Μετά τα «ψηφιακά άλματα» και την ώρα που εξαγγέλλει μελέτες για παραγωγή ενέργειας από πυρηνικούς αντιδραστήρες, η κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες τη διακοπή λειτουργίας του οδοντωτού σιδηροδρόμου Διακοπτού-Καλαβρύτων λόγω… ακραίων φυσικών φαινομένων.
Το ιστορικό τρενάκι, που μόλις προχθές, 10 Μαρτίου, συμπλήρωσε 130 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας, ένα θαύμα της τεχνολογίας στην εποχή του και μοναδικό για τις τεχνολογίες που συνεχίζει να χρησιμοποιεί (οδόντωση γραμμών, πολύ μικρό πλάτος 75 εκατοστών για να χωρά στα φαράγγια), παύει να σφυρά επ’ αόριστον. Η εξαγγελία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη το 2022 ότι η γραμμή του Οδοντωτού θα επεκταθεί ώς την Αγία Λαύρα, αν και έμπλεη πατριωτικού περιεχομένου, απεδείχθη ακόμη ένα επικοινωνιακό τρικ μέσα στα χιλιάδες.
Τα λάβαρα της… ανάπτυξης υπεστάλησαν χθες με μια ανακοίνωση του ΟΣΕ, παρά τις μεγάλες κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν στην περιοχή των Καλαβρύτων από τον περασμένο Δεκέμβριο με αίτημα τη διάσωση και ανάπτυξη του ιστορικού-τουριστικού τρένου. Από το περιεχόμενό της, προκύπτει σαφώς ότι την ευθύνη αναλαμβάνει το Δημόσιο ως διαχειριστής της υποδομής και αυτό σημαίνει πως δεν θα περικοπεί η κρατική επιδότηση για την Hellenic Train που είναι η υπεύθυνη για τη συντήρηση του τροχαίου υλικού.
Σε πρόσφατο αναλυτικό ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» (12/2/2026) με τον (δυστυχώς) προφητικό τίτλο «Κάνουν ό,τι μπορούν για να… ξεδοντιάσουν τον Οδοντωτό», καταγράφαμε τα αλλεπάλληλα φαινόμενα δυσλειτουργίας με δρομολόγια που ακυρώνονταν αφ’ ενός λόγω πτώσης βράχων ή φερτών υλικών στις γραμμές, αφ’ ετέρου λόγω βλαβών στους συρμούς που έμεναν πάνω σε δύσβατα σημεία, αφήνοντας δεκάδες επιβάτες να περιμένουν επί ώρες την ΕΜΑΚ για να απεγκλωβιστούν. Καταγράφαμε επίσης ότι επί μήνες ΟΣΕ και Hellenic Train αλληλοκατηγορούνταν για το ποιος έχει τη μεγαλύτερη ευθύνη.
Η ανακοίνωση
Σύμφωνα με πληροφορίες, την εντολή για διακοπή των δρομολογίων έδωσε χθες ο αρμόδιος για τον σιδηρόδρομο, αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κ. Κυρανάκης, προς τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΣΕ, Χρήστο Παληό, οπότε το περιεχόμενο της ανακοίνωσης απηχεί και την άποψη της κυβέρνησης. Μεταξύ άλλων αναφέρει:
● «Κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα, σε τμήματα της τουριστικής διαδρομής στον Οδοντωτό Καλαβρύτων, έχουν παρατηρηθεί έντονα φυσικά φαινόμενα που οδηγούν σε κατολισθήσεις μεγάλων και επικίνδυνων βράχων προς τις σιδηροτροχιές από τη γύρω δασική έκταση του όρους Χελμού».
● «Ηδη από το προηγούμενο έτος, κατόπιν ενεργειών και αναφορών τοπικών φορέων της περιοχής, έχει κινηθεί προανακριτική διαδικασία για την πιθανή επικινδυνότητα του εν λόγω δικτύου, τα πορίσματα της οποίας αναμένονται μέχρι και σήμερα». Η αναφορά σχετίζεται προφανώς με μηνυτήρια αναφορά που κατέθεσε ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αιγίου, Γεώργιος Μπέσκος, μετά τον εγκλωβισμό 90 τουριστών πριν από δύο χρόνια.
● Στη συνέχεια, ο ΟΣΕ υποστηρίζει πως «έχει ήδη λάβει αυξημένα μέτρα για τη συνεχή παρακολούθηση των φυσικών φαινομένων στο δίκτυο του Οδοντωτού, καθώς και για τη διαρκή διατήρηση της υποδομής σε κατάλληλη και ασφαλή κατάσταση», πραγματοποιώντας επιθεωρήσεις και καθαρισμούς της γραμμής πριν από την εκτέλεση δρομολογίων σε ημέρες έντονης βροχόπτωσης, βάζοντας τεχνικό προσωπικό για να παρέχει άμεση συνδρομή όποτε ανακύπτει πρόβλημα στην υποδομή, εγκαθιστώντας ακόμη και σεισμογραφικούς-μετεωρολογικούς σταθμούς «για τη διαρκή παρακολούθηση των φυσικών φαινομένων στην περιοχή».
