Με τις καθυστερήσεις του συνολικού έργου της νέας γραμμής 4 του Μετρό να σπρώχνουν την ολοκλήρωσή του προς τα μέσα της δεκαετίας του 2030, κυβέρνηση και κατασκευάστρια κοινοπραξία πανηγύρισαν χθες για το «ξετρύπημα» του ενός από τους δύο μετροπόντικες, ο οποίος έφθασε στο φρέαρ Ευαγγελισμού, ύστερα από υπόγεια διαδρομή 5,1 χιλιομέτρων.
Σε ένα έργο που διακρίνεται από την τεράστια καθυστέρηση στην υλοποίησή του, η κυβέρνηση περίμενε την έξοδο του μετροπόντικα «Αθηνά» ως «μάννα εξ ουρανού» για να στείλει μήνυμα αποτελεσματικότητας. Η κεφαλή του τεράστιου μηχανήματος άρχισε να εμφανίζεται πίσω από τον τσιμεντένιο τοίχο του φρέατος λίγο μετά τις 10 το πρωί και φανερώθηκε ολοκληρωτικά στις 11.
Η «ολοκλήρωση» ως λέξη ήταν το σλόγκαν της ημέρας. Για ολοκλήρωση της διάνοιξης και κατασκευής της σήραγγας της γραμμής 4 του Μετρό (Αλσος Βεΐκου-Γουδή) στο σκέλος από την Κατεχάκη μέχρι τον Ευαγγελισμό μίλησε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας. «Πιστεύω ότι το έργο της Γραμμής 4 έχει μπει δυνατά μέσα στην τροχιά της ολοκλήρωσης», ανέφερε στη δική του δήλωση ο διευθύνων σύμβουλος της ΑΒΑΞ και εκπρόσωπος της κοινοπραξίας (συμμετέχουν GHELLA-ALSTOM), Κωνσταντίνος Μιτζάλης. Η «Εφ.Συν.» θέτει δύο φορές το ερώτημα για το πότε θα ολοκληρωθεί το σύνολο του έργου αλλά δεν λαμβάνει ποτέ απάντηση.
Υπενθυμίζεται ότι:
● Οταν υπεγράφη το καλοκαίρι του 2021 η σύμβαση για το μεγαλύτερο δημόσιο έργο, προϋπολογισμού 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, προβλεπόταν η ολοκλήρωσή του 8 χρόνια μετά, τον Ιούνιο του 2029. Ολοκλήρωση σημαίνει σκάψιμο της σήραγγας, χτίσιμο για 15 σταθμούς, εγκατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής και των συστημάτων που εξασφαλίζουν την κυκλοφορία συρμών και επιβατών μαζί με τις απαραίτητες δοκιμές.
● Οι δύο μετροπόντικες σκάβουν μόνο την υπόγεια σήραγγα. Αυτό που συνέβη χθες, 12 Φεβρουαρίου 2026, έπρεπε να είχε γίνει τον Νοέμβριο του 2024, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που είχε συμφωνηθεί το 2021. Αυτό σημαίνει καθυστέρηση 15 μηνών.
● Οι παριστάμενοι ανέφεραν ότι ο άλλος μετροπόντικας που ξεκίνησε από το Αλσος Βεΐκου και βρίσκεται τώρα στην Κυψέλη θα φτάσει στο ίδιο σημείο εξόδου όπως χθες έως το τέλος του 2026. Αν επιβεβαιωθεί, θα σημαίνει καθυστέρηση τουλάχιστον 8 μηνών με βάση το αρχικό χρονοδιάγραμμα. Πάντως, το κομμάτι της διάνοιξης των σηράγγων θεωρείται το πιο στρωτό αν δεν προκύψουν απρόοπτα όπως τα περίπτερα που καταβαραθρώνονται και οι πολυκατοικίες που παθαίνουν καθίζηση.
● Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στους σταθμούς της γραμμής. Οι πρόδρομες εργασίες στα σημεία εκσκαφής (αρχαιολογικά, μετακίνηση δικτύων κοινής ωφέλειας κ.λπ.) έπρεπε να έχουν τελειώσει πριν από το τέλος του 2022. Ομως, υπάρχουν σταθμοί όπως εκείνος στο Πάρκο Ριζάρη (Ευαγγελισμός) όπου ακόμη δεν έχει γίνει απολύτως τίποτε. Οπως έγραψε η «Εφ.Συν.» τις προηγούμενες μέρες, η εξέλιξη των εργασιών εκεί έχει παγώσει μετά από απόφαση του ΣτΕ το 2023 που δικαίωσε το Ιδρυμα Πατέρα για την καταστροφή του πρασίνου. Σχεδόν τρία χρόνια μετά, μόλις πρόσφατα κατατέθηκε η νέα Τεχνική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΤΕΠΕΜ) που μετακινεί ελαφρώς το εργοτάξιο αλλά συνεχίζει να θυσιάζει 202 δέντρα και θάμνους, ενώ θα κλείσει επί σειρά ετών το μισό πλάτος της οδού Ριζάρη, προκαλώντας έντονη κυκλοφοριακή συμφόρηση. Ως αποτέλεσμα, ο Δήμος Αθηναίων αποφάσισε να γνωμοδοτήσει αρνητικά, ενώ το Ιδρυμα Πατέρα είναι πιθανόν να προσφύγει και πάλι δικαστικά.
● Τα έργα σε αρκετούς από τους υπόλοιπους σταθμούς εμφανίζουν επίσης καθυστερήσεις που σχετίζονται με τις πρόδρομες εργασίες που θα έπρεπε να έχουν τελειώσει εδώ και τρία χρόνια. Ειδικά προβλήματα εντοπίζονται στα Εξάρχεια αλλά και στου Γουδή όπου πρέπει να αλλάξει η πορεία λόγω εντοπισμού μεγάλου αγωγού της ΕΥΔΑΠ.
● Με βάση όλα τα παραπάνω, η ολοκλήρωση της σήραγγας κατά 65% που εορτάστηκε χθες δεν φανερώνει τον δρόμο για το πότε θα λειτουργήσει για την πρωτεύουσα η νέα γραμμή. Για τους εκατοντάδες εργαζομένους που δουλεύουν για το σημαντικό έργο, η χθεσινή μέρα ήταν όντως σημαντική. Η άρνηση των αρμοδίων χθες να απαντήσουν για το πότε θα παραδοθεί το έργο έτοιμο προς χρήση ήταν ενδεικτική. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχει συζήτηση για ολοκλήρωση το 2034, αλλά η κυβέρνηση αντιδρά εντόνως καθώς το 2022 είχε πληρώσει και πριμ έγκαιρης παράδοσης 57 εκατομμυρίων ευρώ. Από την άλλη πλευρά, είναι κοινό μυστικό ότι για κάθε καθυστέρηση, το ευκολότερο πράγμα είναι ο εργολάβος να αποδείξει πως η ευθύνη δεν είναι δική του. Και αυτό σημαίνει πως όχι μόνο δεν θα χρεωθεί ρήτρα, αλλά θα εισπράξει μεγάλα ποσά για αναθεωρήσεις και συμπληρωματικές συμβάσεις.
ΕΞΑΡΧΕΙΑ: αδράνεια μετά τα μπλόκα
Σχεδόν ένας χρόνος πλήρους αδράνειας καταγράφεται για τον σταθμό της γραμμής 4 στην πλατεία Εξαρχείων, με την κυβέρνηση να μετράει 6 αλλεπάλληλες δικαστικές ήττες απέναντι στους κατοίκους της περιοχής που εναντιώθηκαν στο έργο. Δηλαδή, ενώ υποτίθεται πως υπάρχει αγωνία για την ολοκλήρωση του συνολικού έργου, δεν έχει γίνει τίποτε εδώ και έναν χρόνο για να το βγάλει από το αδιέξοδο. Υπενθυμίζεται ότι εξαρχής η κυβέρνηση έδωσε πολιτικό χαρακτήρα στη δημιουργία του συγκεκριμένου σταθμού και έφτασε στο σημείο να ξεκινήσει τις πρόδρομες εργασίες με συνεχή παρουσία των ΜΑΤ από τον Αύγουστο του 2022, υψώνοντας σιδερένια κιγκλιδώματα.
Το 2024, όμως, άρχισαν να εκδίδονται οι πρώτες δικαστικές αποφάσεις που δικαίωναν τους κατοίκους δεχόμενες ότι τα κιγκλιδώματα δεν άφηναν καν χώρο για την πρόσβαση ασθενοφόρων και πυροσβεστικών οχημάτων. Η Ελληνικό Μετρό έχασε όλες τις προσφυγές κατά των αποφάσεων και πέρυσι αναγκάστηκε να μετακινήσει τα κιγκλιδώματα, μικραίνοντας τον χώρο του εργοταξίου.
