Ενα απρόσμενο εύρημα έβγαλε στην επιφάνεια η έρευνα για τα πεπραγμένα των ΕΛΤΑ, τα οποία δείχνουν να έχουν… αλλεργία με το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ) τουλάχιστον από τον Ιούνιο του 2022 όπου καταγράφεται ο τελευταίος διαγωνισμός μέσω της… υποχρεωτικής δημόσιας πλατφόρμας -βάσει του ν.4412/2016- για συμβάσεις με εκτιμώμενη αξία άνω των 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Εκτοτε τα ΕΛΤΑ χρησιμοποιούν αποκλειστικά ξεχωριστή πλατφόρμα προμηθειών (CosmoOne) ενσωματωμένη στον ιστότοπο της εταιρείας (https://procurement.elta.gr/), στην οποία η πρόσβαση περιορίζεται μόνο στους πιστοποιημένους προμηθευτές των ΕΛΤΑ εάν αφορά «ανοιχτό» διαγωνισμό ή μόνο στους συμμετέχοντες εάν αφορά «κλειστή» διαδικασία με προσκλήσεις, ακόμη κι αν το αντικείμενο είναι αξίας… εκατομμυρίων.
Είναι μια πρακτική που ασφαλώς ενδιαφέρει ιδιαίτερα τόσο την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όσο και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), η οποία τις τελευταίες εβδομάδες «ξεσκονίζει» το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ) ξεκινώντας από τα γραφεία της Κοινωνίας της Πληροφορίας (ΚτΠ), όπως έχει αποκαλύψει από την περασμένη εβδομάδα η «Εφ.Συν.» (19.11.2025 «Ξεσκονίζουν τις «ευφυείς» συμβάσεις»).
Αναζητώντας εξαιρέσεις από το ΕΣΗΔΗΣ, το μόνο που βρέθηκε είναι μια δυνατότητα παρέκκλισης για συγκεκριμένους φορείς που λειτουργούν συστήματα ηλεκτρονικών συμβάσεων μετά από έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης – και σε αυτούς τους φορείς δεν βρέθηκε κάποια ΚΥΑ που να περιλαμβάνει τα ΕΛΤΑ και τυχόν επιτρεπόμενες διαδικασίες που μπορούν να ξεφύγουν από το νομικό πλαίσιο του ΕΣΗΔΗΣ.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν εξαιρεθεί ρητά οι εξής «Αναθέτοντες Φορείς»: ΔΕΗ Α.Ε. (http://eprocurement.dei.gr/), ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (www.cosmo-one.gr), ΑΡΙΑΔΝΗ – Ηλεκτρική Διασύνδεση Κρήτης – Αττικής (www.cosmo-one.gr), ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. (https://www.deddie.gr/) και ΔΕΣΦΑ Α.Ε. (www.marketsite.gr) – όλες ενεργειακές με διεθνή εμβέλεια και συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων.
Εκπτώσεις
Φυσικά από το 2021 έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες… εκπτώσεων στη διαφάνεια των δημόσιων διαγωνισμών, με κυριότερα σημεία την απόκρυψη των πρακτικών επιλογής αναδόχου και μια φετινή εξαίρεση στην περίπτωση των συμβάσεων με απευθείας ανάθεση (συμβάσεις του άρθρου 118) και στην περίπτωση της ανάθεσης εξειδικευμένων υπηρεσιών (σύμβουλοι, εμπειρογνώμονες) για τη μελέτη και εκτέλεση συμβάσεων δημοσίων έργων και συμβάσεων παραχώρησης έργων (συμβάσεις του άρθρου 128), στο όνομα της… απλοποίησης και του… περιορισμού των προδικαστικών και δικαστικών προσφυγών, πολλαπλασιάζοντας έως και 10 φορές το παράβολο. Σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις δεν εμπίπτει η παραχώρηση λειτουργίας των δύο κομβικών Κέντρων Διαλογής των ΕΛΤΑ στο Κρυονέρι Αττικής και στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης, στα οποία γίνεται η βασική δουλειά διαμοιρασμού της αλληλογραφίας και μικροδεμάτων των ΕΛΤΑ (και όχι των ανταγωνιστών του, τουλάχιστον μέχρι σήμερα).
Και η… PwC
Στον επίμαχο διαγωνισμό για την παραχώρηση λειτουργίας των δύο Κέντρων Διαλογής θα συμβάλει και η PriceWaterhouseCoopers Business Solutions Α.Ε., καθώς λίγο πριν από την αρχική προθεσμία η Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΛΤΑ Α.Ε. ενέκρινε την ανάθεση της υποστήριξης της διαγωνιστικής διαδικασίας (ΑΔΑ: 63Β2ΟΡΡ2-ΩΣΛ) για την «Προμήθεια Εξοπλισμού και Λειτουργίας Κέντρων Διαλογής as-a-Service» έναντι 120.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ, εκ των οποίων 48.000 ευρώ για το 2025 και 72.000 ευρώ για το 2026.
