Οπόλεμος χαρακωμάτων που μαίνεται ανάμεσα σε δανειστές και εταίρους εκτυλίσσεται εδώ και λίγα 24ωρα στο αμιγώς πολιτικό κομμάτι, καθώς οι τεχνικές επεξεργασίες για μια συμφωνία στο Γιούρογκρουπ της 15ης Ιουνίου έχουν εξαντλήσει κάθε περιθώριο συναίνεσης.
Η Αθήνα επεξεργάζεται την τακτική της και διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με όλες τις πλευρές, ώστε στην προσεχή συνεδρίασή τους οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης να καταλήξουν σε μια πρόταση που να εξυπηρετεί τους στόχους που έχει θέσει η ελληνική πλευρά για την ανάκαμψη της οικονομίας και τη σταδιακή έξοδο στις αγορές.
Προφανώς το μεγαλύτερο «αγκάθι» στις διαπραγματεύσεις είναι η πολιτική δήλωση που θα προκύψει αναφορικά με τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος, κάτι που θα καθορίσει εν πολλοίς τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα και τη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ (QE).
Με αυτά τα δεδομένα, η ελληνική κυβέρνηση έχει μπροστά της τρία βασικά σενάρια που θα καθοριστούν από τη στάση που θα κρατήσει το Βερολίνο, είτε στις 15 Ιουνίου είτε -σε περίπτωση απειλής για ναυάγιο- στη σύνοδο κορυφής της 22ας Ιουνίου.
Τα σενάρια είναι τα εξής:
❶ Το ΔΝΤ ικανοποιείται από τις δηλώσεις και τις διαβεβαιώσεις του προσεχούς Γιούρογκρουπ.
Το σενάριο αυτό προϋποθέτει την επίτευξη συνολικής συμφωνίας άμεσα, κάτι που επιζητεί, πέραν της Ελλάδας, και η Γαλλία, η οποία κατέθεσε δική της πρόταση με ρήτρα ανάπτυξης για την αποπληρωμή του χρέους. Αμεση συνολική συμφωνία επιθυμούν επίσης οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, αλλά και οι προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις, που βάλλουν κατά του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για την κωλυσιεργία που επιδεικνύει.
❷ Το ΔΝΤ αποφασίζει άμεσα πως αποχωρεί από το ελληνικό πρόγραμμα.
Είναι το πλέον απευκταίο -και γι’ αυτό λιγότερο πιθανό- σενάριο. Υπενθυμίζεται πως η γερμανική κυβέρνηση βασίζει την προεκλογική της εκστρατεία στην «απόλυτη συμμετοχή» του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Ωστόσο δεν λείπουν οι ανησυχίες πως η διένεξη ανάμεσα στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ και την Ευρώπη της Ανγκελα Μέρκελ μπορεί να εκδηλωθεί και σε σχέση με τη χώρα μας. Μια τέτοια εξέλιξη θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου, καθώς θα υπάρξουν δεκάδες νομικές και πολιτικές ερμηνείες για τη συνέχιση του τρέχοντος προγράμματος.
❸ Επίτευξη «ενδιάμεσης συμφωνίας». Το σενάριο αυτό χωρίζεται σε δύο υπο-σενάρια: ενδιάμεση συμφωνία με ένταξη της Ελλάδας στο QE και ενδιάμεση συμφωνία χωρίς ένταξη στο QE.
Το εν λόγω σενάριο είναι το «ρευστό» και το πιο περίπλοκο, καθώς απαιτεί δύσκολες πολιτικές ισορροπίες. Βάσει αυτού του σεναρίου, η δόση θα εκταμιευτεί, θα περιγραφούν ακροθιγώς μεσοπρόθεσμα μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους, αλλά το ΔΝΤ θα επιφυλαχθεί να λάβει καθαρή θέση.
Υπάρχει μάλιστα η περίπτωση το Ταμείο να μην εκταμιεύσει το (μικρό και σχετικά αχρείαστο) δάνειο προς την Ελλάδα πριν από την εφαρμογή των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος τον Αύγουστο του 2018.
Υπάρχει όμως και ακόμα μία πτυχή, εξίσου σημαντική, που αφορά την ένταξη στο QE. Παρατηρητές θεωρούν ότι η οποιαδήποτε απόφαση εναπόκειται στην ΕΚΤ, που αποτελεί έναν σχετικά «περίκλειστο» φορέα λήψης αποφάσεων.
Επίθεση Τσίπρα σε αυτούς που «κουνάνε το δάχτυλο»
Σκληρή επίθεση σε όσους «έβαλαν με δικές τους επιλογές τον τόπο σε βαθιά χαράδρα» και «κουνάνε τώρα το δάχτυλο» εξαπέλυσε ο πρωθυπουργός με αφορμή τη δημοσίευση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, που κατέγραψε ανάπτυξη 0,4% αντί της προηγούμενης πρόβλεψης για ύφεση 0,5%.
Ο Αλέξης Τσίπρας υπενθύμισε πως ύστερα από τις αρνητικές προβλέψεις της ΕΛΣΤΑΤ, η αντιπολίτευση είχε επενδύσει στην καταστροφολογία με «ανακοινώσεις, πρωτοσέλιδα, ειρωνικά tweets, φραστικές επιθέσεις», που «έστησαν το σκηνικό ενός μικρού πανηγυριού για τη διαφαινόμενη, τότε, αδυναμία ανάκαμψης της οικονομίας».
Εστρεψε τα βέλη του και κατά κυριακάτικων εφημερίδων, επισημαίνοντας πως «οι πανηγυρισμοί για τις αρνητικές προβλέψεις και η σιωπή για τις θετικές, η ταύτιση με τους πιο ακραίους από τους δανειστές μας, δεν αποτελεί απλά στρεβλή επιλογή αντιπολίτευσης. Αποτελεί ανοησία».
Ο πρωθυπουργός κατέληξε ότι «η διεκδίκηση μιας οριστικής διεξόδου από την κρίση, βιώσιμης και κοινωνικά δίκαιης» δεν είναι πολιτικός στόχος, αλλά «εθνικός στόχος».
Εξάλλου, σήμερα το πρωί αναμένεται να συνεδριάσει η Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία θα εξετάσει την πορεία των διαπραγματεύσεων και τις τελευταίες εξελίξεις.
