Ολα τα «κόβει», όλα τα μαχαιρώνει

Δημόσιες επενδύσεις, προγράμματα ΕΣΠΑ, κοινωνικές παροχές, εκπαίδευση, μεταφορές και Τοπική Αυτοδιοίκηση μπαίνουν στο στόχαστρο του αυτόματου «κόφτη» πριν εκείνος ξεκινήσει να αφαιρεί από τον προϋπολογισμό κονδύλια που προορίζονται για την πληρωμή μισθών και συντάξεων.

Σύμφωνα με το σχέδιο της κυβέρνησης, είναι οι τομείς που θα περνούν πρώτοι από το «κουρείο» των δαπανών στην περίπτωση που διακυβεύονται οι στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα που ορίζει το ελληνικό πρόγραμμα (0,5% του ΑΕΠ το 2016, 1,75% του ΑΕΠ το 2017, 3,5% του ΑΕΠ το 2018).

Το μεγαλύτερο «κομμάτι» αυτού του σχεδίου (Public Spending) οριστικοποιήθηκε μέσα στο Σαββατοκύριακο ύστερα από ένα «μπαράζ» τηλεδιασκέψεων που είχε το οικονομικό επιτελείο με τους δανειστές για τη μορφή και τη λειτουργία του μηχανισμού διόρθωσης του ελλείμματος.

Οι επίμαχοι κωδικοί

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, η ελληνική πλευρά κατέδειξε τους κωδικούς που είναι υποψήφιοι για την εξοικονόμηση κονδυλίων, χωρίς όμως να ορίσει συγκεκριμένα ποσοστά περιστολής κρατικών δαπανών, δεδομένου ότι είναι νωρίς ακόμη για κάτι τέτοιο.

Αλλωστε μέχρι του χρόνου τον Απρίλιο που η Eurostat θα ανακοινώσει τα τελικά δημοσιονομικά στοιχεία για την Ελλάδα (έλλειμμα, χρέος κ.ά.) η κυβέρνηση έχει ένα εξάμηνο μπροστά της για να αποτρέψει την εφαρμογή του «κόφτη».

Σύμφωνα με τις ελληνικές προτάσεις, στο «μάτι» του «κόφτη» μπαίνουν:

⒈ Μισθοί, συντάξεις.

⒉ Επιδόματα με εξαίρεση αυτά που δίνονται σε ανέργους. Το επόμενο διάστημα θα ξεκινήσει έρευνα για όσους συνεχίζουν να λαμβάνουν επιδόματα που δεν τα δικαιούνται.

Αυτό θα γίνει μέσω διασταύρωσης στοιχείων των αρμόδιων αρχών και μητρώων (π.χ. ΑΦΜ, ΑΜΚΑ) που θα βοηθήσουν στο να εντοπιστούν οι μη επιλέξιμοι δικαιούχοι.

⒊ Κονδύλια από κάθε τομέα κυβερνητικών δαπανών, όπως εκπαίδευση, μεταφορές, Τοπική Αυτοδιοίκηση, με σκοπό την αναδιάρθρωση και την ανακατανομή πόρων που δεν έχουν αναπτυχθεί ορθά.

⒋ Κοινωνικές παροχές και ευνοϊκά φορολογικά καθεστώτα-φοροαπαλλαγές.

⒌ Διάφορα μη μισθολογικά και μη συνταξιοδοτικά κονδύλια που έχουν φτάσει να αντιστοιχούν στο 56% των συνολικών δημόσιων δαπανών.

⒍ Κονδύλια που αφορούν το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), το οποίο τα τελευταία χρόνια συνθλίβεται σταθερά από τα μνημόνια.

Χαρακτηριστικό στοιχείο της υποχρηματοδότησης είναι ότι από τα 9,6 δισ. ευρώ που διετίθεντο πριν από οκτώ χρόνια για επενδύσεις, το ποσό αυτό μειώθηκε στα 6,4 δισ. το 2015.

Φέτος, ο προϋπολογισμός ξεκίνησε έχοντας στη διάθεσή του κονδύλια 6,75 δισ. ευρώ και δεν αποκλείεται να μειωθούν περαιτέρω αν δεν βγουν οι αριθμοί, όπως συνέβη και πέρυσι.

