Να υπάρξει σταδιακή εξισορρόπηση του φορολογικού μείγματος, προκειμένου να ενισχυθεί η ισορροπία μεταξύ των άμεσων και των έμμεσων φόρων, ώστε να διατηρηθεί η δημοσιονομική αξιοπιστία χωρίς να υπονομεύονται η αγοραστική δύναμη, η κοινωνική συνοχή και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, προτείνει το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά (ΕΒΕΠ).
Στην ανάλυση που κάνει το Επιμελητήριο για το διαρθρωτικό δίλημμα των έμμεσων φόρων στην Ελλάδα, ανάμεσα σε άλλα, επισημαίνει πως η σύγκριση των φόρων στην Ε.Ε.-27 δείχνει ότι το φορολογικό ζήτημα δεν είναι απλώς το ποσοστό, αλλά η ισορροπία μεταξύ άμεσης και έμμεσης φορολόγησης. Στην Ελλάδα, οι άμεσοι φόροι αντιστοιχούν σε χαμηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ οι έμμεσοι φόροι σε σαφώς υψηλότερο ποσοστό σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, δημιουργώντας ένα φορολογικό μείγμα έντονα προσανατολισμένο στην κατανάλωση. Ωστόσο, οι έμμεσοι φόροι αποτέλεσαν και συνεχίζουν να αποτελούν ένα αποτελεσματικό φοροεισπρακτικό εργαλείο για δημοσιονομική σταθερότητα στην Ελλάδα. Ομως, η υπερβολική εξάρτηση από αυτούς ενέχει κοινωνικούς και αναπτυξιακούς κινδύνους.
Σύμφωνα με τα τελευταία ευρωπαϊκά στοιχεία που διαθέτει το ΕΒΕΠ, οι έμμεσοι φόροι στην Ελλάδα αντιστοιχούν από 17,3% έως 19% ως ποσοστό του ετήσιου ΑΕΠ, έναντι μέσου όρου 13,5% στην Ευρώπη, κατατάσσοντας τη χώρα μας στην 4η υψηλότερη θέση στην Ε.Ε. και προκαλώντας αρνητικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, στον πληθωρισμό και στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Παράλληλα, περίπου το 44% των συνολικών φορολογικών εσόδων προέρχεται από την κατανάλωση, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. κινείται κοντά στο 33%. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα έχει υψηλή φορολογία συνολικά, αλλά πού και πώς επιλέγει να φορολογεί και ποιες είναι οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες όταν οι έμμεσοι φόροι γίνονται ο βασικός πυλώνας.
Αναφορικά με τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των έμμεσων φόρων, το ΕΒΕΠ υπογραμμίζει: Τα πλεονεκτήματα των έμμεσων φόρων για την κυβέρνηση είναι η σταθερότητα και προβλεψιμότητα των δημόσιων εσόδων. Τα βασικά μειονεκτήματα και οι κοινωνικές επιπτώσεις στους πολίτες είναι ο αντίστροφα προοδευτικός χαρακτήρας τους, επειδή επιβάλλονται ομοιόμορφα στην κατανάλωση, επιβαρύνουν δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδήματα, τα οποία δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματός τους σε βασικά αγαθά. Δημιουργούν επιπρόσθετη πίεση στην αγοραστική δύναμη και στον πληθωρισμό, ενώ σε περιβάλλον αυξημένου κόστους ζωής, αυτό λειτουργεί περιοριστικά για την κατανάλωση και τη ζήτηση, ιδίως σε τομείς όπως το λιανεμπόριο και οι υπηρεσίες. Παράλληλα, αυξάνουν το τελικό κόστος προϊόντων και υπηρεσιών, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα, ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται κυρίως στην εσωτερική αγορά.
Πληθωριστικές πιέσεις
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει ότι «οι έμμεσοι φόροι στην Ελλάδα, με τα πλεονεκτήματα για την κυβέρνηση και τα μειονεκτήματα για τους πολίτες, δημιουργούν ένα διαρθρωτικό δίλημμα όταν η εξαίρεση γίνεται κανόνας και η δημοσιονομική σταθερότητα δοκιμάζει την κοινωνική αντοχή», ενώ τονίζει ότι η υψηλή εξάρτηση από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους ενσωματώνεται στις τελικές τιμές, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις. «Το δίλημμα είναι τι συμφέρει τα δημόσια έσοδα της χώρας: να παρέχει η κυβέρνηση γενναιόδωρες εξαιρέσεις από έναν υψηλό συντελεστή ή να επιβάλλει αδιακρίτως έναν χαμηλότερο συντελεστή;» ρωτά.
