Η αγορά των εταιρειών δημοσκοπήσεων περνάει κάτω από τα ραντάρ των οικονομικών εφημερίδων και γενικότερα όλων όσοι ασχολούνται με τα οικονομικά δεδομένα, καθώς είναι ένας κλάδος ασήμαντος για την εθνική οικονομία. Για τον λόγο αυτό δεν υπάρχει καμία απολύτως εικόνα για τον κύκλο εργασιών ή των κερδών των συγκεκριμένων εταιρειών.
Ομως, οι δημοσκοπήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πολιτική πραγματικότητα, καθώς εμφανίζονται συχνά πυκνά στις τηλεοπτικές μας οθόνες και στις ενημερωτικές ιστοσελίδες και γίνονται αντικείμενο σχολιασμού από τα πολιτικά πρόσωπα, τους δημοσιογράφους αλλά και τους αναλυτές.
Βέβαια, στις θεωρίες επικοινωνίας υπάρχει διχογνωμία για το κατά πόσο επηρεάζουν την κοινή γνώμη (κάποιες μελέτες λένε πως επηρεάζουν και άλλες όχι. Υπάρχει και ο Μπουρντιέ που λέει πως δεν υπάρχει καν κοινή γνώμη). Ασχετα με την επίδρασή τους, η καταγραφή των οικονομικών δεδομένων τους θεωρείται αναγκαία από ενημερωτική και πολιτική άποψη, καθώς τα ΜΜΕ είναι οι πελάτες τους (δηλαδή τα ΜΜΕ κάνουν παραγγελία τις δημοσκοπήσεις και οι εταιρείες «σερβίρουν»).
Στα μητρώα που διατηρεί το ΕΣΡ εμφανίζονται 68 εταιρείες και φορείς δημοσκοπήσεων (τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία είναι από το 2007!), αλλά εδώ θα παρουσιάσουμε τα οικονομικά δεδομένα επτά εταιρειών: Marc, MRB, Metron Analysis, GPO, ALCO, Prorata, Pulse, που εμφανίζονται στην τηλεόραση και στον Τύπο, για προφανείς λόγους.
Κάμψη (;), άνιση αγορά, ζημιές
Ελέγχοντας τους ισολογισμούς των προαναφερθέντων εταιρειών δημοσκοπήσεων σε βάθος δεκαετίας (2014-2023) διαπιστώνονται τρία αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά: αναπτυξιακή στασιμότητα, άνιση κατανομή του μεριδίου αγοράς και ζημιές.
Ο τζίρος των επτά εταιρειών το 2014 ανήλθε στα 6.804.581 ευρώ, ενώ μία δεκαετία αργότερα, δηλαδή το 2023, ο κύκλος εργασιών τους ανήλθε στα 6.905.394, κάτι που σημαίνει πως η συγκεκριμένη αγορά αυξήθηκε μόλις κατά 1,48%, αλλά λαμβάνοντας υπόψη το χρονικό βάθος (πληθωριστική ανάπτυξη), το συγκεκριμένο ποσοστό αποτυπώνει μια προβληματική κατάσταση.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός πως μόλις δύο εταιρείες καταλαμβάνουν το συντριπτικό μερίδιο αγοράς, που ανέρχεται στο 72% (MRB: 45,47%, Metron Analysis: 26,49), κάτι που «λογικά» συνεπάγεται ότι οι δυο παραπάνω εταιρείες πραγματοποιούν τις περισσότερες δημοσκοπήσεις ή χρεώνουν τα περισσότερα στα ΜΜΕ, όμως η ερμηνεία αυτή δεν γίνεται εύκολα πιστευτή, εμπειρικά τουλάχιστον.
Συνολικά, οι επτά αυτές εταιρείες παρουσιάζουν καθαρές ζημιές τόσο το 2014 όσο και το 2023. Ωστόσο, φαίνεται πως έχουν τακτοποιηθεί θεαματικά οι ισολογισμοί τους τη δεκαετία αυτή, καθώς από τις ζημιές των 21.962 ευρώ του 2014, πλέον έχουν μειωθεί στα 2.875 ευρώ, καταγράφοντας έναν εντυπωσιακό περιορισμό των ζημιών ύψους 86,91%.
Ομως πρέπει να σημειωθεί πως η συνολική καταγραφή των καθαρών αποτελεσμάτων αδικεί την πλειονότητα των εταιρειών, καθώς η MRB και η Metron Analysis, λόγω του μεριδίου αγοράς τους, δίνουν τον τόνο.