Η κυβέρνηση κάνει αγώνα δρόμου προκειμένου μέσα στις επόμενες 48 ώρες να έχει κατατεθεί για ψήφιση στη Βουλή το σχέδιο νόμου με τις διατάξεις για τον μηχανισμό του αυτόματου «κόφτη» στις δαπάνες και τις αυξήσεις στην έμμεση φορολογία.

Εμμεσοι φόροι

Πρόκειται για το κομμάτι του 1% του ΑΕΠ που λείπει από το βασικό «πακέτο» μέτρων των 5,4 δισ. ευρώ και η ψήφισή του αποτελεί προϋπόθεση για την εκταμίευση της δόσης των 5,7 δισ. ευρώ.

Αντιστοιχεί σε εισπράξεις 1,8 δισ. ευρώ που θα προέλθουν από αυξήσεις φόρων σε ΦΠΑ, καύσιμα, ποτά, τσιγάρα (ηλεκτρονικά και μη), ίντερνετ, σταθερή τηλεφωνία, συνδρομητική τηλεόραση, διανυκτέρευση σε ξενοδοχεία, αυτοκίνητα, μέχρι και στον καφέ.

Αυξήσεις έρχονται και στον «λογαριασμό» του ΕΝΦΙΑ, ενώ εξοικονομούνται 350 εκατ. ευρώ από τη δημόσια μισθολογική δαπάνη.

Το βασικό «πακέτο» με τους φόρους των 5,4 δισ. ευρώ και ο «κόφτης», τα «κόκκινα» δάνεια και οι 19 αποκρατικοποιήσεις που θα τρέξουν το επόμενο διάστημα, οι εισπράξεις από τις οποίες θα πάνε για την απομείωση του ελληνικού χρέους, αποτελούν προϋπόθεση για τη δόση των 9 έως 11 δισ. ευρώ που θα λάβει η Αθήνα – και η οποία εφόσον δεν αλλάξει κάτι θα εγκριθεί στο Eurogroup της 24ης Μαΐου.

Προαπαιτούμενα

Σύμφωνα με κοινοτικό αξιωματούχο, η δόση αυτή -μέρος της οποίας θα κατευθυνθεί για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου- είναι συνδεδεμένη συνολικά με 17+1 (αν περιληφθεί και ο αυτόματος μηχανισμός δημοσιονομικής διόρθωσης) προαπαιτούμενα (prior actions).

Μεταξύ αυτών είναι ακόμη:

✔ Παρεμβάσεις στα ειδικά μισθολόγια.

✔ Νομοθέτηση Ανεξάρτητης Αρχής Δημόσιων Εσόδων.

✔ Μέτρα για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα (άνοιγμα αγορών κ.λπ.). Μεταξύ αυτών, το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας.

✔ Υπερ-ταμείο ιδιωτικοποιήσεων. Το Ταμείο θα είναι ανεξάρτητο και θα έχει διοικητικό συμβούλιο με πέντε μέλη (τα δύο θα είναι από την πλευρά των Ευρωπαίων).

Η έδρα του θα είναι στην Ελλάδα και «προίκα» του νέου Ταμείου θα είναι, εκτός από τα ακίνητα, ΔΕΚΟ, τράπεζες και περιουσιακά στοιχεία 6-7 δισ. ευρώ που έχει στην κατοχή του το ΤΑΙΠΕΔ.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, «αυτή τη στιγμή υπάρχουν πάνω από 100.000 ακίνητα στο χαρτοφυλάκιο του ελληνικού Δημοσίου.

Πρέπει να εξεταστεί πώς θα αξιοποιηθούν. Κάποια με leasing, κάποια με πώληση».

Κλείνοντας είπε ότι «σήμερα αναμένουμε πάνω από 6 δισ. ευρώ έσοδα έως το 2022 και 50 δισ. ευρώ μέχρι τη λήξη του δανείου με τους θεσμούς».

Υπάρχει συγκεκριμένη λίστα με τις ιδιωτικοποιήσεις που έχει συμφωνήσει η κυβέρνηση με τους θεσμούς.

Χωρίζεται σε τρία μέρη, ένα άμεσο ως προαπαιτούμενο για τη δόση, ένα τον Σεπτέμβριο του 2016 και ένα τον Δεκέμβριο του 2016.