Θεσμική εκτροπή με ευρωπαϊκά κονδύλια

Στο Πρόγραμμα «Trust Your Stars», που έχει ενταχθεί στο ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά δεν έχει ακόμη ξεκινήσει να υλοποιείται (!), έχουμε αναφερθεί ξανά. Το έργο αποτελεί πλέον μνημείο κυβερνητικής ανικανότητας, κομματικών σκοπιμοτήτων, θεσμικής… εκτροπής, κυβερνητικού «ετσιθελισμού» και κακοδιαχείρισης αρμοδιότητας… Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Aνικανότητα

Το Πρόγραμμα «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας» – «Trust Your Stars» (Κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5180664) του Ταμείου Ανάκαμψης αφορά την ενίσχυση της έρευνας υψηλού επιπέδου στην Ελλάδα. Εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης το 2022, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων, κατόπιν μάλιστα παράτασης, ήταν η 25η Ιουνίου 2024, οι προτάσεις αξιολογήθηκαν τον… Ιούλιο του 2025, τα προσωρινά αποτελέσματα αξιολόγησης των προτάσεων δημοσιοποιήθηκαν στις 22 Ιουλίου 2025 και έκτοτε… σιωπή! Φτάσαμε ήδη 4 μήνες πριν λήξει η προγραμματική περίοδος του Ταμείου Ανάκαμψης και δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διοικητικές πράξεις ώστε να εκκινήσει το έργο! Πρόκειται για ρεκόρ κυβερνητικής ανικανότητας, που είναι δύσκολο να το «συλλάβει» ανθρώπινος νους.

Υστερα από παρέλευση 9 μηνών από τη δημοσίευση των προσωρινών αποτελεσμάτων και καθώς δεν έχει υπάρξει καμία επίσημη ενημέρωση από την υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κυρία Ζαχαράκη και τη διοίκηση της Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ ΥΠΑΙΘΑ, 90 πανεπιστημιακοί καθηγητές και επιστήμονες ερευνητές από ΕΜΠ, ΟΠΑ, ΑΠΘ, ΕΚΠΑ, ΔΙΠΑΕ, ΔΠΘ, ΠΑΔΑ, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Πανεπιστήμιο Πατρών και Πολυτεχνείο Κρήτης απέστειλαν στις 30 Μαρτίου 2026 εξώδικη δήλωση προς την υπουργό και τη διοίκηση του υπουργείου, εκπροσωπούμενοι από τον καθηγητή της Νομικής Σχολής Αθηνών Πάνο Λαζαράτο, καλώντας τη διοίκηση να προβεί άμεσα:

α) στη σύσταση της επιτροπής ενστάσεων, β) στην ολοκλήρωση της εξέτασης των ενστάσεων, γ) στην έκδοση των οριστικών εγκριτικών αποφάσεων χορήγησης ενίσχυσης, και δ) στην εκταμίευση της χρηματοδότησης προς τους δικαιούχους, ώστε να καταστεί δυνατή η υλοποίηση των έργων.

Αγωγές και μηνύσεις

Εννοείται ότι η υπουργός απαξίωσε να απαντήσει στο εξώδικο. Θεσμική εκτροπή και ετσιθελισμός: κάνουμε ό,τι κάνουμε (στην προκειμένη περίπτωση, μάλιστα, κάνουμε… όργια) και λογαριασμό δεν δίνουμε σε κανέναν. Αν, εκ των υστέρων, ζητηθεί «λογαριασμός» από αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, τα «κεκτημένα» θα έχουν… μεταβολιστεί και θα κληθούν να απολογηθούν άλλοι (σε μετεκλογικό χρόνο), οι δε τυχόν καταλογισμοί θα βαρύνουν τον προϋπολογισμό, δηλαδή τους φορολογούμενους πολίτες.

Πάντως, όχι σπάνια, των εξωδίκων έπονται αγωγές και μηνύσεις…

Στα τέλη του 2024, όταν αποδεδειγμένα το έργο δεν είχε καν εκκινήσει, καταγράφονταν πληρωμές ύψους 40 εκατ. ευρώ, περίπου το ήμισυ του συνολικού του προϋπολογισμού.

Κακοδιαχείριση

Συγκεκριμένα, με την απόφαση αρ. πρωτ. 364, στις 10/2/2025, του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, της Γ.Γ. ΠΔΕ και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΑΔΑ: 93ΞΛΗ-Υ1), την οποία υπογράφει ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, φαίνεται, στη σελίδα 6 κωδικός έργου 2022ΤΑ04700019, ότι το έργο «Trust Your Stars» έχει πληρωμές 40.417.725,60 ευρώ μέχρι τις 31/12/2024.

Στο σύνολό τους, οι πληρωμές που καταγράφονται στην απόφαση έχουν περιληφθεί στο αίτημα πληρωμής προς την Ε.Ε. της 20ής/12/2024 που εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Μάρτιο του 2025.

Σε δημοσίευμά μας όπου αναδείξαμε αυτό το υπόπτως παράδοξο γεγονός, ο αρμόδιος υπουργός Νίκος Παπαθανάσης απέφυγε να απαντήσει. Ισως αναγκαστεί να το πράξει αν ερωτηθεί… αρμοδίως.

Τούτων δοθέντων, ο υποψίες στρέφονται και στην κατεύθυνση διαχειριστικού τρικ. Συγκεκριμένα, τα εν λόγω 40 εκατ. ευρώ εντάχθηκαν στον «κουμπαρά» συνολικού αιτήματος για την εκταμίευση ευρωπαϊκής δόσης του Ταμείου Ανάκαμψης.

Επρόκειτο για το 7ο ελληνικό αίτημα επιχορηγήσεων και το 6ο δανείων, με συνολικό ύψος δόσης 1,18 δισ. ευρώ που εγκρίθηκε στις 26 Μαρτίου 2026. Το ποσό «συμπληρώθηκε» και με τα 40 εκατ. ευρώ του «Trust Your Stars».

Σε αυτό το ενδεχόμενο, ανακύπτει το ερώτημα: Αυτό το τρικ χρησιμοποιήθηκε και σε άλλα προγράμματα; Σε ποια έκταση ήταν «φουσκωμένο» το 1,18 δισ. ευρώ; Και, τέλος, τι θα συμβεί όταν αυτά διαπιστωθούν σε πιθανούς ευρωπαϊκούς ελέγχους;

Λαθροχειρίες;

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι τα 40 εκατ. ευρώ πληρωμών στο τέλος του 2024 που εντάχθηκαν στο ελληνικό αίτημα πληρωμών, το οποίο εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025, πήγαν στις τσέπες ανύπαρκτων «δικαιούχων» ενός έργου που, ακόμη και σήμερα, δεν έχει εκκινήσει. Εκτός αν ανακοινωθούν στο «παρά ένα» της λήξης της προγραμματικής περιόδου τα αποτελέσματα των ενστάσεων αξιολόγησης και η τελική λίστα των δικαιούχων. Σε αυτή την περίπτωση θα πρόκειται για προφανές μπόνους σε «ημετέρους» που θα αποδειχτούν «σαν έτοιμοι από καιρό» να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες συμβασιοποίησης πριν από το απώτατο όριο της 31ης Αυγούστου 2026. Προκαλεί επίσης εντύπωση το γεγονός ότι, παρά τις σχετικές διαρροές, το πρόγραμμα ούτε μετακινήθηκε στο ΕΣΠΑ ούτε εντάχθηκε στην τρέχουσα, στο «παρά 1’», αναθεώρηση του Ταμείου Ανάκαμψης.