«Η Ελλάδα είναι δυστυχώς δεύτερη όσον αφορά τα υψηλότερα ποσοστά φτώχειας. Η χώρα αύξησε το συνολικό ποσοστό φτώχειας στο 27,5%. Επίσης, το ποσοστό παιδικής φτώχειας είναι αρκετά υψηλό, και είναι αλήθεια ότι συνεργαζόμαστε στενά με τον συντονιστή της Ευρωπαϊκής Εγγύησης για τα παιδιά στην προσπάθειά μας να το αντιμετωπίσουμε».
Τάδε έφη Ευρωπαίος αξιωματούχος απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» για την κατάσταση της φτώχειας στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, το 52% των Ευρωπαίων αναφέρουν το κόστος ζωής ως την κύρια ανησυχία τους. Η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης θεωρείται άμεσο και επείγον πρόβλημα από το 40% των πολιτών και 1 εκατομμύριο είναι άστεγοι. Επίσης, καταγράφονται εμπόδια στη συμμετοχή σε μια γρήγορα μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας και φτώχεια, που επηρεάζει 1 στους 5 Ευρωπαίους – και 1 στα 4 παιδιά.
Για να αντιμετωπίσει την κατάσταση, η Κομισιόν παρουσίασε ένα φιλόδοξο κοινωνικό σχέδιο που στοχεύει στην εξάλειψη της φτώχειας και στην προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες σε ολόκληρη την ΕΕ. Πρόκειται για την πρώτη στρατηγική της ΕΕ κατά της φτώχειας έως το 2050, που συμπεριλαμβάνει μια πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για την καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση.
Σκοπός η μείωση της παιδικής φτώχειας στην ΕΕ μέσω της ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Εγγύησης για τα Παιδιά, αλλά και η προώθηση της στρατηγικής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες έως το 2030.
«Η φτώχεια και ο αποκλεισμός είναι προκλήσεις που μπορούμε και πρέπει να ξεπεράσουμε. Σήμερα, προτείνουμε μια στρατηγική για την πρόληψη και τη μείωση της φτώχειας. Αναλαμβάνουμε αποφασιστικά μέτρα με μια ενισχυμένη Εγγύηση για τα Παιδιά, καλύτερη πρόληψη της αστεγίας και πλήρη ένταξη των ατόμων με αναπηρίες. Αξιοπρέπεια, ευκαιρίες και ισότητα. Αυτές είναι βασικές αξίες στην Ευρώπη που χτίζουμε», είπε η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν.
« Ένα πράγμα που πρέπει να γνωρίζετε, μετά την έγκριση αυτής της πρότασης για την ενίσχυση της εγγύησης για τα παιδιά και τη διακοπή του κύκλου της φτώχειας, θα ζητήσουμε από τα κράτη μέλη να ενημερώσουν τα σχέδια δράσης τους για να αντιμετωπίσουν αυτά τα νέα στοιχεία, και στη συνέχεια να προσπαθήσουμε να βρούμε ποια θα ήταν η καλύτερη λύση, κατά προτίμηση, πριν από το τέλος των διαπραγματεύσεων για το μέλλον και τα ευρωπαϊκά προγράμματα», είπε ο Ευρωπαίος αξιωματούχος αναφερόμενος στην Ελλάδα.
Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εξάλειψη της φτώχειας
Μείωση του αριθμού των ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030, καθώς και την εξάλειψη της φτώχειας έως το 2050. Αυτός είναι ο στόχος της Κομισιόν.
Η νέα της πρόταση ενσωματώνει τρεις προτεραιότητες: ποιοτικές θέσεις εργασίας για όλους, καθώς η ποιοτική απασχόληση είναι η πρώτη διέξοδος από τη φτώχεια για όσους μπορούν να εργαστούν, αποτελεσματική πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες και επαρκή στήριξη εισοδήματος και συντονισμένη δράση κατά της φτώχειας.
Η στρατηγική απαριθμεί μια σειρά από βασικές δράσεις για την επίτευξη αυτών των προτεραιοτήτων. Για να σπάσει ο κύκλος της φτώχειας σε κάθε ηλικία, η Κομισιόν εξετάζει ένα πιθανό νέο νομικό μέσο για την ενσωμάτωση ατόμων που έχουν αποκλειστεί από την αγορά εργασίας.
