Λιανεμπόριο σε «τεντωμένο σχοινί» και αγωνία στην αγορά ενόψει Πάσχα

Εντονα προβληματισμένες για την πορεία της αγοράς ενόψει της πασχαλινής περιόδου εμφανίζονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του λιανικού εμπορίου, στη «σκιά» της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Αλλωστε, η τρέχουσα κρίση έρχεται ουσιαστικά να προστεθεί σε μια σειρά αλλεπάλληλων κρίσεων που επιβαρύνουν σε πολλαπλά επίπεδα τα τελευταία χρόνια τους μικρούς και μεσαίους, κυρίως, του κλάδου.

«Το 2026 δεν μπήκε με τους καλύτερους οιωνούς. Μετά, η κρίση “έσκασε στα χέρια μας” και προφανώς έχει μουδιάσει την αγορά», τόνισε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της Ετήσιας Εκθεσης Ελληνικού Εμπορίου του 2025. Χρονικά, πάντως, ο πόλεμος ξεκίνησε σε μια περίοδο κατά την οποία, έτσι κι αλλιώς, οι επιχειρήσεις δεν είχαν υψηλές προσδοκίες, σύμφωνα με τον κ. Καφούνη. «Ο Μάρτιος δεν είναι ένας μήνας που φέρνει μεγάλα νούμερα στο λιανεμπόριο», όπως εξήγησε.

Εύλογα, ωστόσο, το βλέμμα και ο προβληματισμός του εμπορικού κόσμου έχουν στραφεί πλέον στην πασχαλινή αγορά, μια περίοδο κρίσιμης σημασίας για το λιανικό εμπόριο. «Ελπίζουμε ότι δεν θα δούμε να επηρεάζεται η αγορά, τουλάχιστον σε μεγάλο βαθμό – γιατί πρέπει να είμαστε και ρεαλιστές», υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ. Το μήνυμά του πάντως προς τους καταναλωτές είναι πως υπάρχει επάρκεια προϊόντων στα καταστήματα, ενώ πρόσθεσε ότι οι τιμές παραμένουν στα επίπεδα προ κρίσης. «Η οποιαδήποτε ανατίμηση δεν έχει φτάσει στο ράφι», όπως τόνισε, με «εξαίρεση την αγορά καυσίμων αλλά και τα σούπερ μάρκετ όπου οι τιμές ανεβαίνουν διαρκώς».

Το ασταθές και εύθραυστο διεθνές περιβάλλον, πάντως, αποτελεί πλέον τα τελευταία χρόνια μια «νέα κανονικότητα» για τις επιχειρήσεις. «Μια κανονικότητα που μεταβάλλει βίαια το οικονομικό και επιχειρηματικό τοπίο και πλήττει, πρώτα και περισσότερο, τις μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις», τόνισε ο κ. Καφούνης.

Πιέσεις στον τζίρο

Αυτή η εικόνα αποτυπώνεται άλλωστε και στα αποτελέσματα της Ετήσιας Εκθεσης της ΕΣΕΕ για το 2025. Επειτα από τη χρονιά στασιμότητας –όπως χαρακτηρίστηκε το 2024– τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις το 2025 δεν εμφανίζουν αύξηση στον κύκλο εργασιών τους και μόλις μία στις τέσσερις καταγράφει αύξηση.

Η πίεση στις μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις είναι σαφώς μεγαλύτερη. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 2,8%, ενώ, αντίθετα, εκείνες με απλογραφικά, μείωση που προσεγγίζει το 3,6% Συνολικά, το 35% των μικρομεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων καταγράφει μείωση του κύκλου εργασιών. Σε επίπεδο κλάδων, οι επιπτώσεις είναι μεγαλύτερες στην ένδυση και την υπόδηση.

Η έκθεση διαπιστώνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων κινείται μεταξύ στασιμότητας και μείωσης τζίρου, ενώ το λειτουργικό κόστος παραμένει επίμονα υψηλό. «Την ίδια ώρα, ο τζίρος μετατοπίζεται σταδιακά προς τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, εντείνοντας τις ανισότητες και θέτοντας σε δοκιμασία την επιβίωση χιλιάδων επαγγελματιών», επισήμανε ο κ. Καφούνης.

Ταυτόχρονα, μια ακόμα μεγάλη νέα πρόκληση έχει αναδυθεί τα τελευταία χρόνια για τον κλάδο. Πρόκειται για τις δραστηριότητες των ασιατικών ψηφιακών πλατφορμών, οι οποίες, λειτουργώντας χωρίς έλεγχο, δασμούς και φόρους –αντίθετα με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λιανεμπορίου– αποσπούν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο της καταναλωτικής δαπάνης, αναδιαμορφώνοντας ουσιαστικά τους όρους του ανταγωνισμού. Οι αριθμοί αποτυπώνουν ξεκάθαρα το μέγεθος των απωλειών για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις: το 2025 συνολικά 5,8 δισ. μικροδέματα –εμφανίζοντας αύξηση 26%– έφταναν καθημερινά στα σπίτια των Ευρωπαίων καταναλωτών.