Mε δύο διαφορές, δύο εκκρεμότητες και με δύο μεγάλα «αγκάθια» ξεκινά -εκτός απροόπτου- στις 18 Ιανουαρίου του 2016 η πρώτη αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας από τους δανειστές, η οποία θα κρίνει την εκταμίευση της δόσης των 5,7 δισ. ευρώ.
Σήμερα, η Αθήνα αναμένει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ) για την υποδόση του 1 δισ. ευρώ μετά τον αστερίσκο της Πέμπτης από το EuroWorking Group για δεσμεύσεις από τον τομέα της Υγείας που δεν υλοποιήθηκαν.
Πάντως, η πίεση των εταίρων για επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων θα ενταθεί το επόμενο διάστημα και θα κορυφωθεί στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις που θα έχει ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος με το κουαρτέτο.
Ξεκινώντας από τις διαφορές που έχει η Αθήνα με τους θεσμούς, και που φτάνουν στο 0,5% του ΑΕΠ ή στα 874 εκατ. ευρώ.
Αυτές αφορούν την απόδοση συγκεκριμένων μέτρων που έχουν ήδη ψηφιστεί, όπως είναι η αύξηση των συντελεστών στον ΦΠΑ από το 13% στο 23% για μια σειρά προϊόντων και υπηρεσιών και η επιβολή ειδικού τέλους 0,05 ευρώ σε κάθε στήλη παιγνιδιού του ΟΠΑΠ.
Ειδικά για τον ΦΠΑ, σύμφωνα με πληροφορίες, οι δανειστές αμφισβητούν τον εισπρακτικό στόχο του 1,3 δισ. ευρώ που προβλέπει ο προϋπολογισμός του 2016 στο κομμάτι των πρόσθετων εσόδων.
Εκτιμούν ότι παρά το ανακάτεμα της τράπουλας των προϊόντων προς τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ και τη σταδιακή κατάργηση των εκπτώσεων στα νησιά του Αιγαίου, η αύξηση στις εισπράξεις δεν θα είναι η προσδοκώμενη.
Πολύ δύσκολα θα καταστεί εφικτή η είσπραξη των 14,376 δισ. ευρώ φέτος από τον ΦΠΑ, ενώ ακολουθεί και νέα απόφαση που από την 1η Ιουνίου του 2016 θα καταργεί την έκπτωση του 30% από τον φόρο σε νέα ομάδα νησιών.
Είχε προηγηθεί από 1ης Οκτωβρίου 2015 η κατάργηση του μειωμένου ΦΠΑ στα εξής έξι νησιά: Θήρα, Μύκονο, Νάξο, Πάρο, Ρόδο και Σκιάθο.
Να σημειωθεί ότι σε πρόσφατη έκθεση το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής έκανε λόγο για μέτρο με μηδαμινό όφελος σε σχέση με την αναστάτωση που έχει δημιουργήσει και ότι τα πρόσθετα έσοδα δεν μπορούν να υπερβούν τα 160 εκατ. ευρώ, έναντι 250 εκατ. ευρώ που υπολογίζει το υπουργείο Οικονομικών.
Σε ό,τι αφορά τη διαφορετική εκτίμηση που έχουν κυβέρνηση και δανειστές στα έσοδα από τον τζόγο, η απόκλιση δεν είναι μεγάλη, τονίζουν αρμόδιες πηγές, καθώς δεν ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ.
Τόσο ο ΦΠΑ όσο και τα έσοδα από τον τζόγο είναι δύο «μέτωπα» που σύμφωνα με τις προηγούμενες πηγές είναι διαχειρίσιμα. Εκεί που αυξάνει ο βαθμός δυσκολίας είναι με τις δύο φορολογικές εκκρεμότητες που έχει η κυβέρνηση, ενοίκια και αγρότες.
Νέα κλίμακα για εμοίκια
Για τα ενοίκια αναμένεται να καθιερωθεί νέα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος στην οποία οι συντελεστές 11% (για ετήσια ποσά μέχρι 12.000 ευρώ) και 33% (για τα πέραν των 12.000 ευρώ ετήσια ποσά) θα είναι αυξημένοι.
Το αποτέλεσμα θα είναι εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ενοικιαζόμενων ακινήτων να υποχρεωθούν να πληρώσουν το 2016 επιπλέον φόρους 142 εκατ. ευρώ.
Στο υπουργείο Οικονομικών εξετάζουν η νέα κλίμακα για τη φορολόγηση των εισοδημάτων από ενοίκια να γίνει περισσότερο προοδευτική με περισσότερα κλιμάκια.
Στόχος είναι να μεταφερθεί το φορολογικό βάρος στα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, δηλαδή σε όσους εισπράττουν υψηλά εισοδήματα από τα ακίνητα που εκμισθώνουν.
Για τα αγροτικά εισοδήματα, το σχέδιο της κυβέρνησης προβλέπει την αύξηση του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος από το 13% στο 20%.
Το μέτρο περιλαμβάνεται στον κατάλογο με τα μέτρα του νέου προϋπολογισμού και εκτιμάται ότι από την επιβάρυνση των περίπου 500.000 αγροτών οι φόροι θα αυξηθούν κατά 32 εκατ. ευρώ.
Εχει προηγηθεί η αύξηση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος στο 75% για τα αγροτικά εισοδήματα του 2015.
Και φτάνουμε στα δύο μεγάλα «αγκάθια» που είναι το ασφαλιστικό και ο νέος χάρτης με τις αλλαγές των φόρων σε εισόδημα και περιουσία.
Από τις επώδυνες αλλαγές που θα γίνουν στο ασφαλιστικό (ενοποίηση ασφαλιστικών ταμείων, «κούρεμα» συντάξεων) πρόκειται να εξοικονομηθεί 1,7 δισ. ευρώ, ενώ από τις νέες παρεμβάσεις που θα γίνουν στην άμεση φορολογία το μπουρίνι που θα έρθει θα είναι μεγάλο…
Το στίγμα θα δίνει το νέο Μεσοπρόθεσμο, στο οποίο τα μνημονιακά μέτρα της περιόδου 2016-2019 φτάνουν συνολικά τα 7,4 δισ. ευρώ.
Μόνο για το 2017 τα πρόσθετα βάρη για τα νοικοκυριά ανέρχονται σε 1,305 δισ. ευρώ ή στο 0,75% του ΑΕΠ, ενώ άλλα 0,435 εκατ. ευρώ θα έρθουν με τον προϋπολογισμό του 2018.
Αν σε αυτό το πακέτο προστεθούν και τα 5,7 δισ. ευρώ που έχουν ξεκινήσει από φέτος και θα συνεχιστούν το 2016, τότε το ύψος της νέας προσαρμογής που θα επωμιστούν νοικοκυριά, επιχειρήσεις και φορολογούμενοι θα φτάσει τα 7,4 δισ. ευρώ.
Ο «λογαριασμός» μπορεί να αυξηθεί από τη στιγμή που μέσα στο Μεσοπρόθεσμο υπάρχει ο αστερίσκος για την άμεση διόρθωση των δημοσιονομικών αστοχιών…
