Η στρατηγική σημασία της Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (ΝΜΑ) για την Ελλάδα, η συμβολή της στην ελληνική οικονομία, οι σοβαρές προκλήσεις, όπως η γήρανση του στόλου, οι αυξημένες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, οι ελλιπείς υποδομές, αλλά και οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες που καλείται να διαχειριστεί και να αξιοποιήσει ο κλάδος, καταγράφονται στη μελέτη του ΙΟΒΕ «Shortsea Ναυτιλία Εθνικών Μεταφορών: Τάσεις, προκλήσεις και επίδραση στην ελληνική οικονομία». Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν σε εκπροσώπους της ναυτιλιακής κοινότητας από την Ενωση Εφοπλιστών Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (ΕΕΝΜΑ), σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ιδρυμα Ευγενίδου.
Η διενέργεια της μελέτης, όπως εξήγησε ο πρόεδρος της ΕΕΝΜΑ Χαράλαμπος Σημαντώνης, έγινε ώστε να υπάρξει σαφής και τεκμηριωμένη εκτίμηση του αποτυπώματος της εγχώριας shortsea ναυτιλίας, η οποία, όπως σημείωσε, είναι ένας από τους κρίσιμους συνδετικούς κρίκους των εθνικών μεταφορών, έχοντας την ευθύνη τροφοδοσίας, πετρέλευσης και κάλυψης αναγκών των νησιωτικών περιοχών. Τη μελέτη προλόγισε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας και παρουσίασε ο επικεφαλής τμήματος Περιβαλλοντικών Οικονομικών του ΙΟΒΕ και μέλος της ομάδας εργασίας, Ηλίας Ντεμιάν.
Μερικά από τα συμπεράσματα της μελέτης είναι:
● Ο ελληνικός στόλος δεξαμενόπλοιων και φορτηγών της ΝΜΑ υπολογίζεται σε 102 πλοία, με συνολική χωρητικότητα 292 χιλ. ΚΟΧ. Ο στόλος είναι γερασμένος. Πάνω από το 70% των πλοίων έχει ηλικία άνω των 30 ετών. Νεότερα τα δεξαμενόπλοια ΝΜΑ (σχεδόν 40% είναι μεταξύ 15-24 ετών), ενώ σχεδόν όλα (εκτός από ένα) πλοία γενικού φορτίου έχουν ηλικία άνω των 30 ετών. Ο υψηλός ηλικιακός μέσος όρος δεν επιτρέπει στη ΝΜΑ σημαντικές τεχνολογικές αναβαθμίσεις και περιορίζει τη συμμόρφωση με νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
● Τo 76% των θαλάσσιων μεταφορών φορτίων στην Ελλάδα γίνεται μέσω της ΝΜΑ, έναντι 57% κατά μέσο όρο στην Ε.Ε. Καύσιμα (39,3%), εμπορευματοκιβώτια (23,8%) και φορτηγά (18,5%) τα κυριότερα φορτία που μεταφέρει.
● Η συνολική ετήσια συμβολή του κλάδου θαλάσσιων μεταφορών εμπορευμάτων στο ΑΕΠ για το 2023 ανέρχεται σε 914 εκατ. ευρώ. Επίσης για κάθε ένα ευρώ προστιθέμενης αξίας που παράγεται από τις θαλάσσιες μεταφορές φορτίων, εκτιμάται ότι προκύπτει αύξηση κατά περίπου 1,4 ευρώ στο ελληνικό ΑΕΠ. Επιπλέον σε 207 εκατ. ευρώ εκτιμάται η συνολική συνεισφορά στα δημόσια έσοδα.
● Σε όρους απασχόλησης, η συνολική συμβολή του κλάδου θαλάσσιων μεταφορών εμπορευμάτων εκτιμάται σε σχεδόν 8,3 χιλ. ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης το 2023.
● Το συνολικό κόστος συμμόρφωσης της ΝΜΑ με τα νέα μέτρα της Ε.Ε. για την πράσινη μετάβαση, υπολογίζεται σε 225 εκατ. ευρώ το 2030, ενώ η επιπλέον επιβάρυνση των ναύλων ανέρχεται στο 38,6%. Σε όρους ΑΕΠ, οι απώλειες από τα επιβαλλόμενα μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις έμμεσες και προκαλούμενες επιδράσεις, πλησιάζουν τα 200 εκατ. ευρώ το 2030.
Η μελέτη του ΙΟΒΕ προτείνει τη δημιουργία ενός στιβαρού στρατηγικού σχεδίου για τη βιώσιμη ανάπτυξη της shortsea ναυτιλίας.
