Γεωπόνοι στα πρόθυρα… έκρηξης

Στην αλυσίδα της αγροτικής κρίσης που οξύνεται από τον συνδυασμό της «στάσης πληρωμών» των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων και της νέας εκτόξευσης του κόστους παραγωγής (λιπάσματα, καύσιμα, φάρμακα κ.ά.) λόγω της πολεμικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή προστίθεται άλλος ένας κρίσιμος κρίκος: οι περίπου 6.000 γεωτεχνικοί, γεωπόνοι στη μεγάλη πλειονότητά τους, που μένουν απλήρωτοι όσο μένουν απλήρωτοι και οι ίδιοι οι αγρότες. Τέσσερις πανελλαδικές ενώσεις τους -η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Γεωπόνων (ΠΟΣΓ), η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Επαγγελματιών Γεωπόνων (ΠΟΣΕΓ), η Πανελλήνια Ενωση Φορέων Αγροτικής Συμβουλευτικής (ΠΕΦΑΣΥ) και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φορέων Παροχής Γεωργικών Συμβουλών- και δεκάδες εκπρόσωποι τοπικών και περιφερειακών συλλόγων τους, κάτω από την ομπρέλα του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ), συγκεντρώθηκαν χθες στο Συνεδριακό Αμφιθέατρο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθήνας και επί 3,5 ώρες εξέθεσαν και τη δυσφορία τους για την οικονομική ασφυξία στον πρωτογενή τομέα και τις τεκμηριωμένες θέσεις τους για την προβληματική, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, μετάβαση των πληρωμών στην ΑΑΔΕ.

«Βρίσκονται μακριά από την αγορά και την οδυνηρή πραγματικότητα του πρωτογενούς τομέα και το δείχνουν και με την απουσία τους από αυτή τη συνάντηση, που θα τους έκανε λίγο σοφότερους για τον κλάδο που αγνοούν τα προβλήματά του», είπε από το βήμα της συνάντησης ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Μενέλαος Γαρδικιώτης, σχολιάζοντας την απουσία τόσο του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτη Σχοινά όσο και του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, αν και είχαν έγκαιρα προσκληθεί.

Την απουσία της ηγεσίας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και της ΑΑΔΕ από τη συνάντηση δεν ήταν δυνατό να την αναπληρώσει η παρουσία του βουλευτή της Ν.Δ. Γιάννη Οικονόμου ως προέδρου της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για τον πρωτογενή τομέα και του πρώην υπουργού στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ Σταύρου Αραχωβίτη -γεωπόνος ο ίδιος-, που άκουσαν προσεκτικά τα αιτήματα του κλάδου.

Ρωτήσαμε τον πρώην υπουργό την εκτίμησή του για το αν η εικόνα είναι τόσο δραματική όσο περιγράφεται. Μας επισήμανε μεταξύ άλλων: «Η οικονομική ασφυξία, τα χρέη προς τράπεζες και προς προμηθευτές ήδη οδηγούν αρκετούς παραγωγούς στο να χάνουν τη γη τους. Στη βόρεια Ελλάδα, στο Κιλκίς και αλλού αροτραίες εκτάσεις χάνονται είτε γιατί προμηθευτές τις διεκδικούν δικαστικά είτε γιατί οι παραγωγοί αναγκάζονται να τις μεταβιβάσουν για να εξοφλήσουν τα χρέη. Κι αυτό δυστυχώς, διαχέεται σε όλο τον κοινωνικό ιστό της υπαίθρου. Ενα πρόγραμμα Leader για την κατασκευή πολιτιστικού κέντρου σε ένα χωριό, για παράδειγμα, με παγωμένες τις πληρωμές είτε δεν θα γίνει είτε, αν έχει ήδη κατασκευαστεί, αναγκάζει τους εργολάβους να πιέζουν τις Ομάδες Τοπικής Δράσης που υπέβαλαν την πρόταση για τα λεφτά τους. Αφήστε που, όσο χάνονται οι προθεσμίες της ΚΑΠ για κάθε πρόγραμμα, οι δαπάνες φορτώνονται στον προϋπολογισμό. Αυτό έγινε με 125 εκατ. ευρώ άμεσες ενισχύσεις του 2024, που με ευθύνη της κυβέρνησης επιβάρυναν τελικά τον φετινό προϋπολογισμό».

