Στη Βουλή η εκχώρηση Κέντρων Διαλογής των ΕΛΤΑ σε ιδιώτες

Την αδιαφανή και βαθιά προβληματική εκχώρηση των Κέντρων Διαλογής των ΕΛΤΑ σε ιδιώτες –μια απόφαση που πλήττει ευθέως το δημόσιο συμφέρον και τον πυρήνα λειτουργίας του εθνικού ταχυδρομικού φορέα– φέρνει στη Βουλή ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, με πρωτοβουλία της τομεάρχη Ψηφιακής Πολιτικής, Πόπης Τσαπανίδου, με συνυπογραφές από Ελενα Ακρίτα, Καλλιόπη Βέττα, Γιώργο Γαβρίλο, Χρήστο Γιαννούλη, Ρένα Δούρου, Μίλτο Ζαμπάρα, Διονύση Καλαματιανό, Χάρη Μαμουλάκη, Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο, Κωνσταντίνο Μπάρκα, Κατερίνα Νοτοπούλου, Θεόφιλο Ξανθόπουλο, Ανδρέα Παναγιωτόπουλο και Γιώργο Παπαηλιού, καλώντας την κυβέρνηση να απαντήσει ποιος ωφελείται από την ιδιωτικοποίηση της «καρδιάς» των ΕΛΤΑ, αλλά και πώς προστατεύεται το δημόσιο συμφέρον, η καθολική υπηρεσία και το μέλλον των εργαζομένων.

Τα ερωτήματα είναι κρίσιμα: Με ποια κριτήρια επιλέχθηκε η εκχώρηση σε ιδιώτη των Κέντρων Διαλογής Αθήνας και Θεσσαλονίκης, που αποτελούν την «καρδιά» του οργανισμού; Πώς αξιολογήθηκε το οικονομικό όφελος της παραχώρησης για το δημόσιο και τα ΕΛΤΑ; Υπήρξε μελέτη κόστους – οφέλους σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα; Ποιες είναι οι προβλέψεις για την οικονομική βιωσιμότητα των ΕΛΤΑ; Υπάρχει εθνικός πάροχος ταχυδρομικών υπηρεσιών στο εξωτερικό που έχει επιλέξει να εκχωρήσει τις κεντρικές του υποδομές διαλογής; Αν υπήρξε, ποια είναι τα αποτελέσματα αυτής της εκχώρησης; Τι προβλέπεται για τις οργανικές θέσεις των εργαζομένων; Το τακτικό προσωπικό των Κέντρων Διαλογής θα απολυθεί; Ποιο είναι το σχέδιο της κυβέρνησης για το σύνολο του προσωπικού των Ελληνικών Ταχυδρομείων; Ποιες εγγυήσεις παρέχονται ώστε η κοινωνική αποστολή των ΕΛΤΑ, ως δημόσιας επιχείρησης με ευθύνη εξυπηρέτησης όλων των πολιτών, να μην υπονομευτεί από ιδιωτικά συμφέροντα;

Παραχωρούν την… καρδιά

Οπως αποκαλύπτεται από δημοσιεύματα εφημερίδων (και από την «Εφ.Συν.»), η προηγούμενη διοίκηση των ΕΛΤΑ προχώρησε σε διαγωνισμό οκταετούς παραχώρησης όχι για υποστηρικτικές υπηρεσίες, αλλά για τη λειτουργική καρδιά του οργανισμού: τα πλήρως αυτοματοποιημένα Κέντρα Διαλογής σε Κρυονέρι και Ωραιόκαστρο. Η συγκεκριμένη προκήρυξη δεν αφορά απλή ανάθεση υποστηρικτικών υπηρεσιών αλλά ουσιαστική εκχώρηση της λειτουργικής καρδιάς των ΕΛΤΑ σε ιδιώτες, αφού περιλαμβάνει το σύνολο των κρίσιμων λειτουργιών των Κέντρων Διαλογής, όπως τη διαχείριση των εγκαταστάσεων, την πιθανή προμήθεια και εγκατάσταση νέου εξοπλισμού αυτοματισμού όπου απαιτείται, τη συντήρηση και την τεχνική υποστήριξη των ρομποτικών συστημάτων, την υποχρέωση διαλειτουργικότητας με τα υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα των ΕΛΤΑ, καθώς και την παροχή υπηρεσίας Sorting–as–a–Service, δηλαδή την εκτέλεση της βασικής διαδικασίας διαλογής επί πληρωμή από έναν ιδιώτη πάροχο.

