Συμφωνία για φτηνό πετρέλαιο και συμβιβασμό για τα απλήρωτα χρέη εκατοντάδων εκατομμυρίων από την προ εμπάργκο εποχή θα επιδιώξει να κλείσει ο όμιλος των Ελληνικών Πετρελαίων στη διαπραγμάτευση που ξεκινά αυτήν την εβδομάδα επί ελληνικού εδάφους με την ιρανική κυβέρνηση.
Την ερχόμενη Παρασκευή στελέχη των ΕΛ.ΠΕ. θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με τον αναπληρωτή υπουργό Ενέργειας του Ιράν Αμίρ Χοσεΐν Ζαμαμίνια και αξιωματούχους της κρατικής εταιρείας πετρελαίου NIOC, με τις δύο πλευρές να βάζουν επίσημα πλέον όλα τα ανοιχτά θέματα στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης.
Το Ιράν καίγεται να ξαναβρεί αγοραστές στην Ευρώπη για να διασφαλίσει την απορρόφηση της αυξημένης παραγωγής πετρελαίου μετά την άρση των κυρώσεων, ενώ οι ελληνικές εταιρείες διύλισης ΕΛ.ΠΕ. και Μotor Oil, που στην προ εμπάργκο εποχή κάλυπταν ώς και το 50% των ελληνικών εισαγωγών πετρελαίου με ιρανικό αργό (περίπου 150.000 βαρέλια ημερησίως), θα επιδιώξουν να κλείσουν συμφέρουσες συμφωνίες σε όσο το δυνατόν χαμηλότερες τιμές, γνωρίζοντας ότι κατεβαίνουν στη διαπραγμάτευση με το επιπλέον αγκάθι ότι πρέπει πλέον να διακανονίσουν τα απλήρωτα χρέη τους προς την ιρανική εταιρεία πετρελαίου.
Παρότι δεν υπάρχουν ακριβή μεγέθη, καθώς η κάθε πλευρά θέτει σε διαφορετικά επίπεδα τον πήχη, οι Ιρανοί έχουν αποτιμήσει το συνολικό ανεξόφλητο χρέος των δύο ελληνικών διυλιστηρίων σε πάνω από 800 εκατ. δολάρια, ενώ οι ελληνικές εταιρείες προτιμούν να συζητούν σε όρους ποσοτήτων που εισήχθησαν, και όχι αξίας σε δολάρια, με το επιχείρημα ότι οι τιμές έχουν υποχωρήσει δραστικά τα τελευταία χρόνια.
Υπενθυμίζεται ότι η οφειλή χρονολογείται από το 2012, όταν και λόγω των κυρώσεων κατά του Ιράν το διεθνές τραπεζικό σύστημα δεν διεκπεραίωσε τις πληρωμές φορτίων αργού που είχαν παραληφθεί.
Σε κάθε περίπτωση η διαπραγμάτευση των επόμενων εβδομάδων-μηνών αναμένεται ότι θα είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη, εξ ου και το γεγονός ότι στελέχη των ΕΛ.ΠΕ. κρατούν χαμηλά τον πήχη των προσδοκιών για το αποτέλεσμά της.
Παρά ταύτα, η εταιρεία δεν έχει κρύψει στο πρόσφατο παρελθόν τον στόχο της να υποκαταστήσει μεγάλο μέρος των υφιστάμενων εισαγωγών της από άλλους προμηθευτές, εισάγοντας έως και 4-4,5 εκατομμύρια βαρέλια αργού κάθε μήνα από το Ιράν.
Οι διαπραγματεύσεις με τους Ιρανούς έχουν ξεκινήσει αρκετούς μήνες πριν από την επίσημη άρση του εμπάργκο ενώ οι βάσεις γι’ αυτή τη φάση των συζητήσεων τέθηκαν κατά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά στην Τεχεράνη τον Νοέμβριο του 2015.
Τότε είχαν κυκλοφορήσει πολλά σενάρια, τόσο για τις ποσότητες πετρελαίου που θα επιδιώξει να προμηθευτεί η Ελλάδα από τη δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγό χώρα αργού στον κόσμο, όσο και για τις προτάσεις που είχαν πέσει για τον τρόπο εξόφλησης των χρεών («καπέλο» στην τιμή, τμηματική καταβολή κ.λπ.).
Ενα από τα σενάρια που είχαν ξεσηκώσει πολλή συζήτηση εκείνη την περίοδο αφορούσε το ενδεχόμενο να μπουν οι Ιρανοί ως μέτοχοι σε ελληνικές εταιρείες διύλισης εξαγοράζοντας ποσοστά του μετοχικού τους κεφαλαίου. Τα σενάρια αυτά διαψεύστηκαν μόνο ως προς το σκέλος της αποχώρησης του ομίλου Λάτση από τα ΕΛ.ΠΕ., αλλά δεν έχουν αποκλειστεί ούτε επιβεβαιωθεί από το Δημόσιο.