Οι διαθέσεις για την αντίδραση των γεωτεχνικών του πρωτογενούς τομέα στην κατάσταση ποικίλλουν. «Ας τραβήξουμε και κανέναν γιακά… Να μαζευτούμε όλοι έξω από την ΑΑΔΕ αν συνεχίσει να αρνείται να μας δεχτεί… Στη Λέσβο νοιάστηκαν μόνο όταν έκλεισε το λιμάνι…», ήταν φράσεις που ακούστηκαν από εκπροσώπους τοπικών συλλόγων γεωπόνων από όλες τις περιφέρειες της χώρας. Τίποτα δεν αποκλείστηκε, ωστόσο ο σχεδιασμός επικεντρώνεται σε αυτή τη φάση στη σχεδιασμένη και τεκμηριωμένη παρέμβαση στην Επιτροπή Παρακολούθησης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, που συνεδριάζει στις 26 Μαΐου. Το ΓΕΩΤΕΕ και οι Ενώσεις των γεωπόνων θα συντάξουν μέχρι την ερχόμενη Τρίτη αναλυτικό υπόμνημα στο οποίο θα καταγραφούν: όλα τα συμπτώματα της κρίσης ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα, οι ανακολουθίες και οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις στις πληρωμές από τη διάδοχο του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι παρενέργειες της έλλειψης ευρωπαϊκής διαπίστευσης στην ΑΑΔΕ, που δεν αναμένεται πριν από το τέλος του χρόνου, οι προβληματικοί σχεδιασμοί της νέας αρχής πληρωμών ερήμην των φορέων που γνωρίζουν το πεδίο και τα αιτήματα για να σταθεροποιηθούν στοιχειωδώς τα κόστη παραγωγής και για να σταματήσουν η εγκατάλειψη της αγροτικής παραγωγής και η ερήμωση της υπαίθρου. Και όπως τόνισαν με έμφαση ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Μενέλαος Γαρδικιώτης, αλλά και οι Χρήστος Παναγούλης, Αναστάσιος Μπινιάρης, Δημήτρης Ντογκούλης, Γιάννης Καραστέργιος, πρόεδροι των τεσσάρων πανελλαδικών ενώσεων γεωπόνων, έχει σημασία το γεγονός ότι στην Επιτροπή θα βρίσκονται και οι εκπρόσωποι της Διεύθυνσης Γεωργίας (DGAgri) της Κομισιόν και θα ακούσουν από τους ειδικούς του κλάδου πράγματα που και η Ε.Ε. ζητούσε και η κυβέρνηση, στην προσπάθεια απόδρασης από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αγνόησε.

Καθυστέρηση πληρωμών

Ρωτήσαμε τον πρόεδρο του ΓΕΩΤΕΕ τι σημαίνει πρακτικά για τους γεωπόνους-μέλη του Επιμελητηρίου (6.000 από τα 35.000) η καθυστέρηση πληρωμών στους αγρότες. «Σημαίνει ότι μας παρακρατούν πάνω από 25 εκατομμύρια, σχεδόν το μισό έσοδο μιας χρονιάς, γιατί εμείς πληρωνόμαστε μόνο όταν πληρωθεί ο αγρότης. Παίρνουμε ένα ποσοστό από 1% ώς 5% για την τεχνική υποστήριξη που προσφέρουμε. Κι αυτό το ποσό αντιστοιχεί μόνο στα περίπου 500 εκατ. ευρώ για τις λεγόμενες Ανειλημμένες Υποχρεώσεις. Υπάρχουν κι άλλες πληρωμές από την ΚΑΠ από τις οποίες περιμένουμε», εξηγεί ο κ. Γαρδικιώτης.