλός. Και βελτίωσε τα κακώς κείμενα. Αυτός είναι καλύτερος.

Δούκας: Ολοι έχουμε εκλεγεί με έναν συγκεκριμένο νόμο. Βάζετε θέμα εκλογής μας.

Κυρίζογλου: Μπαίνει μόνο του. Μην κάνετε παρέλκυση και παραχάραξη των λεγομένων μου. Είστε προκλητικός. Πήρατε 14% στον πρώτο γύρο. Ο άλλος πήρε 42% παρά μία ψήφο.

Δούκας: Μα, τι λέτε; Λέει ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ότι για να μη βγω δήμαρχος αλλάζετε τον νόμο;

Με ανάλογα επιχειρήματα υπερασπίστηκε την πρότασή του ο υπουργός Εσωτερικών. «Δεν μπορεί στην Αθήνα ο δήμαρχος το 2023 να έχει λιγότερες ψήφους από τον 2ο του 2006», είπε ο Θόδωρος Λιβάνιος στον Χάρη Δούκα.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το νέο εκλογικό σύστημα έρχεται να επισπεύσει τις «προγραμματικές συνεργασίες πριν από τις εκλογές, αντί να γίνονται μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής».

Το μεγάλο πρόβλημα του δεύτερου γύρου, κατά τον κ. Λιβάνιο, είναι η αποχή. Πρόσθεσε ότι, σε παλαιότερες αναμετρήσεις, η συμμετοχή εξαρτιόταν από το εάν υπήρχαν και περιφερειακές κάλπες· εάν είχε εκλεγεί περιφερειακή αρχή από τον πρώτο γύρο, «η συμμετοχή στις δημοτικές εκλογές ήταν πενιχρότατη».

Απάντησε μάλιστα στον δήμαρχο Αθηναίων ότι ανάλογο εκλογικό σύστημα εφαρμόζεται και στη Νέα Υόρκη –«Δεν πιστεύω να θεωρείτε ότι έχει θέμα δημοκρατικής νομιμοποίησης», είπε προς τον κ. Δούκα για τον Ζ. Μαμντάνι– αλλά και ότι η κυβέρνηση των Εργατικών στο Ηνωμένο Βασίλειο επανέφερε τη συμπληρωματική ψήφο στις δημοτικές εκλογές. «Το σύστημα το πήραμε από την Αγγλία, όπου είχε εφαρμοστεί ώς το 2022», συμπλήρωσε ο υπουργός. Υπενθυμίζεται ότι αυτό είναι ένα σκέλος της κριτικής που έχει δεχθεί το υπουργείο για το εκλογικό σύστημα ενός γύρου: ότι υιοθετεί ένα σύστημα που εφαρμόστηκε στη Μεγάλη Βρετανία προκειμένου να ενισχύσει τους υποψηφίους των δύο ισχυρότερων κομμάτων (Συντηρητικών και Εργατικών) και αργότερα καταργήθηκε όταν δεν εξυπηρετούσε πλέον συγκυριακές ανάγκες.

Σφοδρές αντιδράσεις έχει ξεσηκώσει και το άρθρο 730 του νέου Κώδικα. Προβλέπει την παρουσία υπηρεσιακών παραγόντων των υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών ως διαδίκων σε δίκες που αφορούν τη μονιμοποίηση των εργαζομένων στην Αυτοδιοίκηση (πλην εργαζομένων παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών).

Την απόσυρση του άρθρου ζήτησε ο πρόεδρος της ΠΟΕ-ΟΤΑ, Νίκος Τράκας, προειδοποιώντας ότι «με το “καλημέρα” θα απολυθούν 20.000 εργαζόμενοι» που παραμένουν στις υπηρεσίες τους με ασφαλιστικά μέτρα και σε πολλές περιπτώσεις τούς έχουν στηρίξει οι οικείοι δήμαρχοι.