Το «κούρεμα» των οφειλών των επιχειρήσεων προς το Δημόσιο αποτελεί ένα από τα βασικότερα σημεία τριβής στις διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τους δανειστές για το νέο θεσμικό πλαίσιο του εξωδικαστικού συμβιβασμού και την ενιαία αντιμετώπιση των «κόκκινων» επιχειρηματικών χρεών προς τράπεζες, εφορίες, ασφαλιστικά ταμεία και προμηθευτές.
Επιπλέον, τα νομικά τμήματα των εμπλεκόμενων υπουργείων εξετάζουν αν εγείρονται θέματα αντισυνταγματικότητας σε ενδεχόμενο «κούρεμα» του κεφαλαίου των οφειλών προς το Δημόσιο, καθώς μέχρι σήμερα επιτρέπεται να διαγράφονται μόνον οφειλές από τόκους, πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δανειστές ζητούν το ύψος του «κουρέματος» των χρεών προς ασφαλιστικά ταμεία και Εφορία να γίνεται βάσει του αλγόριθμου με τον οποίο θα υπολογίζεται και το «κούρεμα» των υπόλοιπων πιστωτών (τράπεζες, προμηθευτές αλλά και εργαζόμενοι κ.λπ.).
Ωστόσο, όπως σημείωναν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, οι οφειλές προς το Δημόσιο δεν μπορούν να έχουν ενιαία αντιμετώπιση.
Ανέφεραν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ΦΠΑ, η μη απόδοση του οποίου συνιστά ποινικό αδίκημα, καθώς η επιχείρηση το εισπράττει από τον καταναλωτή για λογαριασμό του κράτους.
Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται ότι θα εισαχθούν επιμέρους κριτήρια για τις οφειλές που θα μπορούν να υπαχθούν σε ρύθμιση, ενώ επιχειρήσεις με χρέη που συνεπάγονται ποινικές ευθύνες, αναμένεται ότι θα αποκλείονται από τον νόμο.
Εξετάζεται επίσης ποια αρχή θα αποφασίζει αν χρειάζεται «κούρεμα» οφειλών της επιχείρησης, ποιος θα καθορίζει τα κριτήρια βιωσιμότητας των επιχειρήσεων ώστε να μπορούν να ενταχθούν στον σχετικό νόμο ή αν η αναγκαστική εκκαθάριση που θα ακολουθεί σε περίπτωση ασυμφωνίας των πιστωτών ενέχει συστημικούς κινδύνους για την αγορά κ.λπ.
Η ίδια αρχή, σύμφωνα με πληροφορίες, θα δίνει και τις κατευθυντήριες γραμμές για τη σωτηρία-εξυγίανση της επιχείρησης.
Η εξέταση των λόγων
Ενα ακόμα στοιχείο που θα οδηγεί σε εξωδικαστικό συμβιβασμό είναι η εξέταση των λόγων που οδήγησαν την επιχείρηση σε δεινή θέση, π.χ. λόγω κρίσης ή λόγω δόλιων πρακτικών που ακολούθησε η επιχείρηση.
Επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωπες με κατηγορίες για δόλια πτώχευση κ.λπ. θα αποκλείονται αυτομάτως.
Κυβερνητικοί αξιωματούχοι θυμίζουν ότι οι εισαγγελικές αρχές διερευνούν αν κάποια «κόκκινα» επιχειρηματικά δάνεια μετατράπηκαν σε προσωπικές περιουσίες των επιχειρηματιών και μάλιστα εκτός συνόρων, στέλνοντας τις επιχειρήσεις τους στα βράχια, μαζί με εργαζομένους και προμηθευτές.
Οι πληροφορίες επίσης αναφέρουν ότι με τον νόμο θα δίνεται η δυνατότητα αναζήτησης συμφωνίας μεταξύ των πιστωτών για κάθε είδους επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθους, συμπεριλαμβανομένων και των κρατικών επιχειρήσεων αλλά και των ελεύθερων επαγγελματιών.
Προϋπόθεση θα είναι να επιτυγχάνεται συμφωνία όλων των πιστωτών επί του σχεδίου αναδιάρθρωσης και ρύθμισης όλων των οφειλών.
Ανοιχτό ωστόσο είναι το θέμα αναφορικά με το ποσοστό με το οποίο η πλειοψηφία των πιστωτών θα δεσμεύει τη μειοψηφία στις προτάσεις των ρυθμίσεων. Αν ακολουθήσει τα πρότυπα του πτωχευτικού νόμου, αυτό αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 60% των πιστωτών.
Ενα ακόμα ζήτημα που πρέπει να ρυθμιστεί είναι αυτό της ασυλίας των τραπεζικών στελεχών και των δημοσίων υπαλλήλων που θα δίνουν το πράσινο φως για τη διαγραφή οφειλών.
Οι μεγάλες επιχειρήσεις που βρίσκονται στα «κόκκινα» θα πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση (case by case) και οι λύσεις βιωσιμότητας θα πρέπει να είναι εξειδικευμένες (tailor made), όπως συνέβη στην περίπτωση του Μαρινόπουλου.
Στις περιπτώσεις των μεγάλων επιχειρήσεων η Τράπεζα της Ελλάδος διαθέτει τους μηχανισμούς διαμεσολάβησης μεταξύ των πιστωτών.
Οι τράπεζες από τη δική τους πλευρά ήθελαν τη θεσμοθέτηση ξεχωριστών εξωδικαστικών διαδικασιών ανά κατηγορία δανειολήπτη, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν αναμένεται να προχωρήσει καθώς το Μνημόνιο αναφέρει ρητά ότι ο εξωδικαστικός συμβιβασμός αφορά όλους τους δανειολήπτες.
Στην πραγματικότητα όμως ο εξωδικαστικός που θα στηρίζεται σε αυτοματοποιημένο σύστημα «κουρέματος» οφειλών βάσει αλγόριθμου δεν μπορεί παρά να αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