Πιο αναλυτικά, οι εταιρείες Marc, MRB, Metron Analysis και Prorata κατέγραψαν ζημιές το 2014 ενώ ALCO, GPO και Pulse ήταν κερδοφόρες. Το 2023, η MRB, η Marc και η GPO σημείωσαν ζημιές, ενώ οι υπόλοιπες σημείωσαν καθαρή κερδοφορία.
Οπως παρατηρείται, αν και οι περισσότερες είναι κερδοφόρες, οι ζημιές της MRB (188.355 ευρώ) και της Marc (62.999) το 2023 (περίπου 252.000 ευρώ, συνολικά) λειτουργούν αντισταθμιστικά και συνολικά η αγορά καταγράφει καθαρές ζημιές, όπως σημειώθηκε παραπάνω.
Για την ιστορία, το 2023, η Metron Analysis καταγράφει καθαρά κέρδη 183.456 ευρώ, η GPΟ ζημιές 5.233 ευρώ, η ALCO κέρδη 22.756 ευρώ, η Prorata 20.850 ευρώ και η Pulse 26.650 ευρώ. Σημειώνεται πως η Pulse καταγράφει το μεγαλύτερο ποσοστό κερδών επί του κύκλου εργασιών μεταξύ των εξεταζόμενων εταιρειών, το οποίο ανέρχεται στο 12,34%.
Kosmon IKE
Ψάχνοντας στο ΓΕΜΗ τις γνωστές σε όλους εταιρείες δημοσκοπήσεων που εμφανίζονται στα ΜΜΕ, δυσκολευτήκαμε να βρούμε την Pulse του Γιώργου Αράπογλου, του αγαπητού δημοσκόπου του ΣΚΑΪ, καθώς στο εμπορικό μητρώο ήταν κατοχυρωμένη με τον διακριτικό τίτλο «ΚΟΣΜΟΝ Η/Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ – ΕΚΔΟΣΕΙΣ – ΕΜΠΟΡΙΟ ΙΚΕ» και μόνο στο ιστορικό των διακριτικών τίτλων καταγράφεται εναλλακτικά η ονομασία «ΚΟΣΜΟΝ ΙΚΕ ή PULSE RC». Αν και συνηθίζεται το γεγονός αυτό στις επιχειρήσεις, αυτό που δεν συνηθίζεται είναι μια εταιρεία να πραγματοποιεί δραστηριότητες που δεν περιγράφεται στον ΚΑΔ. Ενώ η Pulse είναι γνωστή μόνο για τις δημοσκοπήσεις, ο κύριος ΚΑΔ της εταιρείας αναγράφει «υπηρεσίες σχεδιασμού και ανάπτυξη τεχνολογιών της πληροφορίας για εφαρμογές», ενώ οι δευτερεύοντες «έκδοση έντυπων περιοδικών κάθε είδους», «χονδρικό εμπόριο άλλων μηχανημάτων και εξοπλισμού γραφείων» και «υπηρεσίες εκπαίδευσης μέσω υπολογιστή».
Η Marc και τα εικονικά τιμολόγια
Τα ερωτήματα για το πώς τα βγάζουν πέρα οι ζημιογόνες, βάσει των αποτελεσμάτων τους, εταιρείες δημοσκοπήσεων πολλαπλασιάζονται στην περίπτωση της Marc, η οποία έχει βρεθεί στο στόχαστρο των φορολογικών ελεγκτικών αρχών αλλά και των εισαγγελικών ως αποδέκτης εικονικών τιμολογίων εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, όπως είχε αποκαλύψει με σειρά δημοσιευμάτων η «Εφημερίδα των Συντακτών» (με ρεπορτάζ του Δημήτρη Τερζή) από τα τέλη του 2022 και σε όλη τη διάρκεια του 2023 (βλέπε χαρακτηριστικά: «Εικονικά τιμολόγια για δημοσκόπο του Μαξίμου», «Εφ.Συν.» 20/12/2022).
Τα ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» αποκάλυψαν ότι η συγκεκριμένη εταιρεία δημοσκοπήσεων αποδεχόταν εικονικά τιμολόγια όχι μόνο από την εταιρεία ΚΥΡΑ, που θεωρείται «βαριά βιομηχανία των εικονικών», αλλά και από την εταιρεία χωματουργικών εργασιών «Ιονία Τεχνική», όπως και την «Electrum Technologies», συμφερόντων του -ήδη υπόδικου για τις υποκλοπές και το σκάνδαλο Predator- Γ. Λαβράνου.
