Πώς η κρίση στη Μέση Ανατολή δοκιμάζει τις αντοχές των μικρομεσαίων του λιανεμπορίου

Σε πολλαπλά επίπεδα δοκιμάζονται οι αντοχές των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του λιανεμπορίου λόγω της κλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή, η διάρκεια της οποίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το μέγεθος των επιπτώσεων.

Τα Στενά του Ορμούζ, αποτελούν μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου και της μεταφοράς ενέργειας καθώς από εκεί διέρχονται κατά μέσο όρο περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα – ποσότητα που αντιστοιχεί στο 26,6% περίπου του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου – και σχεδόν το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Ακόμη και σε περιπτώσεις περιορισμένης διαταραχής της ναυσιπλοΐας, οι επιπτώσεις μπορούν να μεταφερθούν γρήγορα από την ενέργεια στις μεταφορές, την παραγωγή και κατά συνέπεια, στην τελική τιμή των προϊόντων.

Οι πιέσεις για τις εμπορικές επιχειρήσεις δεν κατανέμονται ωστόσο ισόρροπα, όπως επισημαίνει σχετική έρευνα του τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ, καθώς οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις διαθέτουν αντίστοιχα και μεγαλύτερη δυνατότητα απορρόφησης του κόστους αλλά και πρόσβασης σε ανθεκτικότερα δίκτυα προμηθειών. Αντίθετα, οι μικρότερες, εμφανίζονται πιο εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις των τιμών και της ζήτησης.

Έτσι, για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις εμπορίου, σημειώνει η ΕΣΕΕ, οι επιπτώσεις μιας παρατεταμένης γεωπολιτικής έντασης δεν περιορίζονται στις διεθνείς τιμές ενέργειας, αλλά μεταφέρονται άμεσα στο πραγματικό κόστος προμηθειών. Η άνοδος των τιμών, ενέργειας, ναύλων και γενικότερα της μεταφοράς, συμπιέζει τα περιθώρια, κυρίως στους κλάδους των τροφίμων, των βασικών αγαθών και των προϊόντων με υψηλή μεταφορική επιβάρυνση. Ταυτόχρονα, αυξάνονται οι ανάγκες κεφαλαίων κίνησης καθώς το ίδιο απόθεμα κοστίζει περισσότερο προκειμένου να αγοραστεί και να φθάσει στην αγορά.

Επισημαίνεται ακόμη πως η αυξημένη μεταβλητότητα των τιμών εντείνει τους κινδύνους ανατιμολόγησης σε παραγγελίες με μεγάλο χρόνο παράδοσης, γεγονός που μπορεί να επιβαρύνει τη χρηματοδότηση του εμπορίου, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στη ρευστότητα των μικρότερων επιχειρήσεων.

Παράλληλα, όσο παρατείνεται η κρίση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος για πληθωριστικές πιέσεις, μέσω της σταδιακής μετακύλισης των αυξήσεων στις τελικές τιμές του καταναλωτή. Αυτό, με τη σειρά του, θα επιφέρει επιπτώσεις και στη ζήτηση, καθώς η άνοδος των τιμών βασικών αγαθών περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, οδηγώντας σε μείωση της καταναλωτικής ζήτησης, κυρίως για μη βασικά προϊόντα.