Τα αυτοματοποιημένα Κέντρα Διαλογής αποτελούν τον πυρήνα της λειτουργίας των ΕΛΤΑ, καθώς μέσω αυτών εξασφαλίζεται η ταχύτητα, η αξιοπιστία και η ποιότητα της καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας. Οι επενδύσεις σε ρομποτικά συστήματα και τεχνητή νοημοσύνη αύξησαν την παραγωγικότητα στο πολλαπλάσιο σε σχέση με τις παλαιότερες υποδομές, με αποτέλεσμα η παραχώρησή τους να συνεπάγεται απώλεια τεχνογνωσίας, επιχειρησιακού ελέγχου και στρατηγικής αυτονομίας. Η ανάθεση σε ιδιώτη παρέχει σε τρίτο φορέα τον έλεγχο των χρόνων διαλογής, της ποιότητας των υπηρεσιών, του κόστους λειτουργίας και των επιχειρησιακών προτεραιοτήτων, δηλαδή του συνόλου των παραμέτρων που καθορίζουν την αποτελεσματικότητα των ΕΛΤΑ και τη δυνατότητά τους να ασκούν τον δημόσιο ρόλο τους.

Οι όροι της προκήρυξης δεν προβλέπουν σαφείς και δεσμευτικές εγγυήσεις για τον δημόσιο έλεγχο επί των κρίσιμων λειτουργιών, ούτε προβλέπουν ουσιαστικούς μηχανισμούς διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος. Αντίθετα, η διάρκεια της παραχώρησης, η μεταφορά λειτουργικών αρμοδιοτήτων και η τεχνική εξάρτηση που παράγεται από τον ιδιώτη ανάδοχο δημιουργούν μία σχέση που μπορεί να καταστήσει τα ΕΛΤΑ εξαρτημένα για το σύνολο των κύριων επιχειρησιακών διαδικασιών τους.

Η προκήρυξη εγείρει επίσης σοβαρό ζήτημα μεταβίβασης τεχνογνωσίας, καθώς οι ιδιωτικοί πάροχοι που θα αναλάβουν τη λειτουργία και τη συντήρηση των συστημάτων θα αποκτήσουν πλήρη γνώση της διαδικασίας και των δεδομένων της διαλογής, πράγμα που μπορεί να υπονομεύσει τη μελλοντική επιχειρησιακή ανεξαρτησία των ΕΛΤΑ. Παράλληλα, η διοίκηση των ΕΛΤΑ ισχυρίζεται πως οι εργαζόμενοι δεν θα επηρεαστούν, χωρίς όμως καμία συμβατική ή θεσμική εγγύηση ότι δεν θα υπάρξουν μετακινήσεις, αλλαγές αντικειμένου ή σταδιακή απαξίωση των υφιστάμενων θέσεων. Επιπλέον, η παραχώρηση των δύο αυτοματοποιημένων Κέντρων Διαλογής ακολουθεί προγενέστερες εκχωρήσεις 20 Κέντρων Διανομής σε ιδιώτες, δημιουργώντας ένα μοτίβο κατακερματισμού των βασικών λειτουργιών των ΕΛΤΑ και σταδιακής απομάκρυνσής τους από το μοντέλο του ενιαίου δημόσιου ταχυδρομείου.