Την ώρα που ανοίγει η δημόσια συζήτηση αναφορικά με την αδήριτη ανάγκη δομικών αλλαγών για την αναχαίτιση των εργατικών δυστυχημάτων, το αρμόδιο υπουργείο Εργασίας δεν εξετάζει το ενδεχόμενο αυστηροποίησης του θεσμικού πλαισίου και ενίσχυσης της υποστελεχωμένης Επιθεώρησης Εργασίας.
Τρεις μέρες μετά το πολύνεκρο έγκλημα στο «Βιολάντα» η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως ισχυρίστηκε χθες ότι στόχο της κυβέρνησης και κάθε κυβέρνησης αποτελεί ο μηδενισμός των περιστατικών, επιχειρώντας να αντιστρέψει την πραγματικότητα, την οποία περιγράφουν σταθερά με τα πιο μελανά χρώματα εκπρόσωποι των εργαζομένων καταγγέλλοντας ότι εκατοντάδες θύματα οδηγήθηκαν στον θάνατο εξαιτίας της έλλειψης ισχυρού μηχανισμού προστασίας της ανθρώπινης ζωής στους χώρους δουλειάς προς όφελος επιχειρηματικών κερδών.
Στην ίδια «γραμμή» με ανώτατα κυβερνητικά στελέχη, βάφτισε «εργαλειοποίηση» την αποδεδειγμένη υποκαταγραφή των θανατηφόρων και μη ατυχημάτων από την Επιθεώρηση Εργασίας, παραβλέποντας σκόπιμα την απόκρυψη του πραγματικού αριθμού από τη μεθοδολογία των στοιχείων, που έχει αναδείξει και η «Εφ.Συν.» σε σειρά ρεπορτάζ.
Αμείλικτοι αριθμοί
Κάνοντας μια επιλεκτική ανάγνωση των δεδομένων της Αρχής η υπουργός σημείωσε ότι οι έλεγχοί της αυξήθηκαν από το 2019 μέχρι σήμερα κατά 35%, στην υγεία και στην ασφάλεια στην εργασία, ενώ στη συγκεκριμένη περιφερειακή διεύθυνση Θεσσαλίας της Ανεξάρτητης Αρχής υπηρετούν 57 υπάλληλοι.
Ομως, τα δεδομένα της Επιθεώρησης δείχνουν πως για όλη την Ελλάδα διαθέτει μόλις 9 γιατρούς εργασίας και 233 επιθεωρητές Υγιεινής και Ασφάλειας, από τους οποίους αρκετοί ασκούν διοικητικά καθήκοντα με αποτέλεσμα περίπου 200 να είναι επιφορτισμένοι τόσο με τους προληπτικούς ελέγχους στο πεδίο όσο και με τις αυτοψίες-διερευνήσεις των ατυχημάτων, οι οποίες μειώθηκαν στο μισό, από το 73% το 2021 σε 36% το 2024. Μάλιστα, εγκύκλιος της διοίκησης της Επιθεώρησης του 2023 (7 Σεπτεμβρίου) προβλέπει την αρχειοθέτηση ατυχημάτων «παθολογικής φύσεως». Οπως αναφέρει το σχετικό έγγραφο, δεν απαιτείται σύνταξη δελτίου ελέγχου ή ενημερωτικού σημειώματος περί μη σύνταξης έκθεσης έρευνας ατυχήματος στις περιπτώσεις παθολογικής φύσεως, ελαφρών ατυχημάτων, ατυχημάτων εκτός αρμοδιότητας, όπως τροχαίας αιτιολογίας ή σε χώρους λατομείων, ναυτιλίας, χωράφια κ.λπ.
Το μαύρο άσπρο επιχείρησε να κάνει η κ. Κεραμέως για τα πεπραγμένα της κυβέρνησης στη σχετική νομοθεσία, υποστηρίζοντας ότι βελτιώνει «συνεχώς το πλαίσιο» επικαλούμενη διατάξεις του νόμου για το 13ωρο, παρ’ όλο που βάσει διεθνών ερευνών η αύξηση του χρόνου εργασίας αυξάνει τους κινδύνους ατυχήματος και επιδείνωσης της υγείας.
Ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, γραμματέας Υγείας και Ασφάλειας της ΓΣΕΕ, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία (ΥΑΕ), τόνισε πως το υπουργείο έκανε δεκτή μόνο μία από τις δεκάδες σχετικές προτάσεις της τριτοβάθμιας συνομοσπονδίας. Πρόκειται για το άρθρο 32 του Ν. 5239/2025, που προβλέπει ότι ο τεχνικός ασφάλειας παρέχει γραπτά τις υποδείξεις και συμβουλές του στον εργοδότη. Σε χθεσινή δήλωσή του ο κ. Στοϊμενίδης επισημαίνει ότι αγνοήθηκε η πρόταση για υποχρεωτική συγκρότηση επιτροπών ΥΑΕ στις επιχειρήσεις. «Αν περιλαμβανόταν στον νόμο, θα είχαμε αντίστοιχη επιτροπή στη «Βιολάντα» και θα αναδεικνύονταν οι επικίνδυνοι παράγοντες με θεσμικό τρόπο εντός της βιομηχανίας».
Οκτώ προτάσεις
Ο γ.γ. ΥΑΕ της ΓΣΕΕ απάντησε στις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου περί αναξιοπιστίας του πρώτου σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια διαστρέβλωσης της έρευνας της ΟΣΕΤΕΕ για τα θλιβερά ρεκόρ επί Νέας Δημοκρατίας. Ο γ.γ. έκανε λόγο για προσπάθεια αποδόμησης, απόδοσης κομματικής σκοπιμότητας και δολοφονίας χαρακτήρα, καθώς δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν διαφορετικά τα επιχειρήματα, και εξέφρασε τη λύπη του για τη ζοφερή ατμόσφαιρα έντασης, ζητώντας συνεργασία με όλες τις πλευρές για την ανάσχεση της ανθρωπιστικής κρίσης στους χώρους εργασίας. Τέλος, ο κ. Στοϊμενίδης επανέλαβε τις παρακάτω προτάσεις, που βασίζονται στην ευρωπαϊκή εμπειρία, τις διεθνείς καλές πρακτικές και την ελληνική πραγματικότητα, με στόχο να μην παίζουν εργαζόμενοι τις ζωές τους κορόνα-γράμματα.
● Θεσμική αναβάθμιση του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας σε γενική γραμματεία του υπουργείου με επαρκή στελέχωση, τεχνολογική υποστήριξη και ενίσχυση του επιχειρησιακού του ρόλου. Απαραίτητη κρίνεται λειτουργικά ή επέκταση διευθύνσεων, τμημάτων και θέσεων επιθεωρητών ΥΑΕ στην επικράτεια με μέριμνα για την κάλυψη νησιωτικών περιοχών πολύ υψηλής έντασης εργασίας σε τομείς υψηλής επικινδυνότητας.
● Δημιουργία ενός ολιγομελούς οργάνου με εκπρόσωπο του ΣΕΠΕ, του υπουργείου Εργασίας, των συνδικάτων και των εργοδοτικών οργανώσεων που θα συνεδριάζει τακτικά κάθε μήνα αναλύοντας τα συμβάντα και προτείνοντας άμεσες λύσεις για την αποφυγή της επανάληψής τους.
● Δημιουργία ενιαίου κέντρου-επιτελικής δομής στο υπουργείο για όλους τους κλάδους δραστηριότητας και ενσωμάτωση των αντίστοιχων δομών από άλλα υπουργεία.
● Λειτουργία του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, υπό την προεδρία του υφυπουργού Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, ως οργάνου ουσιαστικού κοινωνικού διαλόγου που θα χαράσσει τη στρατηγική και άμεσες προτεραιότητες Με στοχοθεσία, λογοδοσία και ισότιμη συμμετοχή εργαζομένων και εργοδοτών.
● Ιδρυση Φορέα Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου και Ασθενειών. Εχει συμφωνηθεί μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, υπάρχει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την αξιόπιστη καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων, αλλά και των επαγγελματικών ασθενειών στη χώρα μας και την αποτελεσματική πρόληψη στους χώρους εργασίας. Η δημιουργία του Φορέα αποτελεί δέσμευση της Εθνικής Στρατηγικής για την ΥΑΕ 2002-2027 και περιλαμβάνεται στον νόμο Χατζηδάκη από το 2021.
● Υποχρεωτική σύσταση επιχειρησιακών Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας από τους εργαζομένους σε επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 20 εργαζομένους. Καθολική κάλυψη όλων των εργαζομένων για τις μικρότερες επιχειρήσεις, σε γεωγραφικό ή κλαδικό επίπεδο.
● Συγκρότηση και λειτουργία των Περιφερειακών Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία οι οποίες είναι θεσμοθετημένες αλλά πλήρως αδρανοποιημένες.
● Ιδρυση Διευθύνσεων Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία και εργαστηρίων μετρήσεων ρυπογόνων χημικών παραγόντων σε επίπεδο Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και σε δήμους με πληθυσμό άνω των 150.000 κατοίκων.