Μικρότερο εργοτάξιο, όμως, σημαίνει πως πρέπει να αλλάξει ο συνολικός σχεδιασμός του έργου. Από τον Ιούνιο του 2025, η «Εφ.Συν.» έγραφε ότι αυτό σημαίνει πως χρειάζεται να γίνει νέα μελέτη από τον εργολάβο. Ομως, χθες, μάθαμε ότι η εντολή για τη νέα αυτή μελέτη δεν έχει ακόμη δοθεί στην κοινοπραξία. Ο λόγος; Κάποιοι στην «Ελληνικό Μετρό» ήλπιζαν πως θα είχαν αποτέλεσμα οι προσφυγές κατά των δικαστικών αποφάσεων.
Οι κάτοικοι που αντιδρούν, πάντως, δεν δείχνουν να συμμερίζονται την αγωνία και οργανώνουν για μεθαύριο 15 Φεβρουαρίου 2026 μια σειρά από δράσεις στους δρόμους γύρω από την αποκλεισμένη πλατεία, με μουσικά σύνολα, αυτοογανωμένη λαϊκή αγορά, παιχνίδια, συλλογική κουζίνα, έκθεση φωτογραφίας και τον καρνάβαλο «σύμβολο της φαιδρότητας της εξουσίας».
Ζωντανές συνδέσεις, drones και «Break on Through»
Ανέλπιστη λιακάδα στο πρωινό χθες, μετά από μια νύχτα συνεχούς βροχόπτωσης. Η πρώτη αγωνία των οργανωτών της εκδήλωσης για το breakthrough του μετροπόντικα είχε περάσει αφού οι μετεωρολόγοι είχαν δώσει πρόγνωση, αλλά ποτέ δεν μπορείς να ξέρεις. Ο χώρος γύρω από το τσιμεντένιο πηγάδι βάθους 35 μέτρων ήταν ήδη γεμάτος από κόσμο που φορούσε κίτρινα, πράσινα και πορτοκαλί γιλέκα των διάφορων εταιρειών που συμμετέχουν στο έργο. Βαδίζω σε αυτό που ήταν κάποτε το Πάρκο της οδού Ναϊάδων με πανύψηλα δέντρα που θυσιάστηκαν για τις ανάγκες του Μετρό.
Οι φωτογράφοι έχουν ήδη σηκώσει drones που κάνουν τα περιστέρια να αλλάζουν δρόμο. Οι κάμερες στήνονται στο χείλος του φρέατος, στοχεύοντας στο σημείο του τσιμεντένιου τοίχου από το οποίο θα ξετρυπήσει το τεράστιο μηχάνημα. Κάποιος δείχνει την απέναντι πολυκατοικία στην οποία κατοικεί ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης. Στον πρώτο όροφο της διπλανής, μια τεράστια ταμπέλα «Πωλείται». Στον από πάνω όροφο ένας νεαρός βγαίνει στο μπαλκόνι με ένα ποτήρι καφέ και χαζεύει εμάς. Τα μεγάφωνα παίζουν και ξαναπαίζουν το «Break on Through» των Doors. Το The Wall των Pink Floyd δεν ακούστηκε ποτέ, αν και όλοι πανηγύρισαν για το γκρέμισμα του τοίχου μια ώρα αργότερ α.
Τα κανάλια περιμένουν με προφανή αγωνία να συνδεθούν καθώς το μηχάνημα σκάβει το τελευταίο 1,5 μέτρο πριν βγει στο φως. Ξάφνου, στο τσιμέντο ανοίγει μια τεράστια ρωγμή. Μέσα στο σκοτάδι φαίνεται ένα μέρος της κεφαλής που γυρίζει αριστερόστροφα. Οι ζωντανές συνδέσεις των καναλιών αγωνιούν για να φανερωθεί όλο το μηχάνημα. Αυτό όμως σταματά και λίγο αργότερα αρχίζει να γυρίζει δεξιόστροφα. Ετσι πάει πιο γρήγορα, λέει γελώντας πονηρά ένας μηχανικός. Ξανασταματά όμως και όταν σπρώχνει τα τελευταία κομμάτια τσιμέντου κινείται πάλι αριστερόστροφα. Ετσι, πάει πιο προσεκτικά και κάνει λιγότερα μπάζα, προσθέτει με το ίδιο πονηρό χαμόγελο ο ίδιος μηχανικός. Χειροκροτήματα και συγχαρητήρια. Κανείς δεν φεύγει όμως καθώς περιμένουν να βγει το προσωπικό που οδηγεί τον μετροπόντικα. Η εργοδηγός βγαίνει πρώτη, αφού πρώτα κρεμάσει μια σημαία, μισή ελληνική και μισή εταιρική της ΑΒΑΞ. Τα drones αποχωρούν, τα περιστέρια παραμένουν ανήσυχα.
-320x213.jpg)