Η στρατηγική καθορίζει επίσης τρόπους για να υποστηριχθούν οι ηλικιωμένοι μέσω επαρκών συντάξεων. Επιπλέον, τονίζει την ανάγκη να ενωθούν οι δυνάμεις τους με εθνικές, περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και την κοινωνία των πολιτών για την καταπολέμηση της φτώχειας, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία ενός συνασπισμού κατά της φτώχειας αργότερα φέτος και ενός νέου δομημένου διαλόγου για τη διαβούλευση με άτομα που βιώνουν φτώχεια σχετικά με τις σχετικές πολιτικές.
Ειδικά για την παιδική φτώχεια προβλέπεται η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Εγγύησης για τα Παιδιά Τα παιδιά στην ΕΕ διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού από τους ενήλικες, χωρίς ουσιαστική μείωση της παιδικής φτώχειας τα τελευταία πέντε χρόνια.
Η Ευρωπαϊκή Εγγύηση για τα Παιδιά είναι το κύριο εργαλείο της ΕΕ για την υποστήριξη των παιδιών που έχουν ανάγκη, ιδίως μέσω δωρεάν και αποτελεσματικής πρόσβασης σε υπηρεσίες όπως η προσχολική εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη και τα σχολικά γεύματα.
Η Επιτροπή έχει προτείνει τώρα την ενίσχυση της εγγύησης για την αντιμετώπιση της κοινωνικής έκτακτης ανάγκης της επίμονης παιδικής φτώχειας και των αναγκών των ευάλωτων παιδιών. Η έμφαση δίνεται στην εξασφάλιση της πρόσβασης των οικογενειών σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, παιδική φροντίδα και ισχυρά δίχτυα ασφαλείας και στη βελτίωση της πρόσβασης των παιδιών σε προγράμματα καθοδήγησης και ψυχικής υγείας. Επιπλέον, η Επιτροπή θα εφαρμόσει πιλοτικά με τα κράτη μέλη μια Ευρωπαϊκή Κάρτα Εγγύησης για το Παιδί για να διευκολύνει την πρόσβαση σε υπηρεσίες και μια συνεκτική υποστήριξη για τα παιδιά που έχουν ανάγκη. Επιπλέον, η προστασία των παιδιών από διαδικτυακές και μη διαδικτυακές απειλές, συμπεριλαμβανομένης της εκμετάλλευσης και της κακοποίησης, είναι το κλειδί.
Καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση
Η στέγαση είναι θεμελιώδες δικαίωμα – ωστόσο, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 60% από το 2013 και οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενα εμπόδια στην πρόσβαση σε κατάλληλη στέγαση. Η προτεινόμενη Σύσταση του Συμβουλίου για τον αποκλεισμό από τη στέγαση δίνει έμφαση σε μακροπρόθεσμες λύσεις και πρόληψη, για την πρόληψη του αποκλεισμού από τη στέγαση και της αστεγίας.
Προωθεί επίσης περισσότερη κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγαση και υιοθετεί μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση για να υποστηρίξει τους ανθρώπους να βρουν ένα μέρος που θα αποκαλούν σπίτι. Σηματοδοτεί ένα από τα παραδοτέα του πρώτου Ευρωπαϊκού Σχεδίου Προσιτής Στέγασης το οποίο η Επιτροπή παρουσίασε τον Δεκέμβριο του 2025 για να αντιμετωπίσει ολοκληρωμένα την κρίση στέγασης που επηρεάζει εκατομμύρια Ευρωπαίους.
Ενίσχυση της προσβασιμότητας και της ένταξης για τα άτομα με αναπηρίες
Με 90 εκατομμύρια ανθρώπους – πάνω από 1 στους 5 Ευρωπαίους – να ζουν με αναπηρία, η πλήρης ένταξη είναι επιτακτική τόσο για να διασφαλιστεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων όσο και για να ενισχυθεί η οικονομία και η δημοκρατία της Ευρώπης. Ωστόσο, παραμένουν εμπόδια: μόνο το 55% εργάζεται, σε σύγκριση με το 77% των ατόμων χωρίς αναπηρία. 1,4 εκατομμύρια άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να ζουν σε ιδρύματα και 1 στα 3 διατρέχει κίνδυνο φτώχειας, σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Οι δράσεις που προτείνει η Κομισιόν περιλαμβάνουν την εφαρμογή σε ολόκληρη την ΕΕ της Ευρωπαϊκής Κάρτας Αναπηρίας και της Κάρτας Στάθμευσης, τη δημιουργία μιας Συμμαχίας για Ανεξάρτητη Διαβίωση για την αντικατάσταση των ιδρυμάτων με υποστήριξη που βασίζεται στην κοινότητα, τη βελτίωση της προσβασιμότητας στις μεταφορές και την επένδυση σε υποστηρικτικές τεχνολογίες όπως τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