● Ωστόσο, συνεχίζει ο ΟΣΕ, «η παρατηρούμενη ένταση των ακραίων φυσικών φαινομένων και η αύξηση των κατολισθήσεων μεγάλων σε όγκο βράχων που επηρεάζουν τμήματα της τουριστικής διαδρομής Διακοπτό-Καλάβρυτα επιτάσσουν την εκ νέου αξιολόγηση των συνθηκών λειτουργίας του Οδοντωτού».
● Και κάπως έτσι, καταλήγει στην ντροπιαστική απόφαση: «Ως εκ τούτου, ανακοινώνουμε την αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού Καλαβρύτων (τουριστική διαδρομή Διακοπτό-Καλάβρυτα), μέχρι την επαναξιολόγηση των επικρατουσών συνθηκών και τη διενέργεια των απαιτούμενων γεωλογικών μελετών στον περιβάλλοντα χώρο του όρους Χελμού, σε συνεργασία με τις αρμόδιες τοπικές αρχές».
● Είναι προφανές ότι από τη στιγμή που την ευθύνη αναλαμβάνει ο ΟΣΕ ως υπεύθυνος για την υποδομή, η Hellenic Train μπορεί να συνεχίσει να εισπράττει την κρατική επιδότηση, που πλέον ξεπερνά τα 50 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Σημειώνεται ότι σε πρόσφατη ενημερωτική συνάντηση με δημοσιογράφους εκτός του κτιρίου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (σ.σ.: η «Εφ.Συν.» δεν είχε προσκληθεί), ο κ. Κυρανάκης είχε αναφέρει ότι σε ένα σύνολο περιστατικών με δρομολόγια του Οδοντωτού, τα 11 οφείλονταν σε αστοχίες τροχαίου υλικού (άρα την ευθύνη έχει η Hellenic Train για ελλιπή συντήρηση) και 7 σε βράχους και κατολισθήσεις. Ο αναπληρωτής υπουργός είχε ακόμη πει ότι εστάλη επείγουσα επιστολή στο Δασαρχείο που έχει την αρμοδιότητα για το βουνό και ζητούσε να γίνουν επείγουσες εργασίες για την αντιμετώπιση των κατολισθήσεων. Ομως, από τότε προανήγγειλε ότι το τρενάκι θα κλείσει «εάν δούμε ότι υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος».
Εκδηλώσεις και διαμαρτυρίες
Την περασμένη Τρίτη οργανώθηκαν σε Διακοπτό και Καλάβρυτα εορταστικές εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 130 χρόνων από τις 10 Μαρτίου 1896, όταν ο Οδοντωτός λειτούργησε για πρώτη φορά, βγάζοντας από την απομόνωση την ορεινή περιοχή. Στην εκδήλωση αυτή δεν παρευρέθηκε ο Κ. Κυρανάκης, αλλά οι πληροφορίες για επικείμενη διακοπή λειτουργίας είχαν ήδη φτάσει, μετατρέποντας το πανηγύρι σε εκδήλωση διαμαρτυρίας.
Ο κίνδυνος να σταματήσει το τρενάκι που συνέχισε τις διαδρομές του χωρίς να πλήττεται από κακοκαιρίες, πολέμους, Κατοχή και Εμφύλιο ήταν πλέον ορατός. Το γεγονός ότι προβλήματα με κατολισθήσεις υπάρχουν και στον κεντρικό δρόμο Καλαβρύτων-Πούντας αναφέρθηκε επίσης, με την επισήμανση ότι αυτό δεν οδήγησε σε διακοπή της λειτουργίας του.
Υπενθυμίστηκε επίσης ότι στην περίοδο 2004-2009 διατέθηκαν 40 εκατομμύρια ευρώ από το ΕΣΠΑ της Δυτικής Ελλάδας και έγιναν έργα αναβάθμισης υποδομής και επιδομής του Οδοντωτού, ενώ αγοράστηκαν και τέσσερις νέοι ειδικοί συρμοί από την εταιρεία Stadler. Τονίστηκε επίσης το γεγονός πως τα τρένα αυτά, ηλικίας 17 ετών, δεν δικαιολογείται να εμφανίζουν τόσο συχνά βλάβες και τα φαινόμενα αυτά οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δεν γίνεται σωστή συντήρηση.
Ανάμεσα στις ομιλίες που έγιναν ξεχώρισαν εκείνες του δημάρχου Καλαβρύτων, Θανάση Παπαδόπουλου, του αντιπεριφερειάρχη Αχαΐας, Φ. Ζαΐμη, ενώ ξεχωριστή αίσθηση προκάλεσε η παρουσία του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, που μπήκε στο παλιό ατμοκίνητο τρενάκι και τράβηξε τη σφυρίχτρα του. Ο Γ. Παπανδρέου ζήτησε πανστρατιά όχι μόνο για τη σωτηρία αλλά και την ανάπτυξη του Οδοντωτού, δηλώνοντας ότι σκοπεύει να έχει συνάντηση γι’ αυτό το θέμα με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη…
Από την πλευρά της η Hellenic Train ανακοίνωσε απλώς ότι για τους επιβάτες που είχαν εκδώσει εισιτήριο (ο Οδοντωτός ανέκαθεν γνώριζε μεγάλες δόξες στην περίοδο του Πάσχα) προβλέπεται επιστροφή του αντιτίμου ανάλογα με τον τρόπο αγοράς του εισιτηρίου τους (μετρητά ή επιστροφή στην τραπεζική κάρτα).